Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB), 2025 yılı aralık ayına ilişkin Uluslararası Yatırım Pozisyonu (UYP) verilerini açıkladı. Buna göre Türkiye’nin net uluslararası yatırım pozisyonu aralık ayı itibarıyla −324,9 milyar dolar seviyesinde gerçekleşti. Bu veri, Türkiye’nin yurt dışı varlıkları ile yabancılara olan yükümlülükleri arasındaki farkı gösteren temel dış finans göstergelerinden biri olarak kabul ediliyor.
Varlıklar ve Yükümlülüklerde Son Durum
Aralık 2025 itibarıyla Türkiye’nin dış varlıkları ile yükümlülükleri şu şekilde gerçekleşti:
| Kalem | Tutar | Değişim |
|---|---|---|
| Yurt dışı varlıklar | 413,0 milyar $ | +%2,6 |
| Yükümlülükler | 738,0 milyar $ | +%1,2 |
| Net pozisyon | −324,9 milyar $ | — |
Varlıkların yükümlülüklere kıyasla daha düşük seviyede kalması, net pozisyonun negatif olmasına yol açtı.
Rezerv Varlıklarda Artış
Merkez Bankası verilerine göre rezerv varlıklar bir önceki çeyreğe göre 3,9 milyar dolar artarak 184 milyar dolar seviyesine yükseldi. Rezervlerdeki bu artış, dış finansman dayanıklılığı açısından olumlu bir gelişme olarak değerlendiriliyor.
Varlık Kalemlerinin Dağılımı
Türkiye’nin yurt dışı varlıklarının alt kalemlerinde farklı yönlü hareketler görüldü:
| Varlık Kalemi | Tutar | Değişim |
|---|---|---|
| Doğrudan yatırımlar | 75,2 milyar $ | +%3,7 |
| Portföy yatırımları | 6,4 milyar $ | −%0,7 |
| Diğer yatırımlar | 147,4 milyar $ | +%2,8 |
| Banka döviz mevduatı | 43,9 milyar $ | +%3,0 |
Veriler, doğrudan yatırımlar ve diğer yatırımlar kalemlerinde artış olduğunu, portföy yatırımlarında ise sınırlı düşüş yaşandığını gösteriyor.
Yükümlülüklerde Dikkat Çeken Gelişmeler
Yabancı yatırımcıların Türkiye’deki varlıklarını ifade eden yükümlülük kalemlerinde şu değişimler görüldü:
| Yükümlülük Kalemi | Tutar | Değişim |
|---|---|---|
| Doğrudan yatırımlar | 202,3 milyar $ | −%5,5 |
| Portföy yatırımları | 135,4 milyar $ | +%2,9 |
| Diğer yatırımlar | 400,3 milyar $ | +%4,3 |
Ayrıca Genel Hükümet’in devlet iç borçlanma senetleri (DİBS) yükümlülükleri yüzde 16,2 artarak 18,3 milyar dolara yükseldi. Bu artış, yabancı yatırımcıların kamu borçlanma araçlarına ilgisinin arttığına işaret ediyor.
Net Uluslararası Yatırım Pozisyonu Neyi Gösterir?
Net UYP, bir ülkenin dış dünyaya karşı finansal bilançosunu ifade eder.
-
Negatif değer → Ülkenin dış yükümlülükleri varlıklarından fazla
-
Pozitif değer → Ülkenin dış varlıkları yükümlülüklerinden fazla
Türkiye’nin −324,9 milyar dolarlık seviyesi, dış finansmana bağımlılığın devam ettiğini ancak rezervlerdeki artış gibi faktörlerin riskleri dengeleyebileceğini gösteriyor.