Türkiye’nin deprem gerçeğine rağmen konutların önemli bir bölümü hâlâ zorunlu deprem sigortasının dışında bulunuyor. Doğal Afet Sigortaları Kurumu (DASK) verilerine göre ülke genelinde 11 milyon 700 bin 223 konutun Zorunlu Deprem Sigortası bulunurken, sigortalılık oranı yüzde 58 seviyesinde kaldı. Başka bir ifadeyle Türkiye’de her 10 konuttan yaklaşık 4’ü DASK güvencesine sahip değil.
Bölgesel veriler ise dikkat çekici bir tablo ortaya koyuyor. Sigortalılık oranının en yüksek olduğu Marmara Bölgesi’nde bile konutların yaklaşık üçte biri zorunlu deprem sigortası kapsamı dışında. En düşük oranın görüldüğü Karadeniz Bölgesi’nde ise sigortalılık yüzde 45 seviyesinde bulunuyor.
11,7 milyon konutun DASK poliçesi var
DASK, 25 yılı aşkın süredir Türkiye genelinde zorunlu deprem sigortasının yaygınlaştırılması için çalışmalar yürütüyor. Buna rağmen ülke genelindeki sigortalılık oranı henüz yüzde 60 seviyesinin üzerine çıkabilmiş değil.
Son verilere göre Zorunlu Deprem Sigortası bulunan konut sayısı 11 milyon 700 bin 223’e ulaşırken, toplam sigortalılık oranı yüzde 58 olarak hesaplandı.
Bu oran, deprem riskinin yüksek olduğu Türkiye açısından sigorta korumasının hâlâ genişletilmesi gereken önemli bir alan bulunduğunu gösteriyor.
DASK’ta en yüksek oran Marmara Bölgesi’nde
Bölgeler arasındaki sigortalılık oranlarında belirgin farklılıklar bulunuyor. Marmara yüzde 65 ile ilk sırada yer alırken, Doğu Anadolu yüzde 64 ve Güneydoğu Anadolu yüzde 63 ile Marmara’yı takip ediyor.
Bölgelere göre zorunlu deprem sigortası oranları
| Bölge | Sigortalılık oranı |
|---|---|
| Marmara | %65 |
| Doğu Anadolu | %64 |
| Güneydoğu Anadolu | %63 |
| Ege | %59 |
| Akdeniz | %59 |
| İç Anadolu | %51 |
| Karadeniz | %45 |
| Türkiye geneli | %58 |
Veriler özellikle Karadeniz ve İç Anadolu bölgelerinde sigortalılık oranlarının Türkiye ortalamasının altında kaldığını ortaya koyuyor.
Marmara Bölgesi ise yüzde 65 ile en yüksek orana sahip olmasına rağmen burada da konutların yaklaşık yüzde 35’inin zorunlu deprem sigortası bulunmuyor.
Deprem riski yüksek bölgelerde sigorta bilinci öne çıkıyor
Doğu Anadolu ve Güneydoğu Anadolu bölgelerinin sigortalılık oranında üst sıralarda bulunması da dikkat çekiyor. Doğu Anadolu’da konutların yüzde 64’ü, Güneydoğu Anadolu’da ise yüzde 63’ü sigorta kapsamında.
Türkiye’nin son yıllarda yaşadığı büyük depremler, konutların yalnızca fiziksel dayanıklılığının değil, afet sonrasında oluşabilecek ekonomik kayıplara karşı güvence altına alınmasının da önemini bir kez daha gündeme taşıdı.
Ancak Türkiye genelindeki yüzde 58’lik oran, sigorta bilincindeki artışa rağmen milyonlarca konutun hâlâ DASK kapsamının dışında kaldığını gösteriyor.
Maraş depremlerinde 39 milyar liralık hasar ödemesi
DASK’ın büyük afetlerde üstlendiği mali rolün en çarpıcı örneklerinden biri Maraş merkezli depremlerin ardından yaşandı.
DASK Genel Sekreteri Balkır Demirkan, kurumun bugüne kadar 1.000’in üzerinde depremle ilgili işlem gerçekleştirdiğini belirterek, sigortalıların zararlarının mümkün olan en kısa sürede karşılanmasına yönelik çalışmalar yürüttüklerini söyledi.
Demirkan, Maraş depremlerinin ardından ortaya çıkan tabloya ilişkin, 9 aylık dönemde 540 bin dosyanın ele alındığını ve 39 milyar lira tutarında hasar ödemesi gerçekleştirildiğini açıkladı.
DASK verilerinde öne çıkan rakamlar
| Gösterge | Veriler |
|---|---|
| DASK’lı konut sayısı | 11.700.223 |
| Türkiye geneli sigortalılık oranı | %58 |
| En yüksek bölgesel oran | Marmara – %65 |
| En düşük bölgesel oran | Karadeniz – %45 |
| Maraş depremlerinde işlem gören dosya | 540.000 |
| Dosyaların ele alındığı süre | 9 ay |
| Maraş depremleri hasar ödemesi | 39 milyar TL |
Milyonlarca konut hâlâ DASK kapsamı dışında
Türkiye genelindeki tablo, zorunlu olmasına rağmen deprem sigortasının tüm konutlara ulaşmadığını ortaya koyuyor.
Özellikle büyük bir deprem sonrasında yalnızca yapının hasar görmesi değil, hane ekonomisinin karşı karşıya kalacağı mali yük de önemli bir sorun oluşturuyor. Bu nedenle zorunlu deprem sigortasının yaygınlaşması, afet sonrası ekonomik toparlanma açısından da kritik önem taşıyor.
DASK’ın son büyük depremlerde gerçekleştirdiği milyarlarca liralık ödemeler sigortanın afet sonrasındaki finansal rolünü somut biçimde ortaya koyarken, Türkiye genelindeki yüzde 58’lik sigortalılık oranı hâlâ önemli bir koruma açığı bulunduğuna işaret ediyor.
Deprem riskinin ülkenin hemen her bölgesinde gündemde olduğu düşünüldüğünde, önümüzdeki dönemde temel hedeflerden birinin sigortalılık oranını yükseltmek ve özellikle düşük oranlara sahip bölgelerde Zorunlu Deprem Sigortası kapsamını genişletmek olması bekleniyor.