TÜİK’in 11 Eylül’de açıkladığı Temmuz 2026 Ticaret Satış Hacim Endeksi, perakende tarafında büyümenin sürdüğünü ancak aylık ivmenin belirgin biçimde zayıfladığını gösterdi. Perakende satış hacmi geçen yılın aynı ayına göre yüzde 10,4 artarken bir önceki aya göre yalnız yüzde 0,2 yükseldi. Aylık oran, son bir yılın en düşük artışı olarak kayda geçti.
Yıllık karşılaştırmada da hız kaybı var. Perakende satış hacmi haziranda yüzde 11,5 artmıştı; temmuzda oran 1,1 puan geriledi. Verinin hacim endeksi olduğu unutulmamalı: fiyat değişiminden arındırılmış satış miktarındaki hareketi izliyor. Bu nedenle nominal mağaza cirosu, kârlılık veya alışveriş merkezi ziyaretçi sayısıyla aynı gösterge değildir.
Ticaret sektörünün geneli perakendeden daha zayıf bir görünüm verdi. Toplam ticaret satış hacmi temmuzda yıllık yüzde 0,6, aylık yüzde 2,5 düştü. Motorlu kara taşıtları ve motosikletlerin ticareti ile onarımında yıllık düşüş yüzde 9,8’e, toptan ticarette yüzde 4,2’ye ulaştı. Aylık bazda toptan ticaret yüzde 4,5 azalırken motorlu taşıt ticareti yüzde 0,9 arttı.
Bu ayrışma, perakende gayrimenkullerinde tek bir “tüketim güçlü” sonucuna gitmeyi zorlaştırıyor. Cadde mağazaları ve AVM’lerde kiracı performansı; ürün grubu, lokasyon, ziyaretçi profili ve fiyatlama gücüne göre farklılaşabilir. Yıllık hacim artışı doluluk ve kira tahsilatı için destekleyici olsa da aylık ivmenin yüzde 0,2’ye inmesi, ciro kirası bulunan sözleşmelerde büyümenin otomatik kabul edilmemesi gerektiğine işaret ediyor.
Kiracı karması açısından hacim endeksi, nominal cirodan daha ayırt edici bir erken uyarı sağlayabilir. Yalnız TL bazlı satış büyümesine bakmak, satılan mal miktarındaki zayıflamayı gizleyebilir. Sabit kira ile ciro kirasının birlikte kullanıldığı sözleşmelerde asgari kira koruması mal sahibi açısından önemini korurken, kiracı için toplam işgal maliyeti daha hassas hâle gelir. Yenileme görüşmelerinde mağaza bazlı satış yoğunluğu ve metrekare verimliliği ayrıca değerlendirilmelidir. Yeni mağaza yatırımlarında geri ödeme süresi, satış hacmindeki aylık ivmeye karşı stres testine alınabilir. Aynı yaklaşım, düşük verimli mağazaların küçültülmesi veya yer değiştirmesi kararında da kullanılabilir.
Toptan ticaretteki daralma depo, dağıtım merkezi ve ticaret bağlantılı küçük sanayi alanlarında talep takibini önemli kılıyor. Kiralama piyasasında erken sonuç için tahsilat, ziyaretçi ve mağaza kapanış verileriyle çapraz kontrol gerekiyor. Ağustos ve eylül sonuçları, temmuzdaki yavaşlamanın geçici mi yoksa daha kalıcı bir eğilimin başlangıcı mı olduğunu gösterecek.
Ticari gayrimenkule etkisi
Yıllık büyüme kira tahsilatı için olumlu bir zemin sunsa da aylık ivmenin zayıflaması, ciro kirası ve mağaza genişleme kararlarında kategori bazlı veri ihtiyacını artırıyor. Endeks AVM trafiği veya kiracı kârlılığı değildir.