Türkiye’de sanayinin yeşil dönüşümünü hızlandıracak yeni destek programında proje başına bütçe üst sınırı büyük işletmeler için 51,5 milyon TL’ye kadar çıkıyor. TÜBİTAK tarafından yürütülecek “Sanayide Yeşil Dönüşüm Çağrısı 2026-2” kapsamında enerji ve su verimliliğinden atıkların azaltılmasına, sürdürülebilir tarımdan akıllı ulaşıma kadar geniş bir alandaki AR-GE ve yenilik projeleri desteklenecek. Deprem bölgesindeki KOBİ’lerde kabul edilen proje bütçesinin yüzde 90’ına kadar geri ödemeli destek sağlanabilecek.
Türkiye’deki sanayi işletmelerinin enerji, kaynak ve üretim verimliliğini artırmaya yönelik yeşil dönüşüm yatırımları için yeni destek dönemi başlıyor.
Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı koordinasyonunda, Dünya Bankası Türkiye Yeşil Sanayi Projesi kapsamında yürütülen “Sanayide Yeşil Dönüşüm Çağrısı 2026-2” ile işletmelerin teknoloji ve yenilik odaklı dönüşümünün hızlandırılması amaçlanıyor.
Program kapsamında yalnızca enerji tasarrufu değil; su tüketiminin azaltılması, atıkların önlenmesi, döngüsel ekonomi, sürdürülebilir tarım, temiz enerji ve akıllı ulaşım gibi alanlarda geliştirilecek projeler de destek kapsamına alınacak.
Büyük İşletmelere 51,5 Milyon TL’ye Kadar Proje Bütçesi
Çağrıda işletme büyüklüğüne göre farklı proje bütçesi üst sınırları belirlendi.
| İşletme | Proje bütçesi üst sınırı | Destek oranı |
|---|---|---|
| Mikro ve küçük KOBİ | 15 milyon TL | %80 |
| Orta ölçekli KOBİ | 24 milyon TL | %80 |
| Büyük işletme | 51,5 milyon TL | %70 |
| Deprem bölgesindeki KOBİ | İşletme ölçeğine göre | %90 |
Buna göre mikro ve küçük ölçekli KOBİ’lerin projelerinde bütçe üst sınırı 15 milyon TL, orta ölçekli KOBİ’lerde 24 milyon TL ve büyük işletmelerde 51,5 milyon TL olacak.
Kabul edilen proje bütçesinin büyük işletmelerde yüzde 70’i, KOBİ’lerde ise yüzde 80’i geri ödemeli destek kapsamında karşılanabilecek.
Deprem Bölgesindeki KOBİ’lere Yüzde 90 Destek
Programda deprem bölgesinde faaliyet gösteren KOBİ’ler için daha yüksek destek oranı uygulanacak.
Adana, Adıyaman, Diyarbakır, Elazığ, Gaziantep, Hatay, Kahramanmaraş, Kilis, Malatya, Osmaniye ve Şanlıurfa’daki KOBİ’lerin kabul edilen proje bütçelerinin yüzde 90’ına kadar olan bölümü geri ödemeli destek kapsamında karşılanabilecek.
Bu oran çağrıdaki en yüksek destek seviyesi olacak.
Desteğin Bir Bölümü Hibeye Dönüşecek
Programın dikkat çeken özelliklerinden biri, başlangıçta geri ödemeli olarak verilen desteğin proje sonunda belirli bölümünün hibeye dönüştürülmesi.
Proje sonunda geri ödemeli desteğin büyük işletmelerde yüzde 50’si, KOBİ’lerde ise yüzde 60’ı hibeye dönüşecek.
Geri ödenecek bölüm için ödemeler destek sürecinin tamamlanmasından bir yıl sonra başlayacak.
Geri ödeme yılda iki taksit halinde gerçekleştirilecek ve toplam geri ödeme süresi dört yılı aşmayacak.
Dolayısıyla işletmeler açısından program, klasik bir hibe mekanizmasından farklı olarak geri ödemeli destek ile belirli koşullarda hibeye dönüşen finansmanı birlikte içeriyor.
Destek Üst Sınırı 1,5 Milyon Dolara Çıkıyor
Çağrıda TL cinsinden proje bütçesi sınırlarının yanında geri ödemeli destek için dolar bazında üst limitler de bulunuyor.
Mikro ve küçük KOBİ’lerde geri ödemeli destek üst sınırı 500 bin dolar, orta ölçekli KOBİ’lerde 800 bin dolar, büyük işletmelerde ise 1,5 milyon dolar olarak uygulanacak.
Bu nedenle proje bütçesi üst sınırı ile işletmenin fiilen alabileceği geri ödemeli destek tutarının aynı kavram olmadığına dikkat edilmesi gerekiyor. Nihai destek, çağrının bütçe ve destek limitleri çerçevesinde belirlenecek.
Enerji ve Su Tasarrufu Sağlayan Teknolojiler Desteklenecek
Çağrının önemli hedeflerinden biri sanayi tesislerinde kullanılan enerji, su ve ham madde miktarının azaltılması.
Desteklenebilecek çalışmalar arasında iklim değişikliğiyle mücadele, çevrenin korunması, biyoçeşitlilik, temiz ve döngüsel ekonomi, temiz ve güvenli enerji arzı, yeşil tarım ve akıllı ulaşım alanları bulunuyor.
Böylece program yalnızca sanayi tesislerinin enerji tüketimini azaltmaya yönelik projelerle sınırlı kalmayacak; kaynak verimliliğini artıracak ve çevresel etkileri azaltacak teknolojilerin geliştirilmesini de kapsayacak.
Prototipten Pilot Üretime Kadar Destek
TÜBİTAK desteği, fikir aşamasındaki çalışmaların yanı sıra teknolojinin ticarileşmeye yaklaştırılmasını sağlayacak geliştirme süreçlerine de uzanıyor.
Yeni prototiplerin geliştirilmesi, mevcut prototiplerin iyileştirilmesi, doğrulama testleri, pilot üretim ve demonstrasyon çalışmaları çağrı kapsamında desteklenebilecek.
Bu yapı özellikle laboratuvar veya prototip aşamasında bulunan yeşil teknolojilerin gerçek üretim ortamlarında denenmesi ve pazara hazırlanması açısından önem taşıyor.
Hangi Giderler Karşılanabilecek?
Çağrı kapsamında projelerin hayata geçirilmesi için ihtiyaç duyulan farklı harcama kalemleri desteklenebilecek.
Personel giderlerinin yanı sıra seyahat, danışmanlık, hizmet alımı, makine ve teçhizat, yazılım, yayın ve malzeme giderleri program kapsamında değerlendirilebilecek.
Bu sayede destek yalnızca ekipman satın alınmasına değil, AR-GE sürecinin farklı aşamalarında ortaya çıkan giderlerin finansmanına da yönelik olacak.
Şirketler Ortak Projeyle Başvurabilecek
Programa Türkiye’de yerleşik sermaye şirketleri başvurabilecek.
İşletmeler projelerini tek başlarına sunabilecekleri gibi en fazla üç ortaklı projelerle de çağrıya katılabilecek.
Ortak proje seçeneği özellikle teknoloji geliştiricileri, üretim şirketleri ve farklı uzmanlık alanlarındaki sanayi kuruluşlarının aynı yeşil dönüşüm projesinde bir araya gelmesine imkân sağlayabilecek.
Hedef: Yeşil Teknolojiyi Üretime ve İhracata Taşımak
Sanayide Yeşil Dönüşüm Çağrısı’nın temel hedefi yalnızca işletmelerin çevresel etkilerini azaltmak değil.
Programla yeşil dönüşüme uygun ürünlerin geliştirilmesi ve ihracatının artırılması, Türkiye’nin kritik teknolojilerde dışa bağımlılığının azaltılması ve geliştirilen teknolojilerin ticarileşmesinin hızlandırılması amaçlanıyor.
Bu açıdan çağrı; AR-GE, üretim, kaynak verimliliği ve ticarileşmeyi aynı çatı altında birleştiren bir finansman modeli sunuyor.
Özellikle enerji ve su tüketiminin yüksek olduğu sanayi kuruluşları açısından yeni teknolojilerin geliştirilmesi, üretim süreçlerinin dönüştürülmesi ve atıkların azaltılmasına yönelik projeler çağrının öne çıkan alanlarını oluşturacak.