Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) verilerine göre, finansal kesim dışındaki firmaların net döviz pozisyonu açığı şubat ayında artış gösterdi. Açık, bir önceki aya göre 3 milyar 242 milyon dolar yükselerek 200 milyar 281 milyon dolara ulaştı.
Bu artış, reel sektörün döviz yükümlülüklerinin varlıklarına kıyasla daha hızlı büyüdüğünü ortaya koydu.
Varlık ve Yükümlülüklerde Dikkat Çeken Artış
Şubat ayında firmaların:
- Döviz varlıkları: +1 milyar 226 milyon dolar
- Döviz yükümlülükleri: +4 milyar 468 milyon dolar
artış kaydetti.
Bu tablo, döviz açığındaki yükselişin temel nedeninin yükümlülüklerdeki hızlı artış olduğunu gösterdi.
Varlık Dağılımında Öne Çıkan Kalemler
Şubat ayında döviz varlıklarının dağılımında şu değişimler yaşandı:
Artan kalemler:
- Yurt dışı doğrudan yatırımlar: +914 milyon dolar
- Türev varlıklar: +800 milyon dolar
- Menkul kıymetler: +106 milyon dolar
Azalan kalemler:
- Yurt içi banka mevduatı: -329 milyon dolar
- İhracat alacakları: -265 milyon dolar
Toplamda varlıklarda sınırlı bir artış gerçekleşti.
Yükümlülükler Hızlı Yükseldi
Döviz yükümlülüklerinde ise daha güçlü bir artış dikkat çekti:
- Yurt dışı krediler: +1 milyar 473 milyon dolar
- Yurt içi krediler: +1 milyar 220 milyon dolar
- İthalat borçları: +1 milyar 123 milyon dolar
- Türev yükümlülükler: +653 milyon dolar
Bu kalemler, toplam yükümlülük artışının ana sürükleyicisi oldu.
Kredi Yapısında Uzun Vadeye Kayış
Şubat ayında kredi vade yapısında da önemli bir değişim gözlendi:
- Yurt içi kısa vadeli krediler: -10 milyon dolar
- Yurt içi uzun vadeli krediler: +1 milyar 230 milyon dolar
- Yurt dışı kısa vadeli krediler: +1 milyar 718 milyon dolar
- Yurt dışı uzun vadeli krediler: +878 milyon dolar
Bu tablo, özellikle uzun vadeli finansmana yönelimin arttığını gösteriyor.
Kısa Vadede Fazla Var Ama Azalıyor
Kısa vadeli döviz pozisyonu tarafında ise dikkat çeken bir gelişme yaşandı:
- Kısa vadeli varlıklar: 148 milyar 67 milyon dolar
- Kısa vadeli yükümlülükler: 143 milyar 511 milyon dolar
Kısa vadeli net pozisyon fazlası:
4 milyar 556 milyon dolar
Ancak bu fazla, ocak ayına göre 2 milyar 83 milyon dolar azaldı.
Kısa Vadeli Risk Oranı
- Kısa vadeli yükümlülüklerin toplam içindeki payı: %37
Bu oran, firmaların döviz borç yapısında kısa vadeli yükün hala önemli seviyede olduğunu ortaya koyuyor.
Döviz Riski Artmaya Devam Ediyor
Şubat verileri, reel sektörün döviz açığının yeniden yükseliş trendine girdiğini gösteriyor.
Açık 200 milyar dolar seviyesini aştı
Yükümlülükler varlıklardan daha hızlı arttı
Kısa vadeli fazla azaldı
Bu tablo, özellikle kur oynaklığına karşı firmaların finansal risklerinin yakından izlenmesi gerektiğini ortaya koyuyor.