İçişleri Bakanlığı, yatırım yoluyla Türk vatandaşlığı başvurularında sahte veya usulsüz ekspertiz raporlarına yönelik incelemeler sonucunda 1.150 yatırımcının yatırım uygunluk belgesinin iptal edildiğini açıkladı. Karar, değerleme raporunun yalnız fiyat teyidi değil; tapu, vergi, vatandaşlık ve suç gelirleriyle mücadele süreçlerini etkileyen kritik bir kontrol belgesi olduğunu gösteriyor.
Denetim bilançosu netleşti
Bakanlığın 21 Eylül 2026 tarihli açıklamasına göre 1.150 yatırımcının uygunluk belgesi iptal edildi; aile fertleriyle birlikte 5.391 kişinin vatandaşlık kararı iptal edildi. Kamu düzeni ve millî güvenlik değerlendirmeleri sonucunda ayrıca 263 yatırımcı ve ailelerinden 743 kişinin kararı geri alındı. Böylece iptal edilen veya geri alınan vatandaşlık kararı toplam 6.134 kişiye ulaştı. Bu rakamlar yeni bir piyasa satış verisi değil, farklı dönemlerde sonuçlandırılmış idari işlemlerin toplu bilançosudur.
21 Eylül soruşturmasının yeni boyutu
Aynı açıklamada, İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığının 21 Eylül’de yürüttüğü soruşturmada muvazaalı satışlar üzerinden vatandaşlık kazandığı belirlenen 263 yatırımcı ile 807 aile ferdinden oluşan 1.070 kişinin tespit edildiği bildirildi. Vatandaşlık süreci devam eden 11 kişi de ayrıca incelendi. Bu bölüm adli soruşturma ve idari değerlendirme aşamasındadır; bütün kişiler hakkında kesinleşmiş mahkûmiyet bulunduğu anlamına gelmez.
Taşınmazlar ve şirketler hakkında tedbir
Soruşturmaya ilişkin açıklamalarda 274 satış işleminin incelendiği, işlem tutarının 3,5 milyar lirayı aştığı ve 2.011 taşınmaz ile bir otel hakkında tedbir uygulandığı aktarıldı. Otuz şirkete kayyum atanması da sürecin yalnız bireysel konut satışlarıyla sınırlı kalmadığını gösteriyor. Ancak tedbir kararı mülkiyetin kesin olarak devlete geçtiği veya taşınmazların satıldığı anlamına gelmiyor; varlıkların soruşturma boyunca korunmasını amaçlayan hukuki bir önlem niteliği taşıyor.
Değerleme ve tapu zincirine mesaj
Ticari gayrimenkul yatırımcısı açısından en önemli sonuç, değerleme raporundaki bedelin gerçek işlem fiyatı, ödeme izi, tapu kaydı ve yatırımın ekonomik niteliğiyle uyumlu olması gereği. Raporu düzenleyen kuruluş, satıcı, alıcı, aracı ve finans kuruluşu arasındaki belge zincirindeki tutarsızlıklar artık yalnız vergi riski değil; uygunluk belgesinin iptali, tapu işleminin sorgulanması ve ceza soruşturması riski de yaratıyor. Özellikle otel, iş yeri ve karma portföylerde bağımsız değerleme ile para transferinin aynı dosyada izlenebilir tutulması kritik.
Kesinleşen ve devam eden aşamalar
Kesinleşen unsur, Bakanlığın açıkladığı 1.150 yatırım uygunluk belgesi ile 5.391 vatandaşlık kararının iptal edilmiş olmasıdır. Yeni soruşturmadaki 1.070 kişiye ilişkin tespitler ve mal varlığı tedbirleri ise devam eden sürecin parçasıdır. Editoryal olarak bu iki aşama ayrılmalı; soruşturma kapsamındaki taşınmazlar için satış, müsadere veya nihai hüküm sonucu doğmuş gibi ifade kullanılmamalıdır.