Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, Suudi Arabistan’ın El-Ula kentinde düzenlenen uluslararası ekonomi zirvesinde Türkiye’nin enerji, ticaret ve yapay zeka vizyonuna ilişkin dikkat çeken açıklamalarda bulundu. Şimşek, yapay zekâ yatırımlarının enerji ihtiyacını artırdığına işaret ederek, önümüzdeki yıllarda Türkiye’nin nükleer enerji kapasitesini genişletmeyi planladığını duyurdu.
Suudi Arabistan Maliye Bakanlığı ile Uluslararası Para Fonu iş birliğiyle düzenlenen “Gelişmekte Olan Ülkeler Konferansı”nın kapanış panelinde konuşan Şimşek, küresel ekonomide belirsizliklerin arttığı bir dönemde Türkiye’nin daha dayanıklı bir ekonomik yapı inşa etmeye odaklandığını belirtti.
“Yapay Zekâ Enerji İster”: Nükleer Strateji Genişliyor
Bakan Şimşek, yapay zekâ teknolojilerinin veri merkezleri, yüksek işlem gücü ve sürekli enerji talebi nedeniyle güçlü bir enerji altyapısı gerektirdiğini vurguladı. Türkiye’nin bu dönüşüme hazırlıklı olmak amacıyla nükleer enerji yatırımlarına hız verdiğini söyledi.
Önümüzdeki birkaç on yıl içinde iki ya da üç yeni nükleer santralin devreye alınmasının hedeflendiğini ifade eden Şimşek, enerji arz güvenliğinin yalnızca ekonomik değil, stratejik bir mesele olduğunu kaydetti.
Türkiye hâlihazırda ilk nükleer enerji santralini devreye alma sürecini sürdürürken, yeni yatırımlarla birlikte enerji portföyünü çeşitlendirmeyi planlıyor. Uzmanlara göre yapay zekâ tabanlı sistemlerin yaygınlaşması, elektrik tüketiminde küresel ölçekte ciddi artışlara yol açacak. Türkiye’nin bu eğilimi öngörerek hareket etmesi, uzun vadeli planlamanın parçası olarak değerlendiriliyor.
Küresel Belirsizliklere Karşı “Dayanıklılık” Vurgusu
Şimşek, geçen yıl küresel ekonomide yüksek oynaklık ve belirsizlik yaşandığını hatırlatarak, özellikle gelişmekte olan ülkelerin ihracata bağımlı yapıları nedeniyle daha kırılgan hale geldiğini dile getirdi.
Artan korumacı ticaret politikalarının risk oluşturduğunu belirten Şimşek, doğrudan yabancı yatırımların (FDI) bu ülkeler için hayati önem taşıdığını söyledi. Kurallara dayalı uluslararası ticaret sisteminin, risk primlerini düşürdüğünü ve iş yapma maliyetlerini azalttığını ifade etti.
Türkiye’nin Ticaret Haritası: Serbest Ticaret Ağının Gücü
Türkiye’nin küresel ticaretteki parçalanmalara karşı görece daha dirençli bir konumda olduğunu belirten Şimşek, Avrupa Birliği ile Gümrük Birliği anlaşması ve 27 ülkeyle imzalanmış serbest ticaret anlaşmaları sayesinde ihracatın önemli bölümünün güvence altında olduğunu söyledi.
Türkiye’nin Ticaret Yapısına Dair Öne Çıkan Veriler
| Gösterge | Veri |
|---|---|
| Serbest ticaret anlaşması bulunan ülke sayısı | 27 |
| AB ile Gümrük Birliği | Var |
| İhracatın STA kapsamındaki oranı | %62 |
| Çin ile ticaret açığı | Yaklaşık 47 milyar dolar |
| Çin açığının toplam ticaret açığındaki payı | %50’den fazla |
Şimşek, ihracatın geri kalan kısmının ise Orta Doğu, Kuzey Afrika ve Orta Asya gibi yakın coğrafyalara yoğunlaştığını belirtti.
Hizmet Sektörü Türkiye’nin Güçlü Kartı
Bakan Şimşek, hizmet ticaretinde Türkiye’nin küresel ölçekte ilk 20 ülke arasında yer aldığını söyledi. Turizmde dünya dördüncüsü olduklarını hatırlatan Şimşek, inşaat sektöründe küresel projelerde önemli paya sahip olunduğunu belirtti.
Ayrıca dizi ihracatının da Türkiye’nin kültürel ve ekonomik gücünü artıran unsurlardan biri haline geldiğini vurguladı. Hizmet ticaretinin, mal ticaretine kıyasla korumacı engellerle daha az karşılaşmasının önemli bir avantaj sağladığını ifade etti.
Hizmetler sektörünün yüksek katma değer ve istihdam potansiyeline sahip olduğunu belirten Şimşek, ekonomik dönüşüm stratejisinde bu alanın öncelikli konumda bulunduğunu kaydetti.
Çin ile Ticarette Denge Arayışı
Türkiye’nin Çin ile olan ticaretinde ciddi bir açık bulunduğunu belirten Şimşek, yaklaşık 47 milyar dolarlık açığın toplam ticaret açığının yarısından fazlasını oluşturduğunu söyledi.
Bu sorunun tek taraflı çözülemeyeceğini ifade eden Şimşek, Çinli yetkililerle karşılıklı ve sürdürülebilir bir ticaret modeli için görüşmeler yürütüldüğünü aktardı.
Öneriler arasında şunlar yer alıyor:
-
Türkiye’ye daha fazla Çinli turist çekilmesi
-
Çinli bankaların Türkiye’de uzun vadeli altyapı ve sanayi yatırımlarına yönelmesi
-
Çinli şirketlerin yalnızca ürün satışı değil, Türkiye’de üretim yapması
Bu yaklaşımın, ticaret açığını azaltırken aynı zamanda yatırım ve istihdamı artırmayı hedeflediği belirtiliyor.
Orta Koridor ve Bölgesel Entegrasyon Hamlesi
Türkiye’nin Pekin’den Londra’ya uzanan Orta Koridor güzergâhının stratejik bir parçası olduğunu belirten Şimşek, Körfez ülkelerini Türkiye üzerinden Avrupa ve diğer pazarlara bağlayacak yeni ulaştırma ve ticaret koridorları üzerinde çalışıldığını ifade etti.
Bağlantısallık yatırımlarının yalnızca lojistik değil, ekonomik entegrasyon açısından da kritik olduğuna dikkat çekildi.
Yapısal Reform ve Makro İstikrar Mesajı
Şimşek, son iki buçuk yıldır uygulanan makroekonomik istikrar ve reform programının Türkiye’nin dayanıklılığını artırdığını belirtti. Bölgesel jeopolitik risklere rağmen büyüme ve ticaretin dirençli seyrettiğini, dengesizliklerin azaltılması için yapısal adımlar atıldığını söyledi.
Enerji yatırımları, yapay zekâ altyapısı, eğitim ve insan sermayesine yapılan yatırımların, Türkiye’nin uzun vadeli ekonomik dönüşüm planının temel unsurları olduğu vurgulandı.