BOTAŞ, ağustos ayında uygulanacak ham petrol iletim tarifelerini yayımladı. Ceyhan–Kırıkkale hattının iletim bedeli temmuzdaki 54,0194 TL/varilden 54,7730 TL/varile yükseldi; artış yaklaşık yüzde 1,40 oldu. Batman–Dörtyol hattı 95,8900 TL’den 97,2277 TL’ye, Diyarbakır–Dörtyol 80,2588 TL’den 81,3784 TL’ye, Sarıl–Dörtyol 41,0990 TL’den 41,6723 TL’ye ve Dörtyol–Ceyhan 23,2334 TL’den 23,5575 TL’ye çıktı. Ağustos tarifesi, boru hattı üzerinden taşınan her varil için alınan hizmet bedelini güncelliyor. Bu tutarlar akaryakıt pompa fiyatı, doğal gaz tarifesi veya bir gayrimenkul kira endeksi değildir; ham petrol iletim hizmetine özgü fiyatlardır.
Tüm ana güzergâhlarda aynı yönlü artış
BOTAŞ ayrıca Ceyhan–Kırıkkale hattındaki hazırlama ve pompalama hizmet paylarını da artırdı. İlgili kalemler temmuzdaki 8,5922 ve 5,5084 TL/varil seviyelerinden ağustosta 8,7121 ve 5,5852 TL/varile yükseldi. Ana güzergâhlardaki değişimin birbirine yakın olması, ağustos güncellemesinin sistematik tarife revizyonu olduğunu gösteriyor. Yine de farklı hatların kilometre, kapasite, işletme ve bakım koşulları değiştiği için mutlak bedeller aynı değil. Lojistik maliyet analizi yapılırken boru hattı tarifesi, deniz ve karayolu taşıması, depolama, terminal hizmeti, sigorta ve ürün fiyatından ayrı bir kalem olarak değerlendirilmelidir.
Tarife sanayi gayrimenkulünü dolaylı etkiliyor
Tarife değişikliği ticari gayrimenkulü doğrudan değil; rafineri, terminal, tank çiftliği, petrokimya tesisi ve enerji yoğun sanayi kullanıcılarının işletme maliyetleri üzerinden etkiler. Yaklaşık yüzde 1,40’lık aylık artış tek başına tesis kirasını veya gayrimenkul değerini değiştirmez. Ancak uzun vadeli lojistik sözleşmelerinde iletim maliyetinin hangi tarafa ait olduğu, hizmet bedellerinin nasıl güncellendiği ve terminal gelirlerinin hangi endekse bağlı bulunduğu nakit akışını etkileyebilir. Enerji ve sanayi varlıklarında değerleme, sadece bina ve arsa maliyetine değil bağlantı altyapısı ile işletme sözleşmelerine de dayanır. Sonraki izleme noktaları eylül tarifesi, terminal hizmet ücretleri ve kullanıcı şirketlerin maliyet yansıtma politikalarıdır.
Aylık artışın sanayi varlığına yansıması, tesisin ham petrol hattını fiilen kullanıp kullanmamasına göre değişir. Boru hattı bağlantısı olmayan üretim tesisleri için bu tarife doğrudan gider oluşturmaz. Terminal veya rafineri kiralamalarında ise hizmet bedelinin kira içinde mi, ayrı bir işletme kalemi olarak mı tanımlandığı sözleşme etkisini belirler. Nominal tarife değişimini bina değerine doğrudan kapitalizasyon oranıyla aktarmak bu nedenle doğru değildir. Operasyonel model, kullanım hacmi ve maliyetin müşteriye yansıtılma gücü birlikte değerlendirildiğinde tarifenin net işletme gelirine etkisi hesaplanabilir.