İlk sonuç yeni yöntemin etkisini gösterdi
SPK’nın fiilî dolaşımdaki pay oranı hesabını değiştiren kararı 11 Eylül 2026 gün sonunda uygulamaya girdi. MKK’nın 14 Eylül verileri ile önceki listeyi karşılaştıran Fintables Araştırma, 655 şirketin 245’inde oranın gerilediğini, 45’inde yükseldiğini ve 365’inde değişmediğini hesapladı. Böylece daha önce yalnız düzenleme olarak izlenen kararın şirket bazındaki ilk ölçülebilir sonucu ortaya çıktı.
GYO tarafında iki sert hareket
Gayrimenkul yatırım ortaklıklarında en belirgin gerilemeler Fuzul GYO ve Trend GYO’da görüldü. FZLGY’nin fiilî dolaşım oranı yüzde 34,87’den yüzde 14,37’ye inerek 20,50 puan; TDGYO’nunki yüzde 89,82’den yüzde 71,69’a gerileyerek 18,13 puan azaldı. Bakırcı GYO yüzde 25,00’ten yüzde 21,17’ye, Reysaş GYO yüzde 29,03’ten yüzde 24,55’e ve Yeni Gimat GYO yüzde 77,12’den yüzde 73,69’a düştü.
Fon kademeleri otomatik alım sinyali değil
Yeni rehberde serbest fonların aynı ihraççı paylarına ilişkin sınırı, fiilî dolaşım oranına bağlı kademelerle hesaplanıyor. RYGYO ve BKRGY yüzde 25’in altına geçtiği için ilgili kademe yüzde 6’dan yüzde 8’e; YGGYO yüzde 75’in altına indiği için yüzde 2’den yüzde 4’e çıktı. Bu artışlar fonların mutlaka pay alacağı veya fiyatın yükseleceği anlamına gelmiyor; yalnız düzenleyici üst sınırın hesaplama çerçevesini değiştiriyor.
Likidite ve endeks okuması seçici yapılmalı
Fiilî dolaşım oranı, borsada işlem görebilen payların sermayeye oranını gösterdiğinden endeks ağırlıkları, likidite ve kurumsal yatırımcı kapasitesi açısından izleniyor. Ancak günlük ortaklık hareketleri, sermaye işlemleri ve veri düzeltmeleri de oranı değiştirebilir. Nitekim yeni yöntem yürürlüğe girmeden önceki 10–11 Eylül karşılaştırmasında 111 payın oranı değişmişti. Bu nedenle tüm farkı tek başına yeni kurala bağlamak doğru olmaz.
Piyasanın izleyeceği ikinci perde
MKK’nın günlük yayımları, Borsa İstanbul’un endeks hesaplamaları ve portföy yönetim şirketlerinin fiilî pozisyonları önümüzdeki dönemde ayrıştırıcı olacak. GYO yatırımcıları açısından temel soru, oran değişiminin işlem hacmi ve endeks ağırlığına ne ölçüde yansıyacağıdır. Portföyün taşınmaz değeri, kira geliri veya net aktif değeri bu hesaplama değişikliğiyle doğrudan değişmedi; etki sermaye piyasası erişimi ve likidite kanalında oluşuyor.
Ticari gayrimenkule etkisi
Yeni hesap, bazı GYO’larda borsadaki serbest pay oranını ve serbest fonların düzenleyici yatırım kademesini değiştirdi. Taşınmaz portföylerinin ekonomik değeri aynı kalırken, fiyat keşfi, likidite ve olası endeks ağırlığı bakımından şirketler arası ayrışma artabilir. Bu nedenle yeni oranlar net aktif değer, kira performansı ve borçluluk göstergelerinden ayrı okunmalı. İlk gün verisiyle kalıcı likidite sonucu çıkarmak yerine, birkaç yayımdaki oran istikrarı ve işlem hacmi birlikte izlenmeli. Endeks ve fon kurallarındaki olası yansımalar, ilgili kurumların kendi takvimlerinde ayrıca kesinleşecek.