Yeni eğitim-öğretim yılı öncesinde kiralık ev arayışına giren üniversite öğrencileri, yalnızca yüksek kira fiyatlarıyla değil, ev sahiplerinin giderek artan özel şartlarıyla da karşı karşıya kalıyor. İstanbul’da üniversite çevrelerinde kiralar 30 bin TL’den başlayıp 70-80 bin TL’ye çıkarken, lüks ve eşyalı dairelerde 100 bin TL seviyesine ulaşabiliyor. Buna karşılık öğrencilerden kefil, referans, sessizlik kuralı, misafir sınırlaması ve hatta yaşam tarzına ilişkin çeşitli koşullar talep edilebiliyor.
Üniversite kayıt döneminin yaklaşmasıyla birlikte binlerce öğrenci ve ailesi kiralık konut arayışına yöneldi.
Ancak bu yıl öğrencilerin karşı karşıya kaldığı barınma sorunu yalnızca fiyat artışından ibaret değil. Özellikle büyükşehirlerde kiralık konut arzının sınırlı olduğu bölgelerde ev sahiplerinin talep ettiği ek şartlar da öğrencilerin ev bulmasını zorlaştırıyor.
Gayrimenkul sektöründe eylül ayı öncesinde hızlanan hareketlilik, öğrenci evlerini yeniden piyasanın en yoğun segmentlerinden biri haline getirdi.
İstanbul’da öğrenci kiraları 100 bin TL’ye kadar çıkıyor
Anadolu’daki öğrenci yoğunluğu yüksek şehirlerde kiralar genel olarak 15 bin TL ile 30 bin TL arasında değişirken, İstanbul’da tablo çok daha yüksek seviyelere ulaşıyor.
Özellikle Boğaziçi Üniversitesi, İTÜ, Koç Üniversitesi, Sabancı Üniversitesi, Bahçeşehir Üniversitesi, Yeditepe Üniversitesi, İstanbul Bilgi Üniversitesi, Özyeğin Üniversitesi ve Işık Üniversitesi çevresinde kiralık konut talebi oldukça güçlü.
Bu bölgelerde kiralar yaklaşık 30 bin TL’den başlayıp 70-80 bin TL’ye, eşyalı ve daha büyük dairelerde ise 100 bin TL’ye kadar çıkabiliyor.
Emlak danışmanları, öğrencilerin bu rakamları tek başına karşılamasının giderek zorlaştığını belirtiyor.
Öğrenciler 3-4 kişi birleşerek ev kiralıyor
Yüksek kiralar nedeniyle birçok öğrenci çözümü birkaç kişi bir araya gelerek ev kiralamakta arıyor.
Özellikle İstanbul’da 3 ya da 4 öğrencinin aynı daireyi paylaşması daha yaygın hale gelirken, toplam maliyet yine de önemli seviyelere ulaşıyor.
Çünkü aylık kira bedelinin yanı sıra aidat, depozito, komisyon ve temel yaşam giderleri de öğrencilerin bütçesine ekleniyor.
Örneğin 80 bin TL’lik bir daireyi dört öğrencinin paylaşması halinde yalnızca kira maliyeti kişi başına 20 bin TL’ye geliyor. Buna aidat ve diğer giderler eklendiğinde gerçek aylık maliyet daha da yükseliyor.
Eve girmek için 150 bin TL’ye kadar başlangıç maliyeti çıkabiliyor
Öğrenciler açısından en önemli sorunlardan biri de kiralık eve giriş sırasında karşılaşılan toplu ödeme yükü.
Piyasada birçok kiralık konut için bir aylık kira bedeline ek olarak depozito ve emlak hizmet bedeli talep edilebiliyor.
Bunlara peşin kira, taşınma masrafı, elektrik, su, doğal gaz ve internet abonelikleri ile temel ev ihtiyaçları eklendiğinde öğrencinin eve yerleşmeden önce karşı karşıya kaldığı maliyet 60 bin TL ile 150 bin TL arasında değişebiliyor.
Bu durum özellikle şehir dışından üniversite eğitimi için gelen öğrenciler ve aileleri açısından ciddi bir finansal yük oluşturuyor.
Kira yetmiyor, ev sahipleri uzun şart listeleri hazırlıyor
Yüksek fiyatların yanında öğrenci kiralıklarında dikkat çeken bir diğer gelişme de ilanlarda yer alan özel koşullar.
Son dönemde bazı kiralık konut ilanlarında yalnızca ödeme güvencesine ilişkin talepler değil, öğrencinin günlük yaşamını ilgilendiren ayrıntılı kurallar da yer alıyor.
En sık karşılaşılan şartlar arasında tütün ürünlerinin kullanılmaması, evcil hayvan kabul edilmemesi, anne veya babanın kefil olması, referans gösterilmesi ve eşyalı evlerde mevcut eşyaların dikkatli kullanılması bulunuyor.
Bazı ilanlardaki şartlar ise çok daha ayrıntılı hale gelebiliyor.
Sessizlik saati ve ağır kokulu yemek şartı
Öğrenci kiralıklarında dikkat çeken örnekler arasında belirli saatlerden sonra sessizlik talep edilmesi de bulunuyor.
Bazı ilanlarda ev içerisinde ağır kokulu yemek yapılmaması, mutfak ve diğer ortak alanların belirli kurallara göre kullanılması gibi şartlarla karşılaşılıyor.
Özellikle oda kiralamalarında çamaşır makinesinin hangi saatlerde kullanılabileceğinden ev temizliğinin nasıl yapılacağına kadar ayrıntıların belirlenebildiği ifade ediliyor.
Bu tür talepler, öğrenci kiralıklarında klasik kira ilişkisinin ötesine geçen yeni bir tartışmayı da beraberinde getiriyor.
“Karşı cins misafir kabul edilmez” şartı da ilanlarda görülüyor
Sosyal medyada paylaşılan bazı öğrenci evi ilanlarında misafir kabulüne ilişkin sınırlamalar da yer alıyor.
“Karşı cins misafir kabul edilmez” veya eve giriş-çıkış saatlerine uyulması gerektiğini belirten ifadeler bunlar arasında bulunuyor.
Bazı ev sahipleri öğrencilerden önceki ev sahibinin iletişim bilgilerini isterken, bazı ilanlarda borç ya da icra geçmişinin sorgulandığı da belirtiliyor.
Bu şartlar, öğrencilerin yalnızca ekonomik yeterlilik açısından değil, kişisel yaşam biçimleri açısından da değerlendirmeye tabi tutulduğu yönündeki tartışmaları artırıyor.
Emlakçı: “Bazı ilanlarda kira bedelinden çok kural listesi dikkat çekiyor”
İstanbul’da emlak sektöründe çalışan Mehmet Ali Narin, öğrencilere yönelik kiralık konutlarda şartların giderek ağırlaştığına dikkat çekti.
Narin, bazı ilanlarda öğrencilerden kefil, peşin kira ve referans gibi taleplerin yanı sıra yaşam tarzını doğrudan etkileyen koşullar istendiğini belirterek şunları söyledi:
“Bugün bazı ilanlarda kira bedelinden çok kural listesi dikkat çekiyor. Öğrenciden memur kefil, peşin kira, referans, misafir yasağı, tütün ürünleri yasağı gibi birçok şart isteniyor.”
Narin, bu durumun özellikle büyükşehirlerde öğrencilerin barınma sorununu daha da ağırlaştırdığını ifade etti.
Ev sahipleri neden bu kadar fazla şart koyuyor?
Sektörde konuya farklı yaklaşan görüşler de bulunuyor.
Bazı emlak danışmanları, son yıllarda öğrenci kiracılarla yaşanan olumsuz deneyimlerin ev sahiplerini daha seçici davranmaya ittiğini belirtiyor.
Bu kapsamda sözleşmede belirtilenden fazla kişinin evde kalması, eşyalara zarar verilmesi, kalabalık kullanım ve komşuların gürültü şikâyetleri gibi durumların mülk sahiplerini daha ayrıntılı şartlar koymaya yönelttiği ifade ediliyor.
Özellikle eşyalı daire sahiplerinin hasar riskine karşı daha fazla teminat ve güvence talep ettiği aktarılıyor.
Öğrenci kiralıklarında taraflar arasındaki güven sorunu büyüyor
Ortaya çıkan tablo, öğrenci kiralıklarında yalnızca yüksek fiyatların değil, ev sahibi ile kiracı arasındaki güven sorununun da büyüdüğünü gösteriyor.
Öğrenciler uygun fiyatlı ve erişilebilir bir konut bulmaya çalışırken, ev sahipleri ise kira ödemesi, mülkün korunması ve apartman düzeni konusunda daha fazla güvence arıyor.
Ancak bazı ilanlarda ekonomik teminatın ötesine geçerek kiracının özel hayatına ve günlük yaşamına müdahale edecek nitelikte şartların ortaya çıkması tartışmaları beraberinde getiriyor.
Üniversite öğrencileri için barınma maliyeti giderek ağırlaşıyor
Kira fiyatlarının özellikle İstanbul’da 100 bin TL seviyesine kadar çıkması, depozito ve komisyon gibi başlangıç giderlerinin de yüksek olması öğrenci barınma sorununu yeni bir aşamaya taşıyor.
Bunun üzerine uzun şart listeleri ve sınırlı kiralık konut arzı eklendiğinde öğrencilerin seçenekleri daha da daralıyor.
Yeni eğitim döneminin başlamasına kısa süre kala özellikle üniversitelere, metro hatlarına ve merkezi noktalara yakın bölgelerde kiralık konut talebinin güçlü kalması bekleniyor.
Bu nedenle öğrenciler açısından yalnızca aylık kira bedelini değil, eve giriş maliyetini, aidatı, sözleşme şartlarını ve ev sahibinin taleplerini birlikte değerlendirmek giderek daha önemli hale geliyor.