6 Şubat 2023’te yaşanan Kahramanmaraş merkezli depremler, yalnızca şehirleri değil üretim damarını da derinden sarstı. Ancak aradan geçen üç yılda tablo çarpıcı biçimde değişti. Depremden etkilenen 11 ilde imalat sanayisi, devlet destekleri ve yerel üreticilerin kararlılığı sayesinde yeniden ivme kazandı. Kapasite kullanım oranları Türkiye ortalamasının üzerine çıkarken, enerji tüketimindeki artış üretimdeki canlanmanın en somut göstergesi oldu.
11 İl Üretimde Güçlü Dönüş Yaptı
Depremden etkilenen iller:
Adana, Adıyaman, Diyarbakır, Elazığ, Gaziantep, Hatay, Kahramanmaraş, Kilis, Malatya, Osmaniye ve Şanlıurfa
Bu illerde imalat sanayisi kapasite kullanım oranı, afetin hemen ardından Mart 2023’te en düşük seviyeyi gördü. Ancak Temmuz 2024’ten itibaren Türkiye ortalamasını aşarak yukarı yönlü istikrarlı bir seyir izledi.
Sanayide Enerji Tüketimi Artışı (Üretim Göstergesi)
| Gösterge | Karşılaştırma Dönemi | Artış Oranı |
|---|---|---|
| Elektrik Tüketimi | Şubat 2024 / Şubat 2023 | %75,6 |
| Elektrik Tüketimi | Aralık 2025 / Aralık 2023 | %5,5 |
| Doğal Gaz Tüketimi | Şubat 2024 / Şubat 2023 | %75,1 |
| Doğal Gaz Tüketimi | Aralık 2025 / Aralık 2023 | %29,8 |
Enerji tüketimindeki yükseliş, üretim çarklarının yeniden hızlandığını gösteriyor.
KOBİ’lere 47,9 Milyar TL Destek
Bölgedeki küçük ve orta ölçekli işletmeler (KOBİ) için özel destek programları devreye alındı. İş yerleri hasar gören işletmelere bakım, onarım, personel ve hammadde giderleri için doğrudan finansman sağlandı.
KOBİ Destek Özet Tablosu
| Destek Programı | Destek Tutarı | Yararlanan İşletme |
|---|---|---|
| Deprem Sonrası KOBİ Canlanma Projesi | 47,9 milyar TL | 69.951 işletme |
| 2023 Deprem Acil Destek Kredisi | 6,55 milyar TL | 7.437 işletme |
| Girişimcilik Destek Programları | 134,9 milyon TL | Bölge girişimcileri |
| TÜBİTAK Projeleri | 396 milyon TL | 95 proje |
Ayrıca 57 işletmenin KOSGEB borcu silindi. Sanayi sitelerinde kredilendirme oranı %100’e çıkarıldı.
17,6 Milyar TL Küçük Sanayi ve KOSGEB Desteği
2025 sonu itibarıyla küçük sanayi siteleri, KOSGEB destekleri ve kalkınma ajansları kaynakları dahil toplam 17 milyar 627 milyon TL harcama yapıldı.
Kahramanmaraş’ta kuyumculuk ihtisas sanayi sitesinde 186 yeni iş yeri oluşturuldu.
Bölgesel Kalkınmada Büyük Hamle
Acil Eylem Programı Verileri
| Proje Sayısı | Toplam Bütçe | Destek Tutarı | İstihdam |
|---|---|---|---|
| 53 Proje | 2,3 milyar TL | 1,8 milyar TL | 5.373 kişi |
Toplam 1.409 işyeri ve 158 üretim atölyesi inşa edildi veya yenilendi.
130 Bin Kişilik Yeni İstihdam Öngörüsü
Şubat–Aralık 2025 döneminde deprem bölgesinde:
-
4.088 teşvik belgesi düzenlendi
-
476,8 milyar TL sabit yatırım öngörüldü
-
130.616 kişilik istihdam hedefi belirlendi
Enerji verimliliği kapsamında 29 tesiste 121 verimsiz motor değiştirildi.
Esnafa Faiz İndirimi ve Erteleme
2023’te 27.202 esnaf ve sanatkara 6,7 milyar TL faiz indirimli kredi kullandırıldı. Halkbank kredilerine iki kez 6’şar aylık erteleme imkânı sağlandı. TESKOMB tarafından 200 milyon TL nakdi destek verildi.
Üçüncü Yılda Güçlü Mesaj: Üretim Devam Ediyor
Depremin üçüncü yılında bölgedeki sanayi yalnızca toparlanmadı, birçok göstergede Türkiye ortalamasını aşarak büyüme sinyali verdi. Elektrik ve doğal gaz tüketimindeki artış, teşvik belgelerindeki yükseliş ve istihdam hedefleri bölgenin yeniden üretim merkezi haline geldiğini gösteriyor.
Sanayi altyapısının güçlendirilmesi, enerji verimliliği yatırımları ve KOBİ destekleriyle bölge ekonomisinin orta vadede daha dirençli bir yapıya kavuşması bekleniyor.