Türkiye ile Suriye, Osmanlı İmparatorluğu’nun son büyük projelerinden biri olan Hicaz Demiryolu Hattı’nın yeniden canlandırılması için çalışmalara başladı. Türkiye’nin Şam Büyükelçisi Nuh Yılmaz, Suriye Ulaştırma Bakanı Yarub Bedir ile gerçekleştirdiği görüşmede, Hicaz Demiryolu’nun ihya edilmesinin masadaki ana başlıklardan biri olduğunu açıkladı.
Büyükelçi Yılmaz, görüşmeye ilişkin paylaştığı mesajda,
“Hicaz Demiryolu’nun ihya edilmesi de masadaki konulardan biriydi”
ifadelerini kullandı.
Görüşmede ayrıca, Karayolu Taşımacılığı Mutabakat Zaptı çerçevesinde aktarmasız ikili ve transit geçişlerin artırılması ile demiryolu alanında iş birliğinin geliştirilmesine yönelik adımlar da ele alındı.
Bu gelişme, yalnızca iki ülke arasındaki ulaşım ilişkilerini değil, aynı zamanda Orta Doğu’nun tarihî ve lojistik bağlarını yeniden canlandırabilecek stratejik bir hamle olarak değerlendiriliyor.
Hicaz Demiryolu: Osmanlı’nın Son Büyük Projesi
Hicaz Demiryolu, Sultan II. Abdülhamid’in en önemli projelerinden biri olarak tarihe geçti. Temeli 1 Eylül 1900’de, Sultan Abdülhamid’in tahta çıkışının 25’inci yılında atıldı. Hat, Şam’dan Medine’ye kadar uzanan 1.464 kilometrelik bir güzergâhı kapsıyordu.
Proje hem dini, hem siyasi, hem de askeri ve ekonomik hedefler taşıyordu:
| Amaç | Açıklama |
|---|---|
| Dini | Hac yolculuğunu güvenli ve hızlı hale getirmek |
| Siyasi | Osmanlı’nın İslam dünyasındaki birliğini güçlendirmek |
| Askeri | Bölgeye asker sevkiyatını hızlandırmak |
| Ekonomik | Ticaret yollarını canlandırmak |
Projenin Finansmanı ve İnşa Süreci
Hicaz Demiryolu’nun finansmanı büyük ölçüde bağışlarla sağlandı. Osmanlı coğrafyasının dört bir yanından ve dünyanın farklı bölgelerindeki Müslümanlardan destek toplandı.
| Detay | Bilgi |
|---|---|
| İlk bağış | Sultan II. Abdülhamid – 50 bin lira |
| Kurulan yapı | İstanbul’da Komisyon-ı Ali |
| Yapılan eserler | Binlerce köprü, tünel ve istasyon |
| Toplam uzunluk | 1.464 km |
1908 yılında Şam–Medine hattı hizmete açıldı. Ancak Medine–Mekke arasındaki 450 kilometrelik bölüm, bedevi saldırıları ve siyasi nedenlerle tamamlanamadı.
“Sessiz Raylar” Detayı: Tarihe Geçen Hassasiyet
Sultan II. Abdülhamid, Medine yakınlarında geçen demiryolu bölümlerinde çok özel bir uygulama yaptırdı. Tren gürültüsünün Hz. Peygamber’in ruhaniyetini rahatsız etmemesi için:
-
Rayların altına keçe döşetildi,
-
Trenlerin bu bölgede daha yavaş gitmesi sağlandı.
Bu uygulama, Hicaz Demiryolu’nun sadece teknik değil, aynı zamanda manevi hassasiyet taşıyan bir proje olduğunu gösteren en çarpıcı örneklerden biri olarak kabul ediliyor.
Yeniden Canlandırma Ne Anlama Geliyor?
Hicaz Demiryolu’nun yeniden hayata geçirilmesi;
| Alan | Etki |
|---|---|
| Ulaşım | Türkiye–Suriye arasında demiryolu entegrasyonu |
| Lojistik | Orta Doğu ticaret hatlarının güçlenmesi |
| Turizm | İnanç ve kültür turizminin canlanması |
| Tarih | Osmanlı mirasının yeniden işlev kazanması |
| Diplomasi | Türkiye–Suriye ilişkilerinde yeni bir sayfa |
Uzmanlara göre bu proje, yalnızca bir ulaşım yatırımı değil; tarih, kültür, diplomasi ve ekonomi ekseninde çok boyutlu bir stratejik hamle niteliği taşıyor.