Orzax İlaç ve Kimya Sanayi Ticaret AŞ, Kazakistan’ın Türkistan kentindeki TURAN Özel Ekonomik Bölgesi’nde planladığı üretim tesisi için temel atma aşamasına geçti. Şirketin 28 Temmuz’da Kamuyu Aydınlatma Platformu’na yaptığı açıklamaya göre yatırım, bedelsiz tahsis edilen 100 dönümlük arazi üzerinde 19 bin metrekare kapalı alana sahip bir sanayi kampüsü olarak geliştirilecek. Toplam yatırım tutarı 35 milyon avro olarak açıklandı.
Finansman yapısında Avrupa İmar ve Kalkınma Bankası’nın payı belirleyici. Proje bedelinin yüzde 70’i EBRD kredisi, yüzde 10’u şirket öz kaynağı ve yüzde 20’si halka arz gelirleriyle karşılanacak. Kredi için iki yıllık anapara geri ödemesiz dönem bulunduğu bildirildi. KAP açıklamasının metin bölümünde toplam vade yedi yıl olarak belirtilirken, aynı açıklamadaki özet tabloda beş yıl ifadesi yer alıyor. Bu nedenle finansman vadesinin nihai kredi belgeleriyle kesinleşmesi bekleniyor.
Tesisin ilk aşamada yıllık 36 milyon kutu, tam kapasitede 80 milyon kutu üretim yapması planlanıyor. Üretimin yüzde 85–90’ının ihraç edilmesi öngörülüyor. Şirket, yatırımın kredi sözleşmesinden sonra 30 ay içinde tamamlanmasını ve 2028’de devreye girmesini hedefliyor. Proje, 15 yıl kurumlar vergisi muafiyeti; KDV, gümrük, emlak ve arazi vergisi istisnaları ile enerji maliyetinde yüzde 30 indirim gibi teşviklerden yararlanacak.
Yatırımın gayrimenkul tarafındaki ayırt edici unsur, arazi satın alma maliyetinin bulunmaması ve sanayi yapısının özel ekonomik bölge teşvikleriyle birlikte kurgulanması. Bu model, Türk şirketlerinin yurt dışı üretim yatırımlarında yalnız işçilik ve pazar erişimini değil; arazi tahsisi, vergi istisnası, enerji fiyatı ve uluslararası finansmanı tek pakette değerlendirdiğini gösteriyor. Temel atma, projenin niyet veya ön izin aşamasından fiziksel uygulama aşamasına geçtiğini teyit ediyor; buna karşılık 2028 hedefi, inşaat ilerlemesi ve kredi kullandırım takvimine bağlı kalacak.
Kampüsün kapalı alanının tahsis edilen arazinin yaklaşık beşte biri düzeyinde kalması, üretim yapıları dışında lojistik, açık stok, iç yol, teknik altyapı ve ilerideki kapasite büyümesi için geniş bir rezerv bırakıldığını gösteriyor. Türkistan’ın Orta Asya pazarlarına yakınlığı ve üretimin büyük bölümünün ihracata ayrılması, tesisin klasik bir yerel fabrika yerine bölgesel dağıtım üssü niteliği taşımasını sağlayabilir. Buna karşılık KAP bildirimindeki kredi vadesi tutarsızlığı, finansman maliyeti ve geri ödeme profilinin ayrıntılı sözleşme yayımlandığında yeniden okunmasını gerektiriyor. İnşaatın 30 aylık hedefe uygun ilerlemesi; altyapı teslimi, ekipman tedariki ve kredi dilimlerinin zamanında kullanılmasıyla bağlantılı. Açıklanan kapasite rakamları da tesisin kurulu tasarımını ifade ediyor; fiilî üretim ve ihracat performansı devreye alma sonrasında görülecek.
Ticari gayrimenkul etkisi
| Piyasa bağlamı
100 dönümlük bedelsiz arazi tahsisi, vergi istisnaları ve EBRD finansmanı; sınır ötesi sanayi gayrimenkulünde arsa bedelinden çok toplam yer seçimi paketinin öne çıktığını gösteriyor. Model, üretim kampüsü geliştiren Türk şirketleri için karşılaştırılabilir bir örnek oluşturuyor. |