Karar 9 Ağustos’ta yayımlandı
Ankara’nın Sincan ilçesindeki Başkent Organize Sanayi Bölgesi’nin enerji altyapısını ilgilendiren yeni karar Resmî Gazete’de yayımlandı. 11580 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı, 400/33 kV Başkent OSB Transformatör Merkezi Sahası Projesi kapsamında ihtiyaç duyulan bazı taşınmazların Türkiye Elektrik İletim AŞ Genel Müdürlüğü tarafından acele kamulaştırılmasını öngörüyor. Kararın konusu doğrudan trafo merkezi sahası; yayımlanan başlıkta yatırımın kurulu gücü, ihale takvimi, yapım süresi veya işletmeye alma tarihi açıklanmadı. Bu nedenle karar, projenin tamamlandığı değil arazi edinim sürecinin hızlandırıldığı anlamına geliyor.
400 kV’tan 33 kV’a doğrudan bağlantı
Kararda yer alan 400/33 kV tanımı, merkezin yüksek gerilim iletim sisteminden 33 kV dağıtım seviyesine bağlantı kuracağını gösteriyor. Elektrik Şebeke Yönetmeliği, 400 kV sistemi dağıtım sistemine bağlayan doğrudan dönüşüm merkezlerinin 400/33 kV olarak tasarlanmasına ilişkin teknik çerçeveyi düzenliyor. Ancak Başkent OSB projesinde kaç transformatör bulunacağı veya toplam megavoltamper kapasitesi henüz kamuya açıklanan karar başlığından okunamıyor. Dolayısıyla kapasite artışının büyüklüğü hakkında ek teknik doküman gelmeden sayısal tahmin yapmak mümkün değil.
498 tesisin enerji altyapısı
Başkent OSB’nin kendi verilerine göre bölgede 498 tesis faaliyet gösteriyor ve yaklaşık 28 bin kişilik istihdam bulunuyor. Yıllık elektrik kullanımı 349 bin MWh, günlük araç hareketi ise 8 bin 500 düzeyinde veriliyor. Bölge yönetimi ayrıca 2 MW gücünde güneş enerjisi santralinin işletildiğini belirtiyor. Metal, makine, savunma, ilaç ve farklı imalat kollarını barındıran böyle bir sanayi kümelenmesinde şebeke bağlantısı; yeni tesis yatırımları, üretim sürekliliği ve yüksek güç talep eden kullanıcıların yer seçiminde temel altyapı kalemlerinden biri.
Acele kamulaştırma ne getiriyor?
2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu’nun 27’nci maddesi, kıymet takdiri dışındaki işlemlerin daha sonra tamamlanması koşuluyla hızlı el koyma süreci kurulmasına izin veriyor. İlgili idarenin başvurusu üzerine mahkeme, bilirkişilerce belirlenecek değerin malik adına bankaya yatırılmasının ardından taşınmaza el koyma kararı verebiliyor. Bu usul mülkün bedelsiz alınması anlamına gelmediği gibi, Resmî Gazete kararı tek başına nihai bedeli de belirlemiyor. Hangi taşınmazların kapsama girdiği, karar ekindeki sınır ve listeler üzerinden değerlendirilmek zorunda.
Sanayi parsellerinde izlenecek başlıklar
Ticari gayrimenkul açısından ilk izlenecek unsur, kamulaştırma sınırının OSB içindeki mevcut parseller ve planlanan genişleme alanlarıyla ilişkisi olacak. İkinci başlık, trafo merkezinin bağlantı hatları ve dağıtım altyapısı için ayrıca izin ya da kamulaştırma gerekip gerektirmeyeceği. Üçüncü başlık ise ihale ile inşaat programının açıklanması. Arazi kararının alınması altyapı yatırımında somut bir eşik oluşturuyor; buna karşılık yeni sanayi parseli tahsisi veya ek elektrik kapasitesinin hangi tarihte kullanıma sunulacağına ilişkin bugün itibarıyla ayrı bir ilan bulunmuyor.
Karar, yatırım zincirinin arazi adımı
Başkent OSB’deki karar Ankara sanayisi için enerji arzı tarafında yeni bir yatırım hazırlığını teyit ediyor. Bununla birlikte kamulaştırma, proje geliştirme zincirinin yalnızca arazi adımı. Kesin yatırım büyüklüğü; TEİAŞ’ın teknik projesi, bağlantı düzeni, ihale sonucu ve saha programıyla netleşecek. OSB katılımcıları ve bölgede fabrika geliştiren yatırımcılar bakımından bundan sonraki resmi duyurularda merkezin kapasitesi, etaplandırması, şalt sahasının niteliği ve devreye alma takvimi belirleyici olacak.
TEİAŞ ile dağıtım şirketi ayrımı
Kararda kamulaştırmayı yapacak kurum TEİAŞ olarak gösteriliyor. TEİAŞ, elektrik iletim sisteminden sorumlu; Başkent OSB’nin bölge içi orta ve alçak gerilim dağıtım planlaması ise OSB elektrik işletmesinin görevleri arasında. Benzer isim taşıyan Başkent EDAŞ ile Başkent OSB de aynı kuruluş değil. Proje tamamlandığında iletim merkezinden OSB dağıtım ağına kurulacak teknik ve ticari bağlantının koşulları ayrıca belirlenecek. Bu ayrım, yatırımın sorumluluğunu ve daha sonraki bağlantı duyurularını doğru okumak açısından önemli. TEİAŞ’ın ihale ve tesis duyuruları ile OSB’nin katılımcı bilgilendirmeleri iki ayrı resmi akışta takip edilmeli.