Sosyal Güvenlik Kurumunun 25 ildeki 200 taşınmazı kapsayan elektronik satış süreci 31 Temmuz’da kapanıyor. SGK İnşaat ve Emlak Daire Başkanlığının 23 Haziran’da yayımladığı ilan kapsamında teklifler 20-31 Temmuz tarihleri arasında elektronik ortamda alındı. Portföy; arsa, tarla, iş yeri ve farklı kullanım niteliğindeki taşınmazlardan oluşuyor.
İlan özetine göre satış listesindeki taşınmazların toplam yüzölçümü yaklaşık 442 bin metrekare, toplam muhammen bedeli ise 2 milyar 714 milyon 710 bin TL. Tek tek taşınmazların tahmini değerleri 2,5 milyon TL ile 105 milyon TL arasında değişiyor. Toplam portföy üzerinden hesaplanan ortalama bedel yaklaşık 13,6 milyon TL olsa da bu değer, farklı şehir, fonksiyon ve büyüklükleri tek sepette topladığı için tek bir taşınmazın fiyatlamasında kullanılamaz.
Elektronik açık artırma yöntemi, coğrafi olarak dağınık kamu portföylerinde katılımı fiziksel salona bağlı olmaktan çıkarıyor. Buna karşılık taşınmaz bazındaki hukuki ve teknik koşullar değişmiyor. Tapu kaydı, mevcut kullanım, imar fonksiyonu, hisse durumu, işgal veya tahliye koşulu ile vergi ve harç yükümlülükleri, her lotun şartnamesinde ayrı inceleniyor. Muhammen bedel idarenin başlangıç referansı; gerçekleşen satış fiyatı değil.
200 taşınmazın aynı dönem içinde piyasaya sunulması, yerel ölçekte özel satışlarla rekabet eden ek bir arz kanalı yaratabilir. Etki, portföyün ülke toplamı içindeki büyüklüğünden çok belirli ilçelerde aynı nitelikte kaç taşınmazın satışa çıktığına bağlı. Özellikle küçük pazarlarda kamu kaynaklı birden fazla arsa veya iş yeri, kısa vadeli fiyat karşılaştırmalarını etkileyebilir.
Bugün teklif süresinin bitmesi satışların tamamlandığı anlamına gelmiyor. İhale sonuçlarının değerlendirilmesi, idari onay ve tapu devri aşamaları daha sonra gelecek. Satış gerçekleşmeleri açıklandığında teklif alan ve almayan taşınmazların dağılımı, kamu portföyüne yönelik talebin hangi şehirlerde yoğunlaştığını gösterecek.
Kamu kurumlarının taşınmaz satışları tapu istatistiklerinde toplam işlem sayısını artırabilse de serbest piyasa talebiyle aynı göstergede değerlendirilmesi yanıltıcı olabilir. Bu portföyde gerçekleşecek devirlerin il, taşınmaz türü ve alıcı profili bazında ayrıştırılması; konut talebi, yatırım amaçlı arsa alımı ve kurumsal portföy tasfiyesi arasındaki farkı görünür kılacak. Aynı nedenle tek bir toplam bedelden ülke geneli fiyat eğilimi üretilemez. Elektronik ihale verisi, fiziki açık artırmalara göre katılımın coğrafi dağılımını inceleme imkânı da sağlayabilir.
Ticari gayrimenkul etkisi
Geniş coğrafyaya yayılan kamu portföyü, özel piyasa işlemlerinden ayrı bir arz ve fiyatlama kanalı oluşturuyor. Gerçekleşen bedeller yayımlandığında, muhammen fiyatla oluşan teklif arasındaki fark yerel arsa ve ticari birim değerlemelerinde karşılaştırma verisi sağlayacak.