Birim değer artışı fiziksel hacmi gölgeledi
Türkiye İstatistik Kurumu, Temmuz 2026 Dış Ticaret Endeksleri’ni 14 Eylül 2026’da yayımladı. İhracat birim değer endeksi geçen yılın aynı ayına göre yüzde 8,2 artarken ihracat miktar endeksi yüzde 4,9 geriledi. Aynı dönemde ithalat birim değer endeksi yüzde 12,8 yükseldi, ithalat miktar endeksi ise yüzde 6,9 düştü. Bu tablo, dış ticaret değerindeki değişimin tek başına fiziksel mal hareketinin yönünü göstermediğini ortaya koyuyor.
İmalat kalemleri depo talebi için kritik
Gıda, içecek ve tütün hariç imalat sanayisinde ihracat birim değeri yıllık yüzde 6,1 arttı; miktar endeksi yüzde 4,2 azaldı. İthalatta aynı grubun birim değeri yüzde 9,1 yükselirken miktar yüzde 7,7 geriledi. Depo, dağıtım merkezi ve üretim tesisi kullanıcıları açısından bu iki miktar göstergesi, işlem değerlerinden daha doğrudan bir operasyon hacmi sinyali veriyor. Bununla birlikte endeks, kiralanan metrekareyi veya doluluk oranını ölçmüyor.
Aylık ihracat hareketi daha dengeli
Mevsim ve takvim etkilerinden arındırılmış ihracat miktar endeksi hazirandaki 139,6 seviyesinden temmuzda yüzde 2,7 artışla 143,3’e çıktı. İthalat miktar endeksi ise 125,7’den yüzde 8,7 düşüşle 114,7’ye indi. Yıllık gerilemeye rağmen ihracattaki aylık toparlanma, ihracat odaklı sanayi ve lojistik kullanıcılarında tek yönlü daralma okuması yapılmaması gerektiğini gösteriyor.
Dış ticaret haddi 91,3’e indi
İhracat birim değerinin ithalat birim değerine oranını gösteren dış ticaret haddi, geçen yılın temmuz ayındaki 95,3 düzeyinden dört puan azalarak 91,3’e geriledi. İthal girdiye bağımlı üretici ve lojistik kullanıcıları için bu bozulma, işletme sermayesi ve stok finansmanı baskısını artırabilir. Etki, kira ödeme kapasitesi ve yeni alan talebine şirket bazında farklı hızlarda yansıyacaktır.
Sektörler aynı hızda hareket etmiyor
Toplam endeks içindeki ayrışma, otomotiv, kimya, tekstil, gıda veya makine üreticilerinin aynı depo ve fabrika talebini göstereceği anlamına gelmiyor. Liman hinterlandındaki dağıtım alanlarında ithalat ağırlığı; organize sanayi bölgelerinde ise ihracat siparişi, kapasite kullanımı ve ara malı maliyeti daha belirleyici olabilir. Bu nedenle ulusal miktar endeksi, yerel kira görüşmelerinde ancak kullanıcı sektörünün kendi sipariş ve stok verileriyle birlikte anlam kazanır.
Ticari gayrimenkule etkisi
Sanayi ve lojistik gayrimenkulünde dış ticaretin nominal değerinden önce miktar endeksinin seyri; kapasite kullanımı, sanayi üretimi, navlun ve ticari kredi maliyetiyle birlikte okunmalı. Temmuz verisi hacim tarafında yıllık zayıflık bulunduğunu, buna karşılık ihracatta aylık toparlanma yaşandığını gösteriyor. Bu ayrışma, depo doluluğu veya kira düzeyinde otomatik bir düşüş anlamına gelmiyor. İthalat miktarındaki sert aylık gerilemenin stok tamponlarına ve liman bağlantılı alan kullanımına yansıyıp yansımadığı sonraki verilerle anlaşılacak.