Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından hazırlanan Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği değişiklik taslağı, yapı ruhsatı sürecinde görev alan bazı mimar ve mühendisler için mesleki sorumluluk sigortasını gündeme taşıdı. Manisa Ticaret ve Sanayi Odası üzerinden 24 Temmuz 2026’da paylaşılan metin; “inşaata başlama”, “yeniden ruhsat” ve “ruhsat yenileme” kavramlarını tanımlarken, proje müellifleri ile teknik uygulama sorumlularının risk paylaşımını da daha görünür hâle getiriyor. Metin henüz taslak olduğu için mevcut ruhsat dosyalarında yeni bir zorunluluk doğurmuş sayılmıyor.
Taslağın sigorta yaklaşımı, yapı denetimi ile proje müellifliğinin aynı şey olmadığı gerçeğinden hareket ediyor. Ruhsat dosyasındaki mimari, statik, mekanik ve elektrik projelerinde üstlenilen mesleki sorumluluğun yalnız imza aşamasında değil, yapının uygulama sürecinde de izlenmesi amaçlanıyor. Nihai düzenlemede kimlerin, hangi teminat limitiyle, hangi süre boyunca ve hangi istisnalarla sigorta yaptıracağı açık biçimde belirlenirse; belediyeler, yapı denetim kuruluşları, müteahhitler ve sigorta şirketleri arasında yeni bir kontrol zinciri oluşacak.
Gayrimenkul geliştiricileri açısından kritik konu, sigorta poliçesinin ruhsat için biçimsel bir evrak hâline gelmemesi. Teminatın proje büyüklüğüyle uyumu, geçmişe etkisi, yenileme takvimi, mesleki hatanın ortaya çıkma zamanı ve alt yüklenicilerin sorumluluğu sözleşmelerde ayrıca düzenlenmeli. Taslağın yayımlanması hâlinde maliyet yalnız poliçe priminden ibaret olmayacak; proje ekiplerinin seçimi, sözleşme hükümleri ve arşiv standartları da değişecek. Bu nedenle sektörün taslak ile yürürlükteki mevzuatı birbirine karıştırmadan hazırlık yapması gerekiyor.
Taslağın bir başka sonucu, proje ekibinin görev sınırlarının daha erken aşamada yazılı hâle gelmesi olabilir. Mimari kararın statik veya mekanik sistemi etkilediği karma projelerde hata çoğu zaman tek bir disipline indirgenemez. Sigortacıların proje büyüklüğü, yapı sınıfı ve ekip deneyimine göre risk değerlendirmesi yapması beklenebilir. Bu durum özellikle yüksek yapı, hastane, otel, veri merkezi ve endüstriyel tesislerde poliçe şartlarının standart konuttan farklılaşmasına yol açabilir.
Belediyelerin belge kontrol yöntemi de önemlidir. Poliçenin yalnız ruhsat tarihinde mevcut olması mı, yoksa inşaat ve sorumluluk süresi boyunca devam etmesi mi gerekeceği nihai metinde açıklığa kavuşmalıdır. Sektör temsilcilerinin görüş sürecinde teminat kapsamı, geriye dönük hasar, mesleği bırakan proje müellifi ve yenilenen ruhsat dosyalarına ilişkin soruları somut örneklerle iletmesi düzenlemenin uygulanabilirliğini artıracaktır.
| TİCARİ GAYRİMENKULE ETKİSİ Mesleki sorumluluk sigortası, nitelikli projelerde riskin tek bir geliştirici veya yüklenici üzerinde kalmasını azaltabilir. Buna karşılık yetersiz teminat ve belirsiz sözleşme hükümleri ruhsat takvimini uzatabilir. Yatırımcıların taslak kesinleşmeden bütçeye zorunlu maliyet yazmaması, ancak proje sözleşmelerinde sigorta ve mesleki sorumluluk maddelerini şimdiden gözden geçirmesi doğru yaklaşım olacaktır. |