Türk müteahhitlik sektörü, uluslararası pazarlardaki güçlü konumunu korumaya devam ediyor. Ticaret Bakanlığı verilerine göre Türkiye, yıllık uluslararası müteahhitlik gelirlerinden en fazla pay alan ülkeler arasında ilk 10’da yer alırken, sektör son yarım asırda dünyanın dört bir yanında dev projelere imza attı.
Yurt dışında üstlenilen projelerle Türkiye’nin hizmet ihracatına önemli katkı sağlayan sektör, 1972 yılından bu yana toplam 138 ülkede 562,6 milyar dolar büyüklüğünde 12 bin 901 projeyi hayata geçirdi.
Türk Müteahhitler Dünya Genelinde Güçlü Konumda
Uluslararası müteahhitlik hizmetleri, Türkiye’nin döviz kazandırıcı sektörleri arasında önemli bir yer tutuyor. Özellikle altyapı, ulaştırma, enerji ve konut projelerinde güçlü bir tecrübeye sahip olan Türk firmaları, son yıllarda küresel ekonomik dalgalanmalara rağmen yurt dışındaki faaliyetlerini sürdürdü.
Ticaret Bakanlığı verileri, sektörün son yıllardaki performansında dikkat çekici değişimler yaşandığını ortaya koyuyor.
En Yüksek Proje Hacmi 2021 Yılında Gerçekleşti
Türk müteahhitlik sektörünün son yıllardaki proje performansına bakıldığında, 2021 yılı öne çıkıyor.
Pandemi sonrası dönemde uluslararası yatırımların yeniden hız kazanmasıyla Türk firmaları 463 proje üstlenirken toplam proje bedeli 32 milyar dolara ulaştı. Bu rakam, sektör tarihinde kaydedilen en yüksek yıllık proje hacmi olarak dikkat çekti.
| Yıl | Proje Sayısı | Toplam Proje Bedeli |
|---|---|---|
| 2020 | 386 | 18 Milyar Dolar |
| 2021 | 463 | 32 Milyar Dolar |
| 2022 | 513 | 20,1 Milyar Dolar |
| 2023 | 449 | 28,8 Milyar Dolar |
| 2024 | 386 | 29,9 Milyar Dolar |
| 2025 | 309 | 22,5 Milyar Dolar |
Bu Yılın İlk Beş Ayında 2,3 Milyar Dolarlık Yeni İş
Türk müteahhitlik sektörü, 2026 yılının ilk beş ayında da uluslararası pazarlardaki faaliyetlerini sürdürdü.
Mayıs sonu itibarıyla 15 farklı ülkede toplam 40 proje üstlenilirken, bu projelerin toplam değeri 2,3 milyar dolar olarak kayıtlara geçti.
Sektör temsilcileri, yılın geri kalan bölümünde yeni projelerle birlikte toplam hacmin daha da yükselmesini bekliyor.
Ortalama Proje Büyüklüğü Dikkat Çekiyor
Sektörün yalnızca proje sayısı değil, proje başına elde ettiği ortalama gelir de yakından takip ediliyor.
Türk müteahhitleri 2015 yılında proje başına ortalama 83,7 milyon dolar büyüklüğe ulaşarak önemli bir başarı elde etmişti.
Son yıllardaki ortalama proje büyüklükleri ise şöyle gerçekleşti:
| Yıl | Ortalama Proje Bedeli |
|---|---|
| 2021 | 69,1 Milyon Dolar |
| 2022 | 39,2 Milyon Dolar |
| 2023 | 64,4 Milyon Dolar |
| 2024 | 77,5 Milyon Dolar |
| 2025 | 72,9 Milyon Dolar |
| 2026 (İlk 5 Ay) | 59,2 Milyon Dolar |
Uzmanlar, proje sayısındaki değişimlere rağmen yüksek bütçeli işlerin sektör açısından önemini koruduğunu belirtiyor.
En Büyük Pazar BDT Ülkeleri Oldu
Türk müteahhitlik sektörünün faaliyet gösterdiği bölgeler incelendiğinde Bağımsız Devletler Topluluğu (BDT) ülkelerinin ilk sırada yer aldığı görülüyor.
Bugüne kadar üstlenilen projelerin bölgesel dağılımında BDT ülkeleri yüzde 42,7’lik payla lider konumda bulunuyor.
| Bölge | Toplam Pay |
|---|---|
| BDT Ülkeleri | %42,7 |
| Orta Doğu | %25,4 |
| Afrika | %18,1 |
| Avrupa | %10,4 |
| Asya | %2,6 |
Özellikle Rusya, Kazakistan, Türkmenistan, Özbekistan ve Azerbaycan gibi ülkeler Türk müteahhitlerinin en aktif olduğu pazarlar arasında yer alıyor.
En Fazla Altyapı Projeleri Üstlenildi
Türk firmalarının yurt dışında gerçekleştirdiği projelerin sektörel dağılımı da dikkat çekiyor.
Bugüne kadar en fazla proje üstlenilen alan kara yolu, tünel ve köprü projeleri oldu. Bu projeleri konut ve rezidans yatırımları takip etti.
Öne çıkan sektörler şu şekilde sıralandı:
| Sektör |
|---|
| Kara yolu, tünel ve köprü projeleri |
| Konut ve rezidans projeleri |
| Enerji santralleri |
| Demir yolu projeleri |
| Ticaret merkezleri |
Bu tablo, Türk müteahhitlik sektörünün özellikle büyük ölçekli altyapı yatırımlarında uluslararası ölçekte önemli bir uzmanlığa sahip olduğunu gösteriyor.
Türk Müteahhitlik Sektörü Yeni Pazarlar Arıyor
Küresel ekonomik belirsizlikler, jeopolitik gelişmeler ve finansman koşullarındaki değişimlere rağmen Türk müteahhitlik sektörü yeni pazarlara açılmaya devam ediyor.
Uzmanlar, özellikle Afrika, Körfez ülkeleri, Orta Asya ve enerji yatırımlarının hız kazandığı bölgelerde Türk firmaları için önemli fırsatlar bulunduğunu belirtiyor.
Yarım asrı aşan tecrübesiyle uluslararası arenada güçlü bir konuma sahip olan Türk müteahhitlik sektörünün, önümüzdeki dönemde de Türkiye’nin hizmet ihracatına önemli katkılar sunmayı sürdürmesi bekleniyor.