Bulut Gümrük Müşavirliği Yönetim Kurulu Başkanı İlhan Bulut, 30 Ocak 2026 itibarıyla yürürlüğe girecek yeni düzenlemelerle birlikte bazı ithal ürünlerde, gözetim uygulaması nedeniyle oluşan vergi yükünün, ürünün kendi gümrük vergisinden daha yüksek hale geleceğini söyledi. Bulut, özellikle makine, hammadde ve ara malı ithalatında maliyetlerin dramatik biçimde artacağı uyarısında bulundu.
Son yıllarda art arda yapılan mevzuat değişikliklerinin üretici firmalar üzerinde ciddi baskı oluşturduğunu belirten Bulut, “İthalatta ödenen tüm vergiler KDV matrahına dahil ediliyor. Yani vergilerin de KDV’sini ödüyoruz. 30 Ocak 2026’dan sonra bazı ürünlerde gözetim kaynaklı gümrük vergileri, alınan ana vergiden daha yüksek olacak” dedi.
Bu durumun özellikle otomotiv, tekstil, makine, kimya ve metal sanayi gibi ithalata bağımlı sektörlerde üretim maliyetlerini katlayacağını vurguladı.
“Gizli Vergi Yükü Oluştu”
Bulut, 24 Kasım 2023 tarihli Cumhurbaşkanlığı Kararı ile gözetim ve korunma önlemleri kapsamında hesaplanan KDV’nin indirim hakkının kaldırıldığını hatırlatarak, bunun firmalar için doğrudan gider kalemi haline geldiğini ifade etti:
“Bu KDV artık finansman maliyeti değil, doğrudan giderdir. Açıkça söylenmese de ithalatçıya ve üreticiye gizli bir vergi yükü bindiriliyor.”
Somut Örnek: Bir Ürün, İki Kat Yük
İlhan Bulut, uygulamanın maliyete etkisini örnekle anlattı:
| Ürün Menşei | Ürün Fiyatı (kg) | Gümrük Vergisi | Gözetim Kaynaklı Ek Maliyet |
|---|---|---|---|
| Avrupa | 2,5 $ | %0 | 1,5 $ |
| Avrupa Dışı | 2,5 $ | %0 | 4,5 $ üzeri |
“Gümrük vergisi sıfır olmasına rağmen, sadece gözetim nedeniyle ürün maliyeti neredeyse iki katına çıkıyor. Bu, ara malı kullanan yerli üreticinin rekabet şansını ortadan kaldırıyor” dedi.
“Bazı Fabrikalarda Üretim Bantları Durabilir”
Yerli üreticiyi koruma amacıyla getirilen düzenlemelerin, ithalata bağımlı üretim yapan firmaları daha da zorladığını söyleyen Bulut:
“Bu yükler, bazı fabrikalarda üretim bantlarının durmasına kadar uzanabiliyor. 2023 ve 2026 düzenlemeleriyle firmaların omuzlarına ilave maliyetler bindirildi.”
ifadesini kullandı.
Küresel Ekonomi ve Altın Eğilimi
Bulut, küresel ekonomik koşulların da üretimi zorlaştırdığına dikkat çekti:
“Para tüm dünyada daha değerli hale geldi. Güvenli liman arayışıyla altına yönelim hızlandı. Artık bireyler kadar şirketler ve devletler de altın rezervlerini artırıyor. Bu durum üretimden uzaklaşmayı ve ticarette daralmayı beraberinde getiriyor.”
Çin, Rusya ve ABD’nin altın rezervlerini artırdığına dikkat çeken Bulut, Türkiye’de de küçük yatırımcıların taşınmazlarını satarak altına yöneldiğini söyledi.
“Sürdürülebilir Üretim İçin Öngörülebilir Politika Şart”
Bulut, sürekli değişen mevzuat ve artan vergi yükünün firmalar üzerinde büyük stres yarattığını belirterek şu çağrıyı yaptı:
“Sürdürülebilir üretim için öngörülebilir, dengeli ve uzun vadeli bir dış ticaret politikası şart. Aksi halde üretim gücümüz zayıflar, ithalata bağımlılık daha da artar.”