İstanbul’da artan konut kiralarına karşı hayata geçirilmesi planlanan kiralık sosyal konut projesinde hazırlıklar hızlandı. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan tarafından duyurulan proje kapsamında ilk etapta 15 bin konutun piyasa koşullarının altında bedellerle kiraya verilmesi planlanıyor.
TOKİ tarafından yürütülecek uygulamada hak sahipleri noter huzurunda yapılacak kura çekimiyle belirlenecek. Konutlarda en fazla üç yıl oturulabilecek ve sürenin sonunda daireler yeni hak sahiplerine tahsis edilecek.
Başvuru şartları, gelir sınırı, kontenjan dağılımı ve kesin kira bedellerinin ise TOKİ ile Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından yayımlanacak kılavuzla açıklanması bekleniyor.
İlk Etapta İstanbul’da 15 Bin Konut Kiraya Verilecek
Projenin pilot uygulaması İstanbul’da başlayacak. Anadolu ve Avrupa yakasında inşa edilen toplam 15 bin sosyal konutun kiralama sürecinin eylül ayında başlatılması planlanıyor.
Talep toplama döneminin ardından başvurular değerlendirilecek ve gerekli şartları taşıyan vatandaşlar arasında noter huzurunda kura çekilecek. Kurada hak sahibi olan kişiler TOKİ ile kira sözleşmesi imzalayarak konutlara yerleşebilecek.
Konutların mülkiyeti vatandaşlara devredilmeyecek. Daireler TOKİ’nin mülkiyetinde kalacak ve yalnızca belirlenen süre boyunca kiraya verilecek.
Hak Sahipleri Noter Kurasıyla Belirlenecek
Kiralık sosyal konutların tahsisinde adil ve şeffaf bir sistem uygulanması hedefleniyor. Bu nedenle başvuru şartlarını karşılayan vatandaşlar arasından hak sahipleri noter huzurunda gerçekleştirilecek kura çekimiyle seçilecek.
Başvuruların TOKİ tarafından yapılacak resmi duyurunun ardından alınması bekleniyor. Talep toplama süreci tamamlandıktan sonra kontenjanlara göre ayrı kura çekimleri de gerçekleştirilebilecek.
Cumhurbaşkanı Erdoğan, projenin duyurusu sırasında hak sahiplerinin noter huzurunda yapılacak kura yöntemiyle belirleneceğini ifade etmişti.
Konutlarda En Fazla Üç Yıl Oturulabilecek
Projede konutlardan daha fazla ihtiyaç sahibinin faydalanabilmesi amacıyla kiracılara en fazla üç yıllık oturma hakkı tanınacak.
Üç yıllık sürenin sonunda konut tahliye edilecek ve gerekli bakım ile onarım çalışmalarından geçirilecek. Ardından daire, yeniden yapılacak kura sonucunda belirlenen başka bir hak sahibine kiralanacak.
Bu modelle sosyal konutların sınırlı sayıdaki kişiler tarafından uzun yıllar kullanılmasının önüne geçilmesi ve sistemin daha geniş bir kesime ulaşması amaçlanıyor.
Kiralar Piyasa Fiyatlarının Altında Belirlenecek
Kiralık sosyal konut projesinin en dikkat çeken yönlerinden biri kira bedelleri olacak. Konutların bulunduğu bölgedeki piyasa rayiçlerinin dikkate alınması, ancak kiraların bu tutarların önemli ölçüde altında belirlenmesi planlanıyor.
Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum’un verdiği örneğe göre, piyasa kirasının 30 bin lira olduğu bir bölgede sosyal konut kirası yaklaşık 15 bin lira veya daha düşük bir seviyede uygulanabilecek.
Kesin kira bedelleri konutların bulunduğu bölgeye, büyüklüğüne ve oda sayısına göre değişebilecek. Proje kapsamında 1+1, 2+1 ve 3+1 daire seçeneklerinin sunulması bekleniyor.
Kimler Başvurabilecek?
Projede önceliğin dar gelirli ve uygun kiralık konuta erişmekte zorlanan vatandaşlara verilmesi planlanıyor.
Başvuru yapacak kişilerin kendi üzerlerine kayıtlı bir konutunun bulunmaması ve TOKİ tarafından belirlenecek hane halkı gelir sınırının altında kalması bekleniyor. Ayrıca belirli bir süre İstanbul’da ikamet etme şartının da başvuru kriterleri arasında yer alması öngörülüyor.
Kesin başvuru şartları henüz açıklanmadı. Yaş, vatandaşlık, gelir, ikamet süresi ve hane adına yapılabilecek başvuru sayısına ilişkin ayrıntılar TOKİ’nin yayımlayacağı resmi kılavuzla netleşecek.
Öncelikli Gruplara Özel Kontenjan Ayrılacak
Kiralık sosyal konutlarda bazı gruplar için ayrı kontenjan oluşturulması planlanıyor. Alt gelir grubunda bulunan vatandaşların yanı sıra sosyal yardım alan aileler, emekliler, memurlar ve engelli bireyler için özel kontenjanlar gündemde bulunuyor.
Kentsel dönüşüm nedeniyle evini tahliye etmek zorunda kalan veya dönüşüm sürecinde uygun kiralık konut bulmakta zorlanan vatandaşların da öncelikli gruplar arasında yer alması bekleniyor.
Kontenjan oranları ve her grup için uygulanacak başvuru koşulları resmi duyuruyla açıklanacak.
Başvuru Süreci Nasıl İlerleyecek?
TOKİ’nin proje ve başvuru takvimini ilan etmesinin ardından vatandaşlardan talepler toplanacak. Başvurular sırasında gelir, ikamet ve konut sahipliği gibi şartlara ilişkin belgelerin sunulması istenecek.
Başvuruların incelenmesinden sonra şartları karşılayan adaylar kura listesine alınacak. Noter huzurunda yapılacak çekilişte hak sahibi olan vatandaşlarla kira sözleşmesi imzalanacak.
Başvuru bedeli, teminat, kira ödeme yöntemi ve sözleşmenin yenilenmesine ilişkin kurallar da resmi kılavuzda yer alacak.
İstanbul Kiralık Sosyal Konut Projesinin Ayrıntıları
| Başlık | Planlanan Uygulama |
|---|---|
| İlk uygulama bölgesi | İstanbul |
| Konut sayısı | 15 bin |
| Hak sahipliği yöntemi | Noter huzurunda kura |
| Azami oturma süresi | 3 yıl |
| Konutların mülkiyeti | TOKİ’de kalacak |
| Kira seviyesi | Bölgesel piyasa rayicinin altında |
| Konut seçenekleri | 1+1, 2+1 ve 3+1 |
| Öncelikli gruplar | Dar gelirliler, emekliler, memurlar, engelliler ve kentsel dönüşüm mağdurları |
| Temel başvuru şartı | Konut sahibi olmamak, gelir ve ikamet kriterlerini karşılamak |
| Başvuru takvimi | TOKİ tarafından açıklanacak |
Modelin Diğer Şehirlere Yayılması Planlanıyor
İstanbul’da pilot olarak uygulanacak kiralık sosyal konut modelinin daha sonraki dönemde farklı şehirlere de yayılması hedefleniyor.
Ankara, İzmir, Kocaeli ve Antalya gibi kira fiyatlarının yüksek olduğu büyükşehirlerin uygulamanın genişletilebileceği iller arasında yer alması bekleniyor. Yeni projelerin şehirlerin konut ihtiyacı, nüfus yoğunluğu ve kira seviyeleri dikkate alınarak planlanacağı belirtiliyor.
Kiralık sosyal konut uygulaması, Türkiye genelinde yürütülen 500 bin sosyal konut hedefinin yeni modellerinden biri olarak değerlendiriliyor.
Amaç Uygun Fiyatlı Kiralık Konut Arzını Artırmak
Projenin temel amacı, dar ve orta gelirli vatandaşların uygun fiyatlı ve güvenli konutlara erişimini kolaylaştırmak olarak gösteriliyor.
Devlet mülkiyetinde kalacak konutların piyasanın altında bedellerle kiraya verilmesiyle yüksek kira fiyatlarının dengelenmesine katkı sunulması hedefleniyor. Üç yıllık kullanım süresi sayesinde de aynı konutlardan zaman içinde daha fazla ailenin yararlanması amaçlanıyor.
Başvuru takvimi ve kesin kira tutarlarının TOKİ tarafından açıklanmasıyla projenin uygulama ayrıntıları tamamen netleşmiş olacak.