Türkiye Turizm Yatırımcıları Derneği (TTYD) Başkanı Oya Narin, turizm sektöründe dönüşüm hamlesiyle Türkiye’nin 2030 yılında 120 milyar dolarlık gelir seviyesine ulaşabileceğini açıkladı. 5. Turizm Yatırım Forumu (TIF 2026) açılışında konuşan Narin, mevcut yatak kapasitesini daha verimli kullanacak “turistik rezidans” modelinin kişi başı geliri artırmada kritik bir rol üstlenebileceğini vurguladı.
Pandemi sonrası küresel turizmin kalıcı bir büyüme patikasına girdiğini belirten Narin, Türkiye’nin bu yükselişten daha fazla pay alabilecek güçlü altyapı ve deneyime sahip olduğunu söyledi.
Küresel Turizmde Rekor Büyüme
Narin’in paylaştığı verilere göre küresel turizm 2024’te 1,4 milyar, 2025’te ise 1,52 milyar uluslararası varışla tarihi zirvelere ulaştı. Seyahat ve turizm sektörü 2024 yılında dünya ekonomisine 10,9 trilyon dolar katkı sağladı ve 357 milyon kişiye istihdam yarattı.
Küresel Turizm Göstergeleri
| Yıl | Uluslararası Ziyaretçi (Milyar) | Ekonomik Katkı (Trilyon $) | İstihdam (Milyon) |
|---|---|---|---|
| 2024 | 1,4 | 10,9 | 357 |
| 2025 | 1,52 | – | – |
| 2035 (Proj.) | – | 16,5 | 462 |
Projeksiyonlara göre 2035’te sektörün ekonomik katkısı 16,5 trilyon dolara, istihdam ise 462 milyon kişiye ulaşacak.
Türkiye Turizmi Son 10 Yılda Nasıl Büyüdü?
Oya Narin, Türkiye’nin son 10 yıldaki performansına dikkat çekerek 2015’te 31,5 milyar dolar olan turizm gelirinin 2025 itibarıyla 65,2 milyar dolara yükseldiğini açıkladı. Bu artış yaklaşık yüzde 107’lik büyümeye işaret ediyor.
Türkiye Turizm Performansı (2015–2025)
| Gösterge | 2015 | 2025 | Değişim |
|---|---|---|---|
| Turizm Geliri | 31,5 milyar $ | 65,2 milyar $ | %107 artış |
| Ziyaretçi Sayısı | 41,6 milyon | 63,9 milyon | %53 artış |
| Kişi Başı Gelir | 757 $ | 1.020 $ | %35 artış |
Türkiye’de kişi başı ortalama gelir 757 dolardan 1.020 dolara yükseldi. Ancak Narin’e göre asıl sıçrama, mevcut kapasiteyi daha verimli kullanacak yeni modellerle mümkün olacak.
2035’te 108 Milyon Turist Hedefi
Havacılıkta yaşanan kapasite artışı da büyümenin önemli unsurlarından biri olarak gösterildi. 2021 sonunda 558 olan uçak sayısı 2025’te 800’e yükselirken, koltuk kapasitesi 104 binden 157 bine çıkarak yüzde 50 arttı.
Türkiye’nin 2 milyonu aşan yatak kapasitesi ve güçlü iç turizm talebi sektörün dayanıklılığını artırıyor. 2026’dan itibaren yıllık ortalama yüzde 6 büyüme yakalanması halinde 2035’te 108 milyon ziyaretçi seviyesine ulaşılabileceği öngörülüyor.
Rezidans Modeli Geliri Artırabilir mi?
Narin, İspanya ve İtalya gibi rakip ülkelerin turistik rezidans ve alternatif konaklama modelleriyle kişi başı geliri yükselttiğine dikkat çekti.
İspanya 2025’i 143,9 milyon ziyaretçiyle kapatırken, konaklama altyapısı şu şekilde:
İspanya Konaklama Kapasitesi
| Konaklama Türü | Yatak Sayısı |
|---|---|
| Otel | 1,2 milyon |
| Turistik Rezidans | 440 bin |
| Kırsal Turizm | 148 bin |
| Kamping | 276 bin |
Narin, “İspanya’daki 440 bin turistik rezidans modeli önemli bir gelir kalemi. Bu konsepti güney sahillerimize taşıyabiliriz” diyerek mevcut yatak kapasitesini uzun süreli konaklamaya uygun hale getirmenin büyük ölçekli yeni yatırımlar yapmadan gelir artışı sağlayabileceğini belirtti.
Kültür ve Turizm Bakanlığı 2026 Hedefini Açıkladı
Mehmet Nuri Ersoy, forumda yaptığı konuşmada Türkiye’nin turist sayısında dünyada 4’üncü sıraya yükseldiğini açıkladı. 2025 yılında 65,2 milyar dolar gelirle Cumhuriyet tarihinin rekorunun kırıldığını belirten Ersoy, 2026 için 68 milyar dolarlık hedefle çalışmalara başlandığını duyurdu.
Öne çıkan göstergeler:
-
63,9 milyon ziyaretçi
-
Kişi başı gecelik harcama: 114 dolar
-
171 Michelin rehberine giren restoran
-
17 yıldızlı restoran
-
18 bin sürdürülebilirlik sertifikalı tesis
-
34,8 milyon müze ve ören yeri ziyaretçisi
Finansman ve İşletme Sermayesi Uyarısı
Türkiye İş Bankası Genel Müdürü Hakan Aran, turizm sektörüne verilen kredilerde bankanın güçlü konumuna dikkat çekti. Ancak yüksek enflasyon ve kur artışı nedeniyle maliyetlerle gelir arasında 28 puanlık makas oluştuğunu ve sektörün işletme sermayesi desteğine ihtiyaç duyduğunu söyledi.
Aran’a göre yalnızca yeni otel yatırımları değil; modernizasyon, markalaşma ve müşteri deneyimini güçlendirecek yatırımlar öncelik kazanmalı.
İstanbul’da Kongre Turizmi Hamlesi
İstanbul Ticaret Odası Başkanı Şekib Avdagiç, İstanbul’un kongre turizminde ilk 20’ye girdiğini ve yeni yatırımlarla bu sıralamanın yükseleceğini açıkladı. 40 bin metrekarelik yeni kongre alanı yatırımıyla İstanbul’un daha yüksek gelirli turist çekmeyi hedeflediğini söyledi.
Dünya Turizm Konseyi: Türkiye Güçlü Konumda
World Travel & Tourism Council Başkanı Gloria Guevara Manzo, seyahat ve turizmin 11,7 trilyon dolarlık büyüklüğe ulaştığını belirterek “Seyahat bir ülke olsaydı dünyanın üçüncü büyük ekonomisi olurdu” dedi.
Türkiye’nin uluslararası harcamalardan aldığı payın yüzde 65 olduğunu belirten Manzo, önümüzdeki 10 yılda turizmin küresel ölçekte daha da büyüyeceğini vurguladı.