Türkiye’nin 2027-2029 dönemindeki kamu ulaştırma yatırımlarında demir yolları, limanlar ve lojistik merkezler öncelikli alanlar arasında yer alacak. Mersin-Gaziantep, Ankara-İzmir, Bandırma-Bursa-Osmaneli ve Halkalı-Kapıkule demir yolu projelerinin yapımına devam edilirken, Doğu Akdeniz Ana Konteyner Limanı ile Rize İyidere Lojistik Limanı yatırımları da önceliklendirilecek.
Türkiye’nin önümüzdeki üç yıllık dönemde kamu kaynaklarıyla gerçekleştirilecek ulaştırma yatırımlarının ana çerçevesi netleşiyor.
Cumhurbaşkanlığı Strateji ve Bütçe Başkanlığı tarafından yayımlanan 2027-2029 Dönemi Kamu Yatırım Programı Hazırlama Rehberi, 12 Eylül 2026 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan 2026/10 sayılı Cumhurbaşkanlığı Genelgesi’nin eki olarak kamuoyuna sunuldu.
Yeni dönemde ulaştırma yatırımlarında mevcut altyapının daha verimli kullanılması, demir yolu kapasitesinin artırılması, liman ve lojistik altyapısının geliştirilmesi ve farklı ulaşım türlerinin birbirine entegre edilmesi öne çıkıyor.
4 Büyük Demir Yolu Projesine Öncelik
Demir yolu yatırımlarında Türkiye’nin farklı bölgelerini birbirine bağlayacak büyük ölçekli projeler öne çıkıyor.
Mersin-Gaziantep, Ankara-İzmir, Bandırma-Bursa-Osmaneli ve Halkalı-Kapıkule projeleri öncelikli demir yolu yatırımları arasında bulunuyor.
Bunun yanı sıra mevcut hatların kapasitesini ve verimliliğini artıracak ikinci hat yatırımları ile sinyalizasyon, elektrifikasyon ve iltisak hattı projeleri de yatırım öncelikleri arasında yer alıyor.
Raylı sistem araçlarının yerli üretimine yönelik projeler de desteklenecek alanlardan biri olacak.
Bu yaklaşım yalnızca yeni demir yolu hatlarının inşasına değil, mevcut ağın kapasitesinin ve işletme verimliliğinin artırılmasına da odaklanıldığını gösteriyor.
Mersin-Gaziantep Hattında Çalışmalar Sürecek
Öncelikli projeler arasında yer alan Mersin-Gaziantep hattı, Türkiye’nin güneyindeki sanayi, üretim ve lojistik merkezlerini demir yolu ağı üzerinden birbirine bağlayan önemli ulaşım yatırımlarından biri olarak öne çıkıyor.
Ankara-İzmir hattıyla başkent ile Ege arasındaki demir yolu bağlantısının geliştirilmesi, Bandırma-Bursa-Osmaneli projesiyle Bursa’nın ana demir yolu ağıyla bağlantısının güçlendirilmesi, Halkalı-Kapıkule hattıyla da Avrupa yönündeki demir yolu koridorunun geliştirilmesi hedefleniyor.
Rehberde bu projelerin öncelikli yatırımlar arasında gösterilmesi, ancak her birinin 2027-2029 döneminde tamamen bitirileceği anlamına gelmiyor. Projelerin gerçekleşme takvimleri kendi yatırım programları, ödenekleri ve yapım süreçlerine göre ilerleyecek.
Doğu Akdeniz Ana Konteyner Limanı Öncelikli Yatırımlar Arasında
2027-2029 döneminde yalnızca demir yolları değil, Türkiye’nin liman ve deniz taşımacılığı altyapısı da yatırım programının önemli başlıklarından biri olacak.
Adana’nın Yumurtalık bölgesinde planlanan Doğu Akdeniz Ana Konteyner Limanı ile Rize İyidere Lojistik Limanı öncelikli deniz yolu yatırımları arasında bulunuyor.
Aynı zamanda limanlardaki işlemlerin, maliyetlerin ve bürokratik süreçlerin azaltılmasına yönelik yatırımlara da önem verilmesi planlanıyor.
Böylece yalnızca yeni liman kapasitesi oluşturulması değil, mevcut liman operasyonlarının daha verimli hale getirilmesi de hedefleniyor.
Lojistik Merkezlerde Yeni Dönem
Türkiye’nin lojistik altyapısında ise Çukurova, Batı Karadeniz ve Marmara bölgeleri öne çıkacak.
Mevcut ve yapımı devam eden lojistik merkezlerin standartlarının yükseltilmesi planlanırken, yeni yük ve lojistik merkezlerinin özellikle yük talebinin yüksek olduğu demir yolu koridorlarında konumlandırılması hedefleniyor.
Bu yaklaşım, yeni lojistik merkezlerin yalnızca bölgesel ihtiyaçlara göre değil, demir yolu yük taşımacılığı potansiyeli dikkate alınarak planlanacağını gösteriyor.
Ulaştırma türlerinin entegrasyonu ve kombine taşımacılığın geliştirilmesi de öncelikler arasında bulunuyor.
Karayollarında Yeni Yoldan Çok Mevcut Altyapının Verimliliği Öne Çıkıyor
Karayolu yatırımlarında trafik akışındaki darboğazların giderilmesi, trafik güvenliğinin artırılması ve mevcut altyapının korunması temel başlıklar arasında olacak.
Tamamlanma aşamasındaki otoyol ve bağlantı yollarına öncelik verilmesi; mevcut otoyol ağında ise üstyapı iyileştirmeleri, trafik güvenliği yatırımları ile köprü ve viyadüklerin bakım ve onarım çalışmalarının sürdürülmesi öngörülüyor.
Dolayısıyla 2027-2029 yaklaşımında mevcut ulaştırma altyapısının daha etkin kullanılması ve tamamlanmaya yakın yatırımların ilerletilmesi önemli bir yer tutuyor.
Kent İçi Ulaşımda Önce Otobüs ve Metrobüs
Kent içi ulaşım yatırımlarında ise raylı sistemlerin her güzergâh için ilk seçenek olarak değerlendirilmemesi öngörülüyor.
Öncelikle otobüs, metrobüs ve benzeri toplu taşıma sistemlerinin geliştirilmesi; bu sistemlerin yetersiz kaldığı yüksek yolculuk talebine sahip koridorlarda raylı sistem alternatiflerinin değerlendirilmesi planlanıyor.
Böylece metro ve diğer raylı sistem yatırımlarında yolculuk talebi ve trafik yoğunluğu daha belirleyici hale gelecek.
Demir Yolu, Liman ve Lojistik Birlikte Planlanacak
2027-2029 ulaştırma yatırımlarındaki dikkat çekici noktalardan biri, farklı ulaşım türlerinin birbirinden bağımsız değerlendirilmemesi.
Demir yollarının limanlar ve lojistik merkezlerle bağlantısının geliştirilmesi, kombine taşımacılığın yaygınlaştırılması ve lojistik maliyetlerinin düşürülmesine yönelik yatırımlar önceliklendirilecek.
Planlamalarda Türkiye Ulaştırma ve Lojistik Ana Planı sonuçlarının dikkate alınması da öngörülüyor.
Bu çerçevede 2027-2029 döneminin ulaştırma yatırımlarında yeni altyapının yanı sıra mevcut ağın kapasitesinin artırılması, demir yolu-liman-lojistik merkezi bağlantılarının güçlendirilmesi ve yerli raylı sistem araçlarının geliştirilmesi temel başlıklar arasında olacak.
Rehber, kamu yatırımlarının hangi alanlara öncelik vereceğini ortaya koyuyor; ancak tek başına her projenin kesin yatırım tutarını, tamamlanma tarihini veya ilgili üç yıllık dönemde mutlaka bitirileceğini göstermiyor. Bu ayrıntılar yıllık yatırım programları ve proje bazındaki ödeneklerle netleşecek.