Türkiye’de küçük işletmeler cephesinde yılın ilk verileri dikkat çekici bir tablo ortaya koydu. Türkiye Esnaf ve Sanatkârlar Konfederasyonu (TESK) tarafından açıklanan istatistiklere göre 2026 yılının ocak ayında yeni açılan esnaf işyeri sayısı geçen yılın aynı ayına göre yüzde 4,3 azalarak 27 bin 924’e geriledi. Buna karşılık kapanan işyeri sayısı ise yüzde 1,4 artışla 12 bin 736’ya yükseldi.
Ekonomistler bu tabloyu tüketici talebindeki yavaşlama ve sıkı para politikalarının etkisiyle açıklıyor. Dezenflasyon süreci kapsamında harcamaların yavaşlaması, küçük ölçekli işletmelerin nakit akışını doğrudan etkileyen en önemli faktörlerden biri olarak görülüyor.
Açılan ve Kapanan İşyerlerinde Son Durum
| Gösterge | Ocak 2025 | Ocak 2026 | Değişim |
|---|---|---|---|
| Açılan İşyerleri | 29.184 | 27.924 | −%4,3 |
| Kapanan İşyerleri | 12.524 | 12.736 | +%1,4 |
Veriler, yeni girişim sayısındaki düşüşün kapanışlardaki artışla birleştiğini ve esnaf ekosisteminde temkinli bir döneme girildiğini ortaya koyuyor.
Dezenflasyon Süreci Esnafı Nasıl Etkiliyor?
Ekonomik program kapsamında enflasyonu düşürmeye yönelik politikalar, talep tarafında kontrollü yavaşlamaya yol açıyor. Bu durum özellikle küçük işletmeler üzerinde şu etkileri yaratıyor:
-
Günlük ciro düşüşleri
-
Stok devir hızının yavaşlaması
-
Vadeli satışların artması
-
Nakit akışı baskısı
-
Yeni yatırım kararlarının ertelenmesi
Uzmanlara göre büyük işletmeler finansmana daha kolay erişebildiği için bu süreçten görece daha az etkilenirken, küçük esnaf daha kırılgan kalıyor.
Son Yılların Kurulan ve Kapanan Esnaf Sayıları
TESK verileri son dört yılın eğilimini de ortaya koyuyor:
Kurulan İşyerleri
| Yıl | Sayı |
|---|---|
| 2022 | 333.236 |
| 2023 | 313.774 |
| 2024 | 287.624 |
| 2025 | 323.481 |
Kapanan İşyerleri
| Yıl | Sayı |
|---|---|
| 2022 | 125.598 |
| 2023 | 139.069 |
| 2024 | 120.005 |
| 2025 | 120.423 |
Tablo incelendiğinde girişim sayısının yıllara göre dalgalı bir seyir izlediği, kapanışların ise yüksek seviyelerde kalmaya devam ettiği görülüyor.
Esnaf Dinamiklerinde Değişim Sinyali
Analistlere göre son veriler, ticari hayatın dinamiklerinde dönüşüm yaşandığını gösteriyor. Özellikle şu eğilimler dikkat çekiyor:
-
Geleneksel perakendede daralma
-
E-ticaret odaklı işletmelerde artış
-
Hizmet sektöründe görece direnç
-
Franchise modeline yönelim
Bu değişim, küçük işletmelerin iş modelini yeniden şekillendirmesini zorunlu kılıyor.
Ekonomistler Ne Bekliyor?
Finans uzmanları, yılın ilk verilerinin kalıcı bir trend anlamına gelmeyebileceğini ancak dikkatle izlenmesi gerektiğini belirtiyor. Önümüzdeki aylarda:
-
Faiz politikasının seyri
-
Enflasyonun düşüş hızı
-
Tüketici güven endeksi
-
Kredi erişim koşulları
gibi faktörlerin esnaf verilerinin yönünü belirlemesi bekleniyor.