Merkez Bankası’nın son aylarda faiz indirim sürecine girmesine rağmen, kredi faizlerinde özellikle son iki haftada yaşanan yükseliş vatandaşın kredi iştahını ciddi biçimde zayıflattı. Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu (BDDK) verileri, tüketicinin borçlanma eğiliminde keskin bir geri çekilmeye işaret ediyor.
BDDK’nın açıkladığı son haftalık verilere göre bankaların toplam ihtiyaç kredisi hacmi 28,65 milyar TL geriledi. Böylece Ekim ayından bu yana ilk kez ihtiyaç kredilerinde düşüş yaşanmış oldu. Bu tablo, piyasada “faiz indirimi var ama kredi maliyetleri düşmüyor” algısının güçlendiğini ortaya koyuyor.
TCMB Beklentinin Altında İndirim Yaptı
Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB), 22 Ocak’ta toplanan Para Politikası Kurulu toplantısında politika faizini 100 baz puan indirerek yüzde 37,00 seviyesine çekti.
Piyasalarda ağırlıklı beklenti 150 baz puanlık bir indirim yönündeydi. Ancak Merkez Bankası’nın daha temkinli adım atması, özellikle kredi piyasasında beklenen rahatlamayı şimdilik geciktirdi.
“Riskler Devam Ediyor” Mesajı
TCMB karar metninde enflasyon tarafına dikkat çekti. Ocak ayında tüketici enflasyonunun gıda fiyatları öncülüğünde yükseldiği vurgulanırken, ana eğilimdeki artışın sınırlı olduğu belirtildi.
Açıklamada şu ifadeler öne çıktı:
“Talep koşullarının dezenflasyon sürecine verdiği destek azalsa da devam etmektedir. Enflasyon beklentileri iyileşme gösterse de, dezenflasyon süreci açısından risk unsuru olmaya devam etmektedir.”
Bu mesaj, Merkez Bankası’nın hızlı faiz indirimlerinden kaçınacağını ve enflasyon verilerini yakından izleyeceğini gösteriyor.
Piyasaların Gözü Ocak ve Şubat Enflasyonunda
Alnus Yatırım tarafından yapılan değerlendirmede, ocak ve şubat ayı enflasyon rakamlarının 12 Mart’ta yapılacak PPK toplantısı için kritik olduğu vurgulandı.
Tahminlere göre Ocak ayında enflasyon %3,75 civarında gelirse yıllık TÜFE %29,20 seviyelerine gerileyebilir. Şubat ayında %2,27’nin altında bir veri gelmesi halinde mart ayında 100–150 baz puanlık yeni bir faiz indirimi gündeme gelebilir. Yüksek gelecek enflasyon rakamları ise TCMB’nin faiz indirim alanını daraltabilir.
İhtiyaç Kredilerinde Son Durum (BDDK Verileri)
| Dönem | Toplam İhtiyaç Kredisi Hacmi |
|---|---|
| Önceki Hafta | 2 trilyon 212 milyar TL |
| 16 Ocak ile Biten Hafta | 2 trilyon 183,35 milyar TL |
| Haftalık Değişim | -28,65 milyar TL |
Bu tablo, Ekim ayından bu yana ilk kez ihtiyaç kredisi hacminde gerileme yaşandığını gösteriyor.
Faiz İndirimi Var, Kredi Faizi Neden Artıyor?
Faiz indirimi kararlarına rağmen ihtiyaç kredisi faizlerinin yükselmesinde şu faktörler etkili oluyor:
-
Bankaların fonlama maliyetlerinin hâlâ yüksek seyretmesi
-
Enflasyon beklentilerinin tam olarak kırılmaması
-
Kredi risk priminin artması
-
Mevduat faizlerinin yüksek kalması
Bu nedenle politika faizindeki düşüş, henüz tüketici kredilerine birebir yansımış değil.
Vatandaş Nakit Alıma Yöneldi
Sektör temsilcilerine göre tüketici, yüksek kredi faizi nedeniyle kredi kullanımını erteliyor. Nakit veya birikimle harcamaya yöneliyor. Zorunlu ihtiyaçlar dışında borçlanmaktan kaçınıyor
Bu da kredi hacminde görülen sert düşüşü açıklayan en önemli faktör olarak öne çıkıyor.