Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB), 2025 yılının üçüncü çeyreğine ilişkin Finansal Hesaplar Raporunu yayımladı. Rapora göre yurt içi yerleşik sektörlerin toplam finansal varlıkları 202 trilyon TL, toplam yükümlülükleri ise 214 trilyon TL seviyesinde gerçekleşti.
Veriler, Türkiye ekonomisinde finansal dengelerin daha kontrollü ilerlediğini, net finansal pozisyon açığının ise önceki döneme kıyasla gerilediğini ortaya koydu.
Net Finansal Pozisyon Açığı Azaldı
Raporda, Türkiye ekonomisinin net finansal pozisyon açığının GSYH’ye oranı bir önceki döneme göre 1,9 puan gerileyerek yüzde 20,8 seviyesine indi.
Bir önceki çeyrekte GSYH’nin yüzde 3,2’si oranında net borçlanan ekonomi, 2025’in üçüncü çeyreğinde GSYH’nin yüzde 0,6’sı kadar net borç veren konumuna geçti. Bu gelişme, finansal yapıda belirgin bir toparlanmaya işaret ediyor.
Genel Finansal Görünüm
| Gösterge | Tutar |
|---|---|
| Toplam finansal varlıklar | 202 trilyon TL |
| Toplam yükümlülükler | 214 trilyon TL |
| Net finansal pozisyon açığı / GSYH | %20,8 |
| Toplam borç / GSYH | %94 |
Hangi Sektör Ne Konumda?
Sektörel bilançolar incelendiğinde dikkat çeken tablo şöyle oluştu:
-
Hanehalkı: Alacaklı konumda
-
Dünyanın geri kalanı: Türkiye içi sektörlerden alacaklı
-
Finansal olmayan kuruluşlar: Borçlu konumda
-
Genel yönetim: Borçlu konumda
Bu yapı, bireysel tasarrufların güçlü olduğunu, kamu ve reel sektörün ise finansal yükümlülük tarafında kaldığını gösteriyor.
Vatandaş Parasını Mevduatta Tutuyor
Raporda en çarpıcı başlıklardan biri, hanehalkı varlıklarının dağılımı oldu.
Hanehalkının finansal varlıkları içinde Para ve mevduat kalemi yaklaşık %56 pay ile ilk sırada yer aldı. Yükümlülüklerin ise neredeyse tamamı kredilerden oluştu.
Bu durum, vatandaşın yatırım tercihini halen büyük ölçüde nakit ve mevduat güvenliği üzerinden kullandığını ortaya koyuyor.
Hanehalkı Finansal Yapısı
| Kalem | Pay |
|---|---|
| Para ve mevduat | %56 |
| Diğer finansal araçlar | %44 |
| Yükümlülüklerin türü | Neredeyse tamamı kredi |
Şirketlerde Hisse Senedi ve Özkaynak Öne Çıktı
Finansal olmayan kuruluşlarda ise yapı daha farklı:
-
Finansal varlıkların %52’si hisse senedi ve özkaynaklardan
-
Yükümlülüklerin %49’u yine aynı kalemlerden oluştu
Bu tablo, şirketlerin finansman yapısında özkaynak ve ortaklık paylarının belirleyici rolünü koruduğunu gösteriyor.
Finansal Olmayan Kuruluşların Yapısı
| Kalem | Pay |
|---|---|
| Finansal varlıklar içinde hisse senedi & özkaynak | %52 |
| Yükümlülükler içinde hisse senedi & özkaynak | %49 |
Türkiye’nin Borçluluk Oranı Düşük Seviyede
TCMB verilerine göre, Türkiye’de yerleşik sektörlerin toplam borçluluk düzeyi, benzer ülkelerle kıyaslandığında görece düşük seviyede kalmaya devam ediyor.
Kredi ve borçlanma senetleri niteliğindeki toplam borcun GSYH’ye oranı 2025 3. çeyrekte %94 oldu. Önceki çeyreğe göre sınırlı artış gösterdi.
Bu oran, Türkiye’nin borç yükünün hâlâ yönetilebilir seviyede olduğunu ortaya koyuyor.