Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB), makroihtiyati çerçevede yeni bir düzenlemeye giderek yabancı para kredilerdeki büyüme sınırını düşürdü ve tüketici kredili mevduat hesaplarına (KMH) yönelik zorunlu karşılık uygulamasını devreye aldı.
Merkez Bankası, söz konusu adımların sıkı parasal duruşu desteklemek ve makrofinansal istikrarı güçlendirmek amacıyla atıldığını duyurdu.
Yabancı Para Kredilerde Büyüme Sınırı Yarıya İndirildi
TCMB’nin açıklamasına göre, yabancı para kredilerde sekiz haftalık dönemler için uygulanan %1’lik büyüme sınırı %0,5’e düşürüldü.
Bu karar, döviz cinsi kredi genişlemesini daha kontrollü bir zemine çekmeyi hedefliyor.
Yabancı Para Kredilerde Yeni Sınır
| Uygulama Dönemi | Eski Büyüme Sınırı | Yeni Büyüme Sınırı |
|---|---|---|
| 8 haftalık dönem | %1 | %0,5 |
Uzmanlara göre bu düzenleme, bankaların yabancı para kredi iştahını azaltarak finansal sistemdeki döviz riskini sınırlamayı amaçlıyor.
KMH Limitlerine %2 Büyüme Eşiği
Merkez Bankası, bankaların tüketicilere tahsis ettiği kredili mevduat hesapları (KMH) için de yeni bir kontrol mekanizması getirdi.
Buna göre:
-
27 Mart 2026 – 31 Aralık 2026 tarihleri arasında
-
KMH büyümesi %2’nin üzerinde gerçekleşirse
-
Aşan tutar kadar TL cinsinden zorunlu karşılık tesis edilecek.
Bu uygulama, özellikle kısa vadeli ve yüksek faizli bireysel borçlanma kanallarındaki genişlemeyi sınırlamayı hedefliyor.
Zorunlu Karşılık Hesaplaması Nasıl Yapılacak?
Düzenlemeye göre:
-
KMH büyüme oranları sekiz haftada bir, cuma günleri itibarıyla hesaplanacak.
-
Zorunlu karşılık tesis süreci, hesaplama tarihinden iki hafta sonraki cuma günü başlayacak.
-
Tesis süresi başlangıçtan itibaren 52 haftanın perşembe günü sona erecek.
Merkez Bankası ayrıca, belirlenen limit büyüklüğünün altında kalan bankalara bu hükümlerin uygulanmayacağını duyurdu.
Uygulama Takvimi
| Aşama | Süre |
|---|---|
| Büyüme hesaplama periyodu | 8 haftada bir |
| Tesis başlangıcı | Hesaplamadan 2 hafta sonra |
| Tesis süresi | 52 hafta |
İndirim ve Muafiyet Detayı
TCMB, zorunlu karşılık tutarına ilişkin indirim uygulanabileceğini ve belirli bankaların kapsam dışında bırakılabileceğini de belirtti. İndirim oranları ve uygulama esasları Merkez Bankası tarafından ayrıca belirlenecek.
Makrofinansal İstikrarı Güçlendirmek
Son dönemde kredi genişlemesini daha seçici ve kontrollü hale getirmeyi amaçlayan TCMB, bu düzenlemeyle hem döviz cinsi kredi büyümesini hem de tüketici tarafındaki likidite genişlemesini sınırlamayı hedefliyor.
Ekonomistler, özellikle yabancı para kredilerdeki büyüme sınırının düşürülmesinin kur istikrarı açısından önemli bir adım olduğunu vurguluyor.