Tarım arazilerinde izinsiz yapılaşmayı önlemeyi amaçlayan yeni düzenleme yürürlüğe girdi. Kaçak yapılara elektrik, su ve doğal gaz aboneliği verilmeyecek. Abonelik sağlayan kurumlara ise 100 bin TL idari para cezası uygulanacak.
Tarım arazilerinde izinsiz yapılaşmaya karşı uzun süredir beklenen yasal düzenleme yürürlüğe girdi. Yeni kanunla birlikte tarım arazileri üzerine izin alınmadan yapılan bağ evi, hobi bahçesi, prefabrik yapı, konteyner ve benzeri yapılara artık elektrik, su ve doğal gaz aboneliği bağlanamayacak. Düzenleme yalnızca yapı sahiplerini değil, usulsüz abonelik sağlayan kurum ve kuruluşları da ağır idari yaptırımlarla karşı karşıya bırakıyor.
Yeni düzenleme neleri kapsıyor?
“Toprak Koruma ve Arazi Kullanımı Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun” kapsamında yapılan değişikliklerle, 5403 sayılı Toprak Koruma ve Arazi Kullanımı Kanunu çerçevesinde izinsiz inşa edilen tüm yapı ve tesisler için altyapı hizmetlerinin önü kapatıldı.
Buna göre gerekli izinler alınmadan inşa edilen yapılara elektrik, su ve doğal gaz aboneliği verilmeyecek. Amaç, tarım arazilerinin amacı dışında kullanılmasını önlemek ve plansız yapılaşmanın önüne geçmek olarak gösteriliyor.
Abonelik sağlayan kurumlara da ağır ceza geliyor
Yeni düzenlemenin en dikkat çeken maddelerinden biri ise abonelik işlemi yapan kurum ve kuruluşlara getirilen yaptırımlar oldu.
Kanuna göre izinsiz yapılara elektrik, su veya doğal gaz aboneliği sağlayan idare, kurum ve kuruluşlara her bir abonelik için 100 bin TL idari para cezası uygulanacak.
Bununla da sınırlı kalınmayacak. Cezanın tebliğ edilmesinin ardından abonelik 30 gün içerisinde iptal edilmezse, aboneliğin devam ettiği her ay için yeniden 100 bin TL idari para cezası kesilecek.
Hobi bahçeleri ve bağ evleri nasıl etkilenecek?
Son yıllarda özellikle hisseli tarım arazileri üzerine kurulan hobi bahçeleri, bağ evleri, tiny house alanları, konteyner ve prefabrik yapılar yoğun ilgi görüyordu.
Yeni düzenleme sonrasında bu tür yapıların önemli bir kısmı elektrik, su ve doğal gaz aboneliği alamayacağı için kullanım açısından ciddi kısıtlamalarla karşı karşıya kalabilecek.
Uzmanlar, yeni sistemin doğrudan yapı yasağı getirmek yerine altyapı hizmetlerini sınırlandırarak kaçak yapılaşmayı caydırmayı hedeflediğini belirtiyor.
Kooperatiflere de yeni sınırlamalar getirildi
Kanun değişikliğiyle birlikte tarım arazilerinde kooperatiflerin taşınmaz edinmesine yönelik yeni kurallar da yürürlüğe girdi.
Buna göre 1/5000 ve 1/1000 ölçekli imar planlarında tarımsal niteliği korunacak alan olarak belirlenen bölgelerde ve plan dışındaki tarım alanlarında kooperatifler mülkiyet veya sınırlı ayni hak edinemeyecek.
Ancak yalnızca tarımsal faaliyet yürüten kooperatifler, Tarım ve Orman Bakanlığı’nın uygun görmesi halinde bu alanlarda taşınmaz edinebilecek.
Vatandaşlardan hangi eleştiriler geliyor?
Yeni düzenleme kamuoyunda farklı değerlendirmelere neden oldu.
Bazı arazi sahipleri, küçük ölçekli tarımsal üretim yapan vatandaşlarla tarım arazilerini tamamen konut amaçlı kullanan kişilerin aynı kapsamda değerlendirilmesinin adil olmadığını savunuyor.
Özellikle hisseli tarla satın alarak küçük çapta tarımsal faaliyet yürüten ve bağ evi kullanan vatandaşlar, mevcut düzenlemenin sahadaki farklı kullanım biçimlerini yeterince ayırt etmediğini dile getiriyor.
Bazı vatandaşlar ise yeni düzenlemenin çözüm üretmek yerine cezai yaptırımları artırdığı görüşünü savunurken, yetkililer düzenlemenin temel amacının tarım arazilerini korumak ve kaçak yapılaşmayı önlemek olduğunu vurguluyor.
Tarım arazisi satın alacaklar nelere dikkat etmeli?
Uzmanlar, tarım arazisi satın almadan önce arazinin tapu niteliğinin, imar durumunun ve yapılaşma koşullarının mutlaka resmi kurumlardan sorgulanmasını öneriyor.
Özellikle “bağ evi yapılabilir”, “elektrik alınır”, “su aboneliği hazır”, “tiny house kurulabilir” veya “hobi bahçesi” gibi ifadelerle pazarlanan taşınmazlar için resmi izin süreçlerinin dikkatle araştırılması gerektiği belirtiliyor.
Yeni düzenleme neden önemli?
Yeni kanunla birlikte tarım arazilerinin korunması, amaç dışı kullanımın önlenmesi ve plansız yapılaşmanın engellenmesi hedefleniyor. Elektrik, su ve doğal gaz aboneliklerine getirilen kısıtlamaların ise kaçak yapılaşmayı azaltmada en önemli araçlardan biri olması bekleniyor.
Bununla birlikte düzenlemenin uygulama süreci, mevcut yapıların durumu ve küçük ölçekli tarımsal üretim yapan vatandaşların nasıl etkileneceği önümüzdeki dönemde en çok tartışılacak başlıklar arasında yer alacak.