Dünya genelinde konut fiyatlarının hane gelirlerinden daha hızlı yükselmesi, ev sahibi olmayı giderek zorlaştırıyor. UN-Habitat Dünya Kentler Raporu 2026 verilerinden derlenen çalışmaya göre, Türkiye’de ortalama fiyatlı bir konutu satın alabilmek için 12,6 yıllık hane gelirine ihtiyaç duyuluyor.
Türkiye bu oranla araştırmaya dahil edilen 183 ülke arasında 136’ncı sırada bulunuyor. Küresel tablo ise konuta erişimde ülkeler arasında oldukça büyük farklılıklar olduğunu ortaya koyuyor.
Türkiye’de konut fiyatı yıllık gelirin 12,6 katı
Çalışmada kullanılan gelir/konut oranı, ortalama fiyatlı bir konutun ortalama yıllık hane gelirinin kaç katına karşılık geldiğini gösteriyor.
Türkiye için hesaplanan 12,6’lık oran, ortalama bir konutun yıllık hane gelirinin 12,6 katına karşılık geldiği anlamına geliyor.
Ancak bu gösterge, bir hanenin gerçekten 12,6 yıl boyunca para biriktirerek ev sahibi olabileceği anlamına gelmiyor. Hesaplama, hane gelirinin tamamının konut için ayrıldığı teorik bir karşılaştırma sunuyor. Gıda, kira, ulaşım, eğitim ve diğer yaşam giderleri hesaba katıldığında fiili birikim süresi çok daha uzun olabiliyor.
Türkiye 183 ülke arasında 136’ncı sırada
Araştırmada Türkiye, konut erişilebilirliği bakımından 183 ülke arasında 136’ncı sırada yer aldı.
Türkiye’ye yakın oranlara sahip ülkeler arasında Malezya, Brezilya, Meksika ve Kazakistan bulunuyor.
| Ülke | Konut Fiyatı / Yıllık Gelir |
|---|---|
| Türkiye | 12,6 |
| Malezya | 12,5 |
| Brezilya | 12,2 |
| Meksika | 11,9 |
| Kazakistan | 11,8 |
Veriler, Türkiye’de konut erişilebilirliğinin listenin en pahalı ülkelerine kıyasla daha iyi durumda olduğunu ancak gelire oranla konut maliyetinin hâlâ yüksek seviyede bulunduğunu gösteriyor.
Konut almanın en zor olduğu ülke Suriye
Listenin diğer ucunda konut fiyatlarının yıllık hane gelirinin onlarca katına ulaştığı ülkeler bulunuyor.
Araştırmaya göre konut edinmenin en zor olduğu ülke 70,2’lik oranla Suriye oldu. Suriye’yi 61,2 ile Hong Kong ve 59 ile Nepal takip etti.
| Sıra | Ülke | Konut Fiyatı / Yıllık Gelir |
|---|---|---|
| 1 | Suriye | 70,2 |
| 2 | Hong Kong | 61,2 |
| 3 | Nepal | 59,0 |
| 4 | Venezuela | 54,4 |
| 5 | Küba | 53,5 |
| 6 | Etiyopya | 49,7 |
| 7 | Çin | 47,8 |
| 8 | Sri Lanka | 37,7 |
| 9 | Arjantin | 33,1 |
| 10 | Rusya | 30,8 |
Bu ülkelerde konut fiyatlarının hane gelirlerine kıyasla oldukça yüksek seviyelerde bulunması, ev sahibi olmayı önemli ölçüde zorlaştırıyor.
Konuta erişimin en kolay olduğu ülkeler
Listenin sonunda ise konut fiyatlarının yıllık hane gelirine oranının daha düşük olduğu ülkeler yer alıyor.
En düşük oran 3,5 ile Lüksemburg’da görülüyor. Japonya’da oran 3,7, İsviçre’de 3,9 ve Almanya’da 4 seviyesinde bulunuyor.
| Sıra | Ülke | Konut Fiyatı / Yıllık Gelir |
|---|---|---|
| 174 | Belçika | 4,6 |
| 175 | Danimarka | 4,5 |
| 176 | Norveç | 4,4 |
| 177 | İsveç | 4,3 |
| 178 | Finlandiya | 4,2 |
| 179 | Avusturya | 4,1 |
| 180 | Almanya | 4,0 |
| 181 | İsviçre | 3,9 |
| 182 | Japonya | 3,7 |
| 183 | Lüksemburg | 3,5 |
Türkiye’nin 12,6 seviyesindeki oranı, bu ülkelerle karşılaştırıldığında konut fiyatlarının hane gelirine göre yaklaşık üç kata varan ölçüde daha yüksek bir yük oluşturduğunu gösteriyor.
Konut fiyatları gelirlerden hızlı yükseldiğinde erişim zorlaşıyor
Konut erişilebilirliğini belirleyen temel unsurlardan biri, konut fiyatları ile hane gelirlerinin hangi hızda arttığı.
Konut fiyatlarının ücret ve hane gelirlerinden daha hızlı yükselmesi durumunda aynı konutu satın alabilmek için gereken çalışma ve birikim süresi uzuyor. Yüksek kredi faizleri ve finansmana erişimde yaşanan güçlükler de bu tabloyu daha ağır hale getirebiliyor.
Bu nedenle yalnızca konutun satış fiyatı değil; gelir seviyesi, kredi maliyeti, hane halkının tasarruf kapasitesi ve yaşam giderleri birlikte değerlendirildiğinde konuta gerçek erişilebilirlik daha net ortaya çıkıyor.
Türkiye için açıklanan 12,6 yıllık gelir/konut oranı da konut fiyatları ile satın alma gücü arasındaki farkın önemini ortaya koyan göstergelerden biri olarak öne çıkıyor.