Türkiye’nin toplam brüt dış borç stoku 2025 yılının son çeyreğinde artış gösterdi. Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) tarafından yayımlanan “Türkiye Dış Borç İstatistikleri Gelişmeleri 2025 IV. Çeyrek” raporuna göre, ülkenin brüt dış borcu bir önceki çeyreğe kıyasla yüzde 4 artarak 519,9 milyar dolar seviyesine ulaştı.
Veriler, özellikle uzun vadeli borçlarda yaşanan artışın toplam dış borç stokundaki yükselişte belirleyici olduğunu ortaya koydu.
Kısa ve Uzun Vadeli Borçlarda Son Durum
TCMB verilerine göre Türkiye’nin kısa ve uzun vadeli dış borç stoklarında farklı oranlarda artış görüldü.
| Borç Türü | 2025 IV. Çeyrek | Değişim |
|---|---|---|
| Toplam brüt dış borç | 519,9 milyar $ | %4 artış |
| Kısa vadeli dış borç | 167,4 milyar $ | %0,4 artış |
| Uzun vadeli dış borç | 352,6 milyar $ | %5,8 artış |
Uzun vadeli dış borçtaki yükselişin kısa vadeli borçlara kıyasla daha yüksek olduğu dikkat çekti.
Kamu ve Özel Sektör Borçları Arttı
Alt sektörler bazında yapılan değerlendirmede kamu ve özel sektörün dış borçlarında artış görülürken, Merkez Bankası yükümlülüklerinde düşüş yaşandı.
| Sektör | Dış Borç Tutarı | Değişim |
|---|---|---|
| Kamu sektörü | 196,8 milyar $ | %5,4 artış |
| Özel sektör | 298,2 milyar $ | %4,5 artış |
| TCMB yükümlülükleri | 25 milyar $ | %10 düşüş |
Veriler, dış borç stokunun önemli bölümünün özel sektöre ait olduğunu gösteriyor.
Vade Dağılımı Nasıl Şekillendi?
Raporda kamu ve özel sektörün kısa ve uzun vadeli borç dağılımı da detaylı şekilde paylaşıldı.
| Sektör | Kısa Vadeli Borç | Uzun Vadeli Borç |
|---|---|---|
| Kamu sektörü | 38,4 milyar $ | 158,4 milyar $ |
| Özel sektör | 104,1 milyar $ | 194,1 milyar $ |
Özel sektörün kısa vadeli borçlarının kamu sektörüne göre daha yüksek olduğu görülüyor.
En Büyük Pay Kredilerde
Dış borç stokunun finansal enstrümanlara göre dağılımında krediler ilk sırada yer aldı.
| Enstrüman | Pay |
|---|---|
| Krediler | %45,8 |
| Borç senetleri | %19,5 |
| Mevduat yükümlülükleri | %17,6 |
| Diğer | %17,1 |
Bu dağılım Türkiye’nin dış finansman yapısında kredilerin önemli bir ağırlığa sahip olduğunu gösteriyor.
Dış Borcun Para Birimi Dağılımı
Raporda dış borcun hangi para birimleri üzerinden oluştuğuna dair veriler de yer aldı.
| Para Birimi | Pay |
|---|---|
| ABD doları | %48,1 |
| Euro | %29,7 |
| Türk lirası | %12 |
| Diğer para birimleri | %10,1 |
Verilere göre dış borcun yaklaşık yarısının ABD doları cinsinden olduğu görülüyor.
Geri Ödeme Takvimi Uzun Vadede Yoğunlaşıyor
TCMB raporunda kredi ve borç senetlerine ilişkin geri ödeme projeksiyonlarına da yer verildi.
Buna göre anapara geri ödemelerinin önemli kısmı 24 ay ve üzeri vadelerde yoğunlaşıyor.
Ödeme dağılımı genel olarak şu şekilde şekilleniyor:
| Vade | Özellik |
|---|---|
| 0–12 ay | Ağırlıklı olarak özel sektör kredileri |
| 13–24 ay | Görece daha sınırlı ödeme |
| 24 ay ve üzeri | En yoğun geri ödeme dönemi |
Bu durum Türkiye’nin dış borç geri ödeme yükünün büyük bölümünün orta ve uzun vadeye yayıldığını gösteriyor.