Konut, iş yeri ve otomobil edinmek için tasarruf finansman sistemini kullananları ilgilendiren yeni dönem 1 Ekim 2026 itibarıyla başladı. Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu’nun (BDDK) düzenlemesiyle bir kişinin yapabileceği aktif sözleşme sayısına sınır getirilirken, taşıt ile konut ve çatılı iş yeri finansmanında uygulanacak azami tutarlar da yeniden belirlendi.
Yeni kurallar yalnızca müşterilerin yapabileceği sözleşmeleri kapsamıyor. Tasarruf finansman şirketlerinin topladığı fonların hangi araçlarda değerlendirilebileceğinden yüksek tutarlı sözleşmelerin portföy içindeki ağırlığına kadar sektörün işleyişini ilgilendiren birçok başlık yeniden düzenlendi.
BDDK’nın 11537 sayılı kararı kapsamında uygulamaya alınan düzenlemelerle tasarruf finansman sektöründe risk yoğunlaşmasının sınırlandırılması, fonların daha ihtiyatlı yönetilmesi ve likit varlıklara yönlendirilmesi amaçlanıyor.
Bir kişi en fazla iki aktif sözleşme yapabilecek
Yeni dönemin tüketiciyi doğrudan ilgilendiren en önemli değişikliklerinden biri sözleşme sayısına getirilen sınır oldu.
Bir kişi aynı tasarruf finansman şirketinde en fazla bir taşıt finansmanı sözleşmesine sahip olabilecek. Buna ek olarak bir konut veya çatılı iş yeri finansmanı sözleşmesi yapılabilecek.
Böylece aynı kişi için toplam aktif sözleşme sayısı en fazla iki olacak. Bu iki sözleşmenin biri taşıt, diğeri ise konut veya çatılı iş yeri için düzenlenebilecek.
Yeni sistem, aynı kişi adına birden fazla taşıt finansmanı sözleşmesi oluşturulmasını sınırlandırırken, sözleşmeler üzerinden oluşabilecek yoğunlaşmanın da kontrol altında tutulmasını hedefliyor.
Taşıtta 6,25 milyon TL, konut ve iş yerinde 62,5 milyon TL sınırı
BDDK düzenlemesiyle sözleşmelerde uygulanacak azami finansman tutarları da yeniden belirlendi.
Taşıt finansmanında bir kişi veya risk grubu için azami sözleşme tutarı 6 milyon 250 bin TL olarak uygulanacak.
Konut veya çatılı iş yeri finansmanı sözleşmelerinde ise üst sınır 62 milyon 500 bin TL olacak.
Bir kişi veya aynı risk grubuna dahil kişilere ait bütün tasarruf finansman sözleşmelerinin toplamı da 62 milyon 500 bin TL’yi aşamayacak. Bu limitler 1 Ekim 2026 itibarıyla uygulamaya girdi.
| Yeni düzenleme | 1 Ekim 2026 itibarıyla sınır |
|---|---|
| Aynı kişinin taşıt sözleşmesi | En fazla 1 |
| Konut veya çatılı iş yeri sözleşmesi | En fazla 1 |
| Toplam aktif sözleşme | En fazla 2 |
| Taşıt finansmanı azami tutarı | 6,25 milyon TL |
| Konut/çatılı iş yeri azami tutarı | 62,5 milyon TL |
| Kişi veya risk grubu toplam limiti | 62,5 milyon TL |
Tasarruf fonlarının kullanılabileceği alanlar daraltıldı
Düzenlemenin sektör açısından en önemli bölümlerinden biri tasarruf finansman şirketlerinin yönettiği fonlara ilişkin oldu.
Tasarruf fon havuzlarında ve şirket hesaplarında bulunan kaynakların daha düşük risk taşıyan ve gerektiğinde hızlı biçimde nakde çevrilebilen finansal araçlarda tutulmasına yönelik yeni sınırlamalar getirildi.
Yeni çerçevede söz konusu kaynaklar katılım bankalarında açılacak Türk lirası cinsinden özel cari hesaplarda veya katılma hesaplarında değerlendirilebilecek.
Bunun yanında Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından ihraç edilen, altına dayalı olmayan Türk lirası cinsi yurt içi kira sertifikaları da kullanılabilecek araçlar arasında bulunuyor.
Risk değeri 1 veya 2 olan ve Türk lirası cinsinden ihraç edilen katılım esaslı yatırım fonları da izin verilen araçlar arasında yer alıyor.
Düzenlemenin bu bölümüyle tasarruf sahiplerinden toplanan kaynakların daha yüksek risk içeren alanlara yönlendirilmesinin sınırlandırılması amaçlanıyor. BDDK’nın düzenlemesine ilişkin açıklamalarda da fonların daha likit ve düşük riskli alanlarda değerlendirilmesine yönelik çerçeve öne çıkıyor.
Getirisiz bekletilebilecek paraya binde 2 sınırı
Tasarruf fon havuzlarında herhangi bir getiri sağlamadan bekletilebilecek tutarlar için de yeni bir sınır uygulanmaya başladı.
Günlük olarak nemasız bırakılabilecek bakiye, şirketin bir önceki ay sonu itibarıyla hesaplanan tasarruf fon havuzunun binde 2’sini aşamayacak.
Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası Elektronik Fon Transferi sisteminin kapanış saatinden sonra havuza aktarılan tutarlar ise bir sonraki günün hesaplamasına dahil edilecek.
Bu uygulamayla tasarruf fon havuzlarında yüksek miktarda paranın uzun süre getirisiz biçimde bekletilmesinin önüne geçilmesi hedefleniyor.
Yüksek tutarlı sözleşmenin tanımı değişti
BDDK düzenlemesiyle yüksek tutarlı kabul edilen tasarruf finansman sözleşmelerinin parasal eşikleri de artırıldı.
Genel sözleşmelerde daha önce 2 milyon 509 bin 800 TL olan yüksek tutarlı sözleşme sınırı 5 milyon TL’ye yükseldi.
Konut veya çatılı iş yeri finansmanı sözleşmelerinde ise 6 milyon 274 bin 500 TL olan eşik 12 milyon 500 bin TL olarak yeniden belirlendi.
| Yüksek tutarlı sözleşme | Eski eşik | Yeni eşik |
|---|---|---|
| Genel sözleşmeler | 2.509.800 TL | 5.000.000 TL |
| Konut/çatılı iş yeri | 6.274.500 TL | 12.500.000 TL |
Yüksek tutarlı sözleşmelerin toplam sözleşme portföyü içerisindeki ağırlığına da sınırlama getirildi. Bu kapsamdaki sözleşmelerin toplam tutarının ilgili dönemdeki toplam sözleşme tutarına oranı genel olarak yüzde 5’i aşamayacak. Düzenlemenin yürürlük tarihi ve bu temel limitler yayımlanan sektör bilgileriyle de örtüşüyor.
Yeni kurulan şirketlere kademeli geçiş uygulanacak
Sektöre yakın dönemde giren tasarruf finansman şirketleri açısından ise yüksek tutarlı sözleşme oranında geçiş süreci öngörüldü.
1 Ocak 2025 tarihinden sonra kurulan şirketlerde yüksek tutarlı sözleşmelerin toplam sözleşmeler içerisindeki oranı 30 Haziran 2027’ye kadar yüzde 15 seviyesine kadar çıkabilecek.
1 Temmuz-31 Aralık 2027 döneminde bu sınır yüzde 10 olarak uygulanacak. Geçiş döneminin ardından genel sınırlara uyum sağlanması gerekecek.
Bu yöntemle yeni kurulan şirketlerin portföylerini bir anda yeniden yapılandırmak zorunda kalmasının önüne geçilirken, belirlenen takvim içerisinde sektörün ortak risk standartlarına yaklaşması hedefleniyor.
Tasarruf finansman sistemi BDDK denetiminde faaliyet gösteriyor
Kamuoyunda “evim sistemi” olarak da bilinen tasarruf finansman modeli, banka kredilerinden farklı bir finansman yapısına dayanıyor.
BDDK, tasarruf finansman sözleşmesini belirli bir tasarruf tutarı ve dönemine bağlı koşulların gerçekleşmesi sonucunda konut, çatılı iş yeri veya taşıt edinmek amacıyla müşteriye finansman kullanma hakkı sağlayan faizsiz finansman esaslı bir sözleşme olarak tanımlıyor. Şirket ise müşterinin birikmiş tasarrufunu yönetme, geri ödeme ve finansman sağlama yükümlülüğünü üstlenirken organizasyon ücreti alma hakkına sahip oluyor.
Sektörde faaliyet gösterecek şirketlerin BDDK tarafından yetkilendirilmesi gerekiyor. Kurumun güncel listesinde dokuz tasarruf finansman şirketi yer alıyor.
Yeni düzenleme tasarruf finansman sektöründe neyi değiştiriyor?
1 Ekim itibarıyla başlayan dönem, tasarruf finansman sektöründe yalnızca müşterilerin kullanabileceği finansman tutarlarının artırılması anlamına gelmiyor.
Sözleşme sayısının sınırlandırılmasıyla aynı müşteri veya risk grubunda aşırı yoğunlaşmanın önüne geçilmesi amaçlanırken, şirketlerin yönettiği tasarruf fonlarının daha düşük riskli ve likit finansal araçlarda değerlendirilmesine yönelik kurallar güçlendiriliyor.
Yüksek tutarlı sözleşmelerin portföy içerisindeki ağırlığının sınırlandırılması da şirketlerin az sayıdaki büyük sözleşmeye aşırı derecede bağımlı hale gelmesini önlemeye yönelik bir başka adım olarak öne çıkıyor.
Konut, çatılı iş yeri veya otomobil edinmek amacıyla tasarruf finansman sistemine girmeyi planlayanlar açısından ise bundan sonraki dönemde sözleşme sayısı kadar sözleşme tutarı da belirleyici olacak. 1 Ekim 2026 itibarıyla taşıtta 6,25 milyon TL, konut ve çatılı iş yerinde 62,5 milyon TL’lik azami tutarlar yeni sistemin temel sınırları arasında yer alacak.