Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB), Temmuz 2026 Reel Kesim Güven Endeksi (RKGE) verilerini yayımladı. Açıklanan verilere göre imalat sanayinde faaliyet gösteren işletmelerin güvenini ölçen mevsimsellikten arındırılmış Reel Kesim Güven Endeksi, bir önceki aya göre 0,8 puan gerileyerek 101,2 seviyesine indi.
Mevsimsellikten arındırılmamış Reel Kesim Güven Endeksi ise 1,3 puan azalışla 102,2 olarak kaydedildi.
Endeksi hangi faktörler etkiledi?
TCMB’nin 1.985 imalat sanayi işletmesinin katılımıyla gerçekleştirdiği İktisadi Yönelim Anketi’ne göre bazı göstergeler güven endeksini desteklerken, bazı kalemlerdeki zayıflama endeks üzerinde aşağı yönlü baskı oluşturdu.
Endeksi artıran unsurlar
- Gelecek üç aya ilişkin ihracat sipariş beklentisi
- Gelecek üç aya ilişkin üretim hacmi beklentisi
- İstihdam beklentileri
- Mevcut mamul mal stoklarına ilişkin değerlendirmeler
Endeksi aşağı çeken unsurlar
- Sabit sermaye yatırım harcamalarına ilişkin beklentiler
- Mevcut toplam sipariş miktarı
- Son üç aydaki toplam siparişler
- Genel ekonomik gidişata ilişkin değerlendirmeler
Üretim ve ihracat beklentileri güçlenirken iç talep zayıfladı
Anket sonuçları, son üç aylık dönemde üretim hacmi ile ihracat siparişlerinde artış bildiren firmaların sayısının yükseldiğini ortaya koydu.
Buna karşılık iç piyasa siparişlerinde azalış bildiren işletmelerin ağırlığının arttığı görüldü.
Ayrıca mevcut toplam siparişlerin mevsim normallerinin altında olduğunu belirten işletmelerin oranında da artış yaşandı.
Önümüzdeki üç aya ilişkin beklentiler
Temmuz ayı anketinde şirketlerin gelecek döneme ilişkin beklentileri de paylaşıldı.
Üretim hacmi, ihracat siparişleri ve istihdam konusunda iyimserlik güçlenirken, iç piyasa siparişleri ve yatırım harcamalarına ilişkin beklentilerde zayıflama dikkat çekti.
Beklentilerde öne çıkan gelişmeler
| Gösterge | Eğilim |
|---|---|
| Üretim hacmi | Artış beklentisi güçlendi |
| İhracat siparişleri | Artış beklentisi güçlendi |
| İstihdam | Artış beklentisi güçlendi |
| İç piyasa siparişleri | Artış beklentisi zayıfladı |
| Sabit sermaye yatırımları | Beklentiler zayıfladı |
Üretici fiyat beklentisi geriledi
Ankette maliyet ve fiyat beklentilerine ilişkin göstergelerde de sınırlı iyileşme görüldü.
Sonuçlara göre;
- Son üç ayda maliyet artışı bildiren işletmelerin oranı geriledi.
- Önümüzdeki üç aya ilişkin maliyet artışı beklentisi zayıfladı.
- Satış fiyatlarında artış beklentileri de önceki aya göre gerileme gösterdi.
Öte yandan gelecek 12 aylık dönem sonuna ilişkin yıllık Üretici Fiyat Endeksi (ÜFE) beklentisi, 0,2 puan azalarak yüzde 31,3 seviyesine indi.
Üretimi en çok talep yetersizliği etkiliyor
Temmuz ayı anketinde işletmelere üretimlerini kısıtlayan temel unsurlar da soruldu.
Katılımcıların yüzde 56,9’u üretimlerini sınırlayan herhangi bir faktör bulunmadığını ifade etti.
Üretimini olumsuz etkileyen nedenler arasında ise ilk sırada talep yetersizliği yer aldı.
Üretimi kısıtlayan başlıca faktörler
| Faktör | Durum |
|---|---|
| Üretimi kısıtlayan unsur yok | %56,9 |
| Talep yetersizliği | %12,7 |
| Mali imkânsızlıklar | Önemli nedenler arasında |
| Hammadde ve ekipman yetersizliği | Etkili faktörlerden biri |
| İş gücü yetersizliği | Üretimi sınırlayan nedenler arasında |
İmalat sanayinde temkinli görünüm sürüyor
Temmuz ayı Reel Kesim Güven Endeksi verileri, ihracat ve üretim beklentilerinde olumlu sinyallerin devam ettiğini gösterirken, iç talep, yatırım iştahı ve siparişlerdeki zayıf görünümün reel sektörün genel güveni üzerinde baskı oluşturmaya devam ettiğini ortaya koydu.