Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu (BDDK), konut ve konut teminatlı kredilerde uygulanacak azami kredi tutarlarına ilişkin kapsamlı bir güncelleme yaptı. Yeni düzenleme ile hem kredi-değer oranları netleştirildi hem de enerji sınıfı kriterlerinde genişlemeye gidildi.
Konut almak isteyenler için önemli değişiklikler içeren kararda, birinci el–ikinci el ayrımı kaldırılırken, enerji verimliliği yüksek konutlara sağlanan avantajlar da genişletildi.
Birinci El – İkinci El Ayrımı Kaldırıldı
BDDK’nın son kararıyla birlikte konut kredilerinde kredi tutarının, teminat olarak alınan konutun değerine oranı (Kredi/Değer Oranı) açısından artık birinci el–ikinci el ayrımı yapılmayacak.
Bu adımın özellikle ikinci el piyasasında finansmana erişimi kolaylaştırması bekleniyor.
C Enerji Sınıfı Konutlar Avantajlı Kapsama Alındı
Daha önce avantajlı kredi oranlarından sınırlı sayıdaki konut yararlanabilirken, yeni düzenlemeyle birlikte 2010 yılından sonra yapılan ve asgari C enerji sınıfına sahip konutlar da avantajlı kredi değer oranı uygulanan konutlar arasına alındı.
Bu düzenleme ile:
-
Enerji verimliliği yüksek konutların teşvik edilmesi
-
Görece depreme dayanıklı yeni yapı stokunun desteklenmesi
-
İlk konutunu alacak tüketicilerin finansmana erişiminin kolaylaştırılması
amaçlanıyor.
Konut Değerine Göre Azami Kredi Oranları
BDDK’nın açıkladığı yeni çerçevede, konutun değeri arttıkça kredi/değer oranı kademeli olarak düşüyor.
Güncel Azami Kredi Oranları
| Konut Değeri | Azami Kredi Oranı |
|---|---|
| 5 milyon TL ve altı | %90’a kadar |
| 5 – 7 milyon TL | %70 – %80 |
| 7 – 10 milyon TL | %60 – %70 |
| 10 – 20 milyon TL | %40 – %50 |
| 20 milyon TL üzeri | %20 – %40 |
Bu tabloya göre örneğin 5 milyon TL değerindeki bir konut için kredi tutarı 4,5 milyon TL’ye kadar çıkabilecek.
Birden Fazla Konutu Olanlara Daha Düşük Oran
Düzenlemede dikkat çeken bir diğer başlık ise mevcut konut sahipleriyle ilgili.
Eğer tüketicinin kendisinin, eşinin ya da 18 yaş altındaki çocuklarının üzerinde en az bir konut bulunuyorsa, yukarıdaki kredi oranları azaltılarak uygulanmaya devam edecek.
Bu uygulamanın amacı, ilk konutunu alacak tüketicilere daha güçlü destek sağlamak.
24 Ağustos 2023 Kararı Yeni Oranlarla Devam Edecek
BDDK, 24 Ağustos 2023 tarihli ve 10656 sayılı Kurul Kararı kapsamında belirlenen kredi oranlarının, güncellenen yeni oranlar üzerinden uygulanmaya devam edeceğini de vurguladı.
Bu durum, mevcut sistemin tamamen değişmediğini; ancak kredi/değer oranlarının yeni çerçeveyle uyumlu hale getirildiğini gösteriyor.
Konut Piyasasında Etkisi Ne Olur?
Uzmanlara göre yeni düzenleme:
-
Orta segment konutlara talebi artırabilir
-
Enerji sınıfı yüksek projelere ilgiyi güçlendirebilir
-
İlk kez ev alacaklara finansman avantajı sağlayabilir
Özellikle 5 milyon TL altındaki konutlarda %90’a kadar kredi imkânı, peşinat yükünü ciddi ölçüde azaltıyor.