Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası’nın (TCMB) temmuz toplantısında politika faizini yüzde 37’de sabit bırakmasının ardından piyasaların gözü faiz indirimlerinin ne zaman başlayacağına çevrildi. Orta Doğu’daki jeopolitik gerilim ve petrol fiyatlarının yüksek seyri para politikasında temkinli duruşu desteklerken, Bank of America, JPMorgan, Deutsche Bank ve Citigroup TCMB’ye ilişkin beklentilerini güncelledi.
Yabancı kurumların değerlendirmelerinde ortak nokta, faiz indiriminin zamanlamasında petrol fiyatları ve Orta Doğu’daki gelişmelerin belirleyici olacağı görüşü oldu.
TCMB politika faizini yüzde 37’de tuttu
TCMB Para Politikası Kurulu (PPK), 23 Temmuz’daki toplantısında politika faizi olan bir hafta vadeli repo ihale faiz oranını piyasa beklentilerine paralel şekilde yüzde 37’de sabit bıraktı.
Merkez Bankası gecelik vadede borç verme faiz oranını yüzde 40’ta, gecelik vadede borçlanma faiz oranını ise yüzde 35,5’te değiştirmedi.
Jeopolitik gelişmelerin ardından piyasa fonlamasının yüzde 40 civarında devam etmesi ise dikkatleri politika faizinden çok efektif fonlama maliyetinin ne zaman aşağı çekileceğine çevirdi.
Özellikle petrol fiyatlarının 100 dolar seviyelerine yaklaşması, enerji maliyetleri üzerinden enflasyonda yeni bir risk oluşturuyor.
Bank of America: Eylül öncesinde normalleşme başlayabilir
Bank of America (BofA), TCMB’nin faiz görünümünde petrol fiyatlarının ve ABD-İran geriliminin seyrini ön plana çıkardı.
Bankanın değerlendirmesine göre petrol fiyatlarının 100 dolar civarında seyretmesi halinde TCMB, gecelik fonlama maliyetini bir süre daha yüzde 40 seviyelerinde tutabilir.
Buna karşılık jeopolitik risklerin azalması ve ABD ile İran arasında uzlaşmaya yönelik gelişmeler yaşanması halinde para politikasında normalleşme için daha uygun koşullar ortaya çıkabilir.
BofA, özellikle 13 Ağustos’ta açıklanacak yılın üçüncü Enflasyon Raporu öncesindeki gelişmelerin önemli olacağı görüşünde.
Jeopolitik koşulların iyileşmesi halinde 10 Eylül PPK toplantısından önce gecelik fonlama faizinin yüzde 37 seviyesine yaklaşmasının mümkün olabileceği değerlendiriliyor.
Bu senaryo gerçekleşirse TCMB’nin doğrudan politika faizi indiriminden önce fonlama koşullarını normalleştirmeye başlaması gündeme gelebilir.
JPMorgan faiz indirimi beklentisini öteledi
JPMorgan ise Orta Doğu’daki gerilim ve petrol fiyatlarındaki yükseliş nedeniyle daha temkinli bir senaryo ortaya koydu.
Bankanın analizinde, jeopolitik riskler devam ettiği sürece TCMB’nin fonlama faizini yüzde 40 seviyesinde tutabileceği öngörüldü.
JPMorgan daha önce eylül ve ekim toplantılarında 100’er baz puanlık faiz indirimi bekliyordu. Son gelişmelerin ardından bu tahminini öteleyen banka, indirimlerin ekim ve aralık toplantılarında gerçekleşebileceğini değerlendirdi.
Bununla birlikte banka, TCMB’nin son karar metninde iç talepteki zayıflamaya yaptığı vurgunun para politikasında ilerleyen dönemde gevşeme isteğinin tamamen ortadan kalkmadığını gösterdiği görüşünde.
JPMorgan’ın 2026 yıl sonu politika faizi tahmini yüzde 35 seviyesinde bulunuyor.
Deutsche Bank enflasyon ve faiz tahminini değiştirdi
Deutsche Bank da jeopolitik gelişmeler sonrasında Türkiye ekonomisine ilişkin tahminlerinde revizyona gitti.
Banka, dış kaynaklı maliyet baskılarının dezenflasyon sürecini yavaşlatabileceğini değerlendirerek daha önce yüzde 28,5 olan 2026 yıl sonu enflasyon tahminini yüzde 30’a yükseltti.
Yıl sonu politika faizi beklentisi de yüzde 35’ten yüzde 36’ya çıkarıldı.
Deutsche Bank, mevcut yüzde 40 seviyesindeki fonlama maliyetinin politika faizi olan yüzde 37’ye doğru normalleşmesinin eylül ayına kadar gecikebileceğini düşünüyor.
Banka, doğrudan politika faizi indirimlerinin ise 2026’nın son çeyreğinde gündeme gelebileceği görüşünde.
Citigroup: Faiz indirimi için alan sınırlı
Citigroup da TCMB’nin yılın geri kalanında geniş bir faiz indirim alanına sahip olmadığı görüşünü paylaştı.
Banka, Türkiye’de enflasyon görünümü ve dış gelişmeler nedeniyle 2026’nın ikinci yarısındaki faiz indirimlerinin sınırlı kalabileceğini değerlendiriyor.
Citi’nin tahminine göre TCMB politika faizi 2026 sonunda yüzde 35 seviyesinde olabilir.
Yabancı bankaların TCMB faiz tahminleri
| Kurum | Faiz indirimi beklentisi | 2026 yıl sonu faiz tahmini |
|---|---|---|
| Bank of America | Eylül öncesi fonlamada normalleşme ihtimali | — |
| JPMorgan | Ekim ve aralık | %35 |
| Deutsche Bank | Son çeyrek | %36 |
| Citigroup | Yılın ikinci yarısında sınırlı indirim | %35 |
Dört kurumun değerlendirmeleri birlikte ele alındığında, piyasaların faiz indiriminden önce yüzde 40 seviyesindeki fonlama maliyetinin yüzde 37 politika faizine doğru gerilemesini izleyeceği görülüyor.
Faiz indiriminin önündeki en büyük risk petrol
TCMB’nin faiz politikasında önümüzdeki dönemin en önemli dış risklerinden biri petrol fiyatları olacak.
Türkiye’nin enerji ithalatçısı konumu nedeniyle petrol fiyatlarındaki kalıcı yükseliş; akaryakıt, ulaştırma ve üretim maliyetleri üzerinden enflasyonu doğrudan ve dolaylı şekilde etkileyebiliyor.
Bu nedenle Orta Doğu’da tansiyonun düşmesi ve petrol fiyatlarının normalleşmesi, TCMB’nin faiz indirimi için hareket alanını genişletebilir.
Tersi senaryoda ise enerji fiyatlarının yüksek kalması ve enflasyon beklentilerinde bozulma yaşanması, faiz indirimlerinin daha ileri tarihlere ötelenmesine neden olabilir.
Mevcut yabancı banka tahminleri, eylül ayının kritik bir eşik olacağını ancak asıl faiz indirimlerinin ekim-aralık dönemine kayabileceğini gösteriyor.