Finansal işlemlerde kara para aklama ve terörün finansmanıyla mücadele kapsamında uygulanan kimlik tespiti eşikleri değiştirildi. Resmi Gazete’de yayımlanan düzenlemeyle belirli işlemlerde 185 bin TL olan kimlik tespiti sınırı 370 bin TL’ye, elektronik transferler ve ilgili işlemlerde uygulanan 15 bin TL’lik eşik ise 30 bin TL’ye yükseltildi.
Yeni düzenleme bankaların yanı sıra finansman ve faktoring şirketleri, sermaye piyasası aracı kurumları, portföy yönetim şirketleri, elektronik para ve ödeme kuruluşları gibi çok sayıda finansal kuruluşu ilgilendiriyor.
Yönetmelikle dijital işlemlere ilişkin önemli bir değişiklik de yapıldı. Belirli şartların karşılanması halinde internet veya mobil kanallardan gerçekleştirilen ve SMS ile tek kullanımlık kod kullanılarak doğrulanan işlemlerde fiziksel imza örneği alınmamasına imkan tanındı.
Kimlik tespiti sınırı 370 bin TL oldu
“Suç Gelirlerinin Aklanmasının ve Terörün Finansmanının Önlenmesine Dair Tedbirler Hakkında Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik” ile finansal kuruluşların müşterilerini tanıma ve kimlik tespitine ilişkin bazı parasal sınırlar yeniden belirlendi.
Buna göre işlem tutarının veya birbiriyle bağlantılı birden fazla işlemin toplamının 370 bin TL ve üzerinde olması halinde ilgili kuruluşların kimlik tespiti yükümlülüğü bulunacak.
Daha önce bu eşik 185 bin TL olarak uygulanıyordu.
Böylece parasal sınır yüzde 100 artırılarak iki katına çıkarılmış oldu.
| Düzenleme | Önceki sınır | Yeni sınır | Değişim |
|---|---|---|---|
| Belirli işlemlerde kimlik tespiti | 185.000 TL | 370.000 TL | %100 |
| Elektronik transferler ve ilgili işlemler | 15.000 TL | 30.000 TL | %100 |
370 bin TL işlem yapma limiti değil
Yeni düzenlemede dikkat edilmesi gereken en önemli ayrıntılardan biri 370 bin TL’nin bir para gönderme, çekme veya finansal işlem yapma üst sınırı olmaması.
Söz konusu rakam, yönetmelik kapsamındaki durumlarda finansal kuruluşların kimlik tespiti yükümlülüğünü belirleyen parasal eşik niteliğinde.
İşlem tutarı veya birbiriyle bağlantılı birden fazla işlemin toplamı 370 bin TL ve üzerine çıktığında kuruluşun müşterinin kimliğine ilişkin bilgileri alması ve bu bilgilerin doğruluğunu teyit etmesi gerekiyor.
Ayrıca yalnızca işlemi gerçekleştiren kişinin kimliğiyle yetinilmiyor.
Müşteri adına veya hesabına hareket eden kişilerin kimliğinin belirlenmesi ve işlemin gerçek faydalanıcısının ortaya çıkarılmasına yönelik gerekli tedbirlerin alınması da yükümlülük kapsamında bulunuyor.
Bağlantılı işlemlerin toplamı da dikkate alınacak
Düzenlemede tek bir işlemin tutarı kadar birbiriyle bağlantılı işlemlerin toplam tutarı da önem taşıyor.
Dolayısıyla kimlik tespiti yükümlülüğünün değerlendirilmesinde yalnızca işlemlerin ayrı ayrı tutarlarına bakılması yeterli olmayacak.
Birbiriyle bağlantılı birden fazla işlemin toplamının 370 bin TL ve üzerine ulaşması halinde de yönetmelikte öngörülen kimlik tespiti hükümleri uygulanabilecek.
Bu düzenleme, yüksek tutarlı bir işlemin daha küçük işlemlere bölünerek kimlik tespiti mekanizmasının dışında bırakılmasının önlenmesi açısından önem taşıyor.
Transferlerde sınır 30 bin TL’ye yükseldi
Yönetmelikle değiştirilen ikinci önemli parasal eşik elektronik transferlere ilişkin oldu.
Elektronik transferler, dijital kimlik tespiti usulleri ve basitleştirilmiş tedbirler kapsamında kimlik tespitinin ve alınan bilgilerin teyidinin yapılması gereken 15 bin TL’lik sınır 30 bin TL’ye çıkarıldı.
Bu eşikte de yüzde 100’lük artış gerçekleştirildi.
Dolayısıyla yeni düzenleme yalnızca yüksek tutarlı klasik finansal işlemleri değil dijital kanallar üzerinden gerçekleştirilen belirli transfer işlemlerini de kapsıyor.
Bankalardan ödeme kuruluşlarına kadar geniş kapsam
Düzenleme finans sektöründe geniş bir kuruluş grubunu ilgilendiriyor.
Yönetmelik kapsamında yükümlülükleri bulunan kuruluşlar arasında bankaların yanı sıra finansman ve faktoring şirketleri, sermaye piyasası aracı kurumları, portföy yönetim şirketleri, elektronik para kuruluşları ve ödeme hizmeti sağlayıcıları gibi farklı finansal kurumlar bulunuyor.
Bu kuruluşların müşterileriyle gerçekleştirdikleri işlemlerde kimlik bilgilerinin alınması, doğrulanması ve gerektiğinde işlemin gerçek faydalanıcısının belirlenmesi gerekiyor.
Yeni parasal eşikler de bu yükümlülüklerin hangi tutarlardan itibaren uygulanacağını yeniden düzenliyor.
SMS doğrulamasında imza örneği şartı esnetildi
Yeni yönetmeliğin dikkat çeken diğer değişikliği dijital müşteri işlemlerinde yapıldı.
Finansal kuruluşların internet veya mobil hizmet kanalları üzerinden gerçekleştirdiği bazı işlemlerde, müşterinin daha önce doğrulanmış cep telefonu numarasına gönderilen tek kullanımlık SMS doğrulama kodunun kullanılması halinde imza örneği alınmayabilecek.
Ancak SMS ile doğrulama yapılması tek başına yeterli olmayacak.
Kullanılan doğrulama yönteminin işlemin niteliğine ve risk seviyesine uygun olması gerekecek.
Aynı zamanda işlemi gerçekleştiren kişinin daha önce kimliği tespit edilmiş müşteri olduğuna ilişkin yeterli güvence sağlanması ve yetkisiz kişilerin müşteri adına işlem gerçekleştirmesine karşı gerekli güvenlik tedbirlerinin uygulanması şart olacak.
Fiziksel imza tamamen kaldırılmadı
Düzenlemenin “finansal işlemlerde imza zorunluluğu kaldırıldı” şeklinde değerlendirilmesi doğru olmayacak.
Yeni hüküm, belirlenen dijital doğrulama koşullarının sağlandığı durumlarda finansal kuruluşlara imza örneği almama imkanı getiriyor.
Dolayısıyla uygulama işlemin niteliği, risk seviyesi, müşterinin daha önce kimliğinin tespit edilmiş olması ve kullanılan doğrulama sisteminin güvenliğine bağlı olacak.
Finansal kuruluşların yetkisiz işlemleri önleyecek güvenlik mekanizmalarını uygulaması da zorunlu olmaya devam edecek.
Dijital bankacılık işlemlerinde süreç hızlanabilir
SMS OTP ve dijital doğrulama yöntemlerine ilişkin düzenleme özellikle uzaktan gerçekleştirilen finansal işlemlerde operasyonel süreçleri etkileyebilir.
Daha önce kimliği tespit edilmiş müşterilerde güvenli dijital doğrulama yöntemlerinin kullanılabilmesi, bazı işlemlerde fiziksel imza örneğine duyulan ihtiyacı azaltabilecek.
Bu değişiklik bankacılık, elektronik para ve ödeme teknolojileri alanındaki dijitalleşme sürecini desteklerken finansal kuruluşların güvenlik ve risk yönetimi sorumluluklarını ortadan kaldırmıyor.
Aksine kullanılan doğrulama yönteminin işlem riskine uygun olması şartı açık biçimde korunuyor.
Gayrimenkul işlemlerinde de tutarlar dikkatle değerlendirilmeli
Düzenleme TicariGM360 açısından özellikle yüksek tutarlı finansal işlemler nedeniyle önem taşıyor.
Konut ve ticari gayrimenkul alım satımları, yatırım işlemleri ve yüksek tutarlı para transferlerinde bankalar ve ödeme kuruluşlarının kara para aklamanın önlenmesine yönelik yükümlülükleri bulunuyor.
Ancak yeni 370 bin TL’lik rakamın “bu tutarın altındaki bütün işlemlerde hiçbir kontrol yapılmayacağı” şeklinde yorumlanmaması gerekiyor.
Finansal kuruluşların şüpheli işlemlerin takibi ve ilgili mevzuattan doğan diğer yükümlülükleri parasal kimlik tespiti eşiklerinden ayrı olarak devam edebiliyor.
Dolayısıyla yeni düzenleme, finansal sistemdeki denetim ve şüpheli işlem mekanizmalarını kaldırmıyor; belirli kimlik tespiti işlemlerinde uygulanan parasal eşikleri değiştiriyor.
Yeni dönemde iki rakam öne çıkıyor: 370 bin TL ve 30 bin TL
Resmi Gazete’de yayımlanan değişiklikle finansal işlemlerde iki önemli parasal eşik iki katına çıkarılmış oldu.
Belirli işlemlerde kimlik tespiti için uygulanan 185 bin TL’lik sınır 370 bin TL’ye, elektronik transferler ve ilgili işlemlerdeki 15 bin TL’lik eşik ise 30 bin TL’ye yükseltildi.
Dijital kanallardaki SMS doğrulamalarında ise gerekli güvenlik şartlarının sağlanması halinde imza örneğinin alınmayabilmesine imkan tanındı.
Yeni düzenleme böylece hem kara para aklama ve terörün finansmanıyla mücadele kapsamındaki parasal eşikleri güncellerken hem de finans sektöründe giderek artan dijital işlemlere yönelik doğrulama süreçlerinde yeni bir çerçeve oluşturdu.