Ticaret Bakanlığı, taşınmaz ilanlarında tüketiciyi yanıltan fiyat uygulamalarına yönelik denetimlerini sıkılaştırdı. Satış fiyatını “1 TL” olarak göstererek kullanıcıları ilana çekmeye çalışan 14 reklam verene reklam durdurma cezası uygulanırken, Elektronik İlan Doğrulama Sistemi’nin (EİDS) devreye alınmasının ardından sahte ve yanıltıcı ilanlarda azalma yaşandığı bildirildi.
Gayrimenkul sektöründe sahte ilan, gerçek dışı fiyat ve yetkisiz emlakçılık faaliyetleriyle mücadele kapsamında uygulanan Elektronik İlan Doğrulama Sistemi ile birlikte ilan platformlarındaki denetimler yeni bir boyuta taşındı.
Ticaret Bakanı Ömer Bolat, milletvekillerinin konuya ilişkin yazılı soru önergelerine verdiği cevapta, taşınmaz ilanlarında tüketicileri yanıltabilecek fiyat uygulamalarının yakından takip edildiğini açıkladı.
Denetimler kapsamında satış bedelini gerçeği yansıtmayacak şekilde “1 TL” olarak gösteren 14 reklam verene reklamları durdurma cezası uygulandı.
1 TL’lik emlak ilanlarına müdahale
Bazı taşınmaz ilanlarında satış fiyatının gerçek bedel yerine 1 TL veya benzeri sembolik rakamlarla gösterilmesi, kullanıcıların dikkatini çekerek ilan sahibiyle iletişim kurmasını sağlamaya yönelik bir yöntem olarak kullanılabiliyor.
Ticaret Bakanlığı ise bu tür uygulamaları tüketiciyi yanıltabilecek ticari reklam kapsamında değerlendiriyor.
Bakan Bolat, düşük veya gerçek dışı fiyat gösterilerek tüketicilerin ilanla ilgilenmeye ve ilan sahibiyle iletişime geçmeye yönlendirilmesine müdahale edildiğini belirtti.
Mevzuata göre taşınmaz ilanlarında eksik veya gerçeği yansıtmayan fiyat bilgisine yer verilemeyecek.
İlanda gerçek satış bedeli gösterilmeli
Taşınmazın satış fiyatının ilanlarda açık ve doğru şekilde belirtilmesi gerekiyor.
Bakan Bolat’ın verdiği bilgilere göre reklamda gösterilen fiyatın, taşınmazın vergiler dâhil toplam satış bedelini yansıtması gerekiyor.
Dolayısıyla gerçek satış bedeli milyonlarca lira olan bir konut, arsa, iş yeri veya diğer taşınmazın yalnızca dikkat çekmek ya da kullanıcıların ilan sahibine ulaşmasını sağlamak amacıyla 1 TL gibi sembolik bir fiyatla yayımlanması mevzuat açısından sorun oluşturabiliyor.
Bu kapsamda gerçekleştirilen incelemelerde 14 reklam veren hakkında reklam durdurma yaptırımı uygulandı.
EİDS ile emlak ilanlarında yeni dönem
Gayrimenkul ilan piyasasındaki önemli değişikliklerden biri de Elektronik İlan Doğrulama Sistemi oldu.
EİDS ile birlikte bir taşınmaza ilişkin ilan verme yetkisi belirli kişilerle sınırlandırılıyor.
Sistem kapsamında taşınmaz ilanları;
- taşınmaz sahibi,
- taşınmaz sahibinin birinci ve ikinci derece kan hısımları,
- taşınmaz sahibinin eşi,
- taşınmaz sahibi tarafından yetkilendirilmiş yetki belgeli emlak işletmeleri
tarafından verilebiliyor.
Yetki belgesi bulunmayan emlak işletmelerinin ise sistem üzerinden ilan girişi yapmasına izin verilmiyor.
Emlakçı yetkisi e-Devlet üzerinden veriliyor
Taşınmaz sahipleri, satış veya kiralama ilanlarının yayımlanması için emlak işletmelerini e-Devlet üzerinden yetkilendirebiliyor.
Yetkilendirme işlemi sırasında hangi taşınmaz için hangi emlak işletmesine yetki verildiği ve ilan yetkisinin geçerli olacağı süre belirlenebiliyor.
Ancak burada taşınmaz sahipleri açısından önemli bir ayrıntı bulunuyor.
EİDS üzerinden emlak işletmesine verilen yetki yalnızca ilan yayımlama işlemini kapsıyor.
Bu yetkilendirme emlak işletmesine taşınmazın tapusuyla ilgili işlem yapma, mülkiyet üzerinde tasarrufta bulunma veya satış işlemini taşınmaz sahibi adına gerçekleştirme yetkisi vermiyor.
Yetkisiz emlak işletmeleri ilan veremiyor
EİDS’nin gayrimenkul piyasasına getirdiği önemli değişikliklerden biri, ilanı yayımlayan kişi veya işletmeyle taşınmaz arasındaki yetki ilişkisinin doğrulanması oldu.
Böylece herhangi bir kişinin kendisine ait olmayan bir taşınmazı gerçek sahibinden habersiz şekilde ilana koymasının veya yetki belgesi bulunmayan emlak işletmelerinin ilan yayımlamasının önüne geçilmesi amaçlanıyor.
Ticaret Bakanlığı da sistem üzerinden gerçekleştirilen işlemleri takip ediyor.
EİDS yetki doğrulama uygulamasını kullanmayan gerçek ve tüzel kişilerden açıklama talep edilirken, mevzuata aykırılık tespit edilmesi durumunda idari yaptırım uygulanabiliyor.
Sahte ve yanıltıcı ilanlarda azalma
Bakan Bolat, EİDS’nin uygulanmaya başlamasının ardından ilan platformlarında olumlu sonuçların görülmeye başladığını belirtti.
Özellikle ilan kirliliği ile sahte ve yanıltıcı taşınmaz ilanlarında azalma yaşandığı ifade edildi.
Sistemin temel hedefleri arasında tüketicilerin gerçek taşınmaz sahipleri veya yetkilendirilmiş emlak işletmeleriyle muhatap olmasının sağlanması, sahte ilanlarla kapora dolandırıcılığının önlenmesi ve kayıt dışı emlakçılıkla mücadele bulunuyor.
Gayrimenkul ilanlarında denetim dönemi güçleniyor
EİDS ile ilan veren kişinin yetkisinin doğrulanmasının yanında, ilan içeriğinin tüketiciyi yanıltıp yanıltmadığı da denetimlerin önemli bir parçası haline geliyor.
“1 TL” fiyat gösteren 14 reklam verene uygulanan reklam durdurma cezası da bu açıdan dikkat çekiyor.
Yeni dönemde yalnızca taşınmazı ilana verme yetkisinin bulunması yeterli olmayacak; fiyat başta olmak üzere ilandaki bilgilerin de gerçeği yansıtması gerekecek.
Bu yaklaşımın yaygınlaşmasıyla emlak ilan platformlarında gerçek dışı fiyatlarla dikkat çekmeye çalışan ilanların, sahte taşınmaz ilanlarının ve yetkisiz emlakçılık faaliyetlerinin daha fazla sınırlandırılması hedefleniyor.