Türkiye’de deprem riskine karşı güvenli yapıların artırılması amacıyla sunulan finansman destekleri arasında yer alan Dünya Bankası destekli kentsel dönüşüm kredisi, birçok şehirde yoğun ilgi görmeye devam ediyor. Ancak uzmanlar, riskli yapı stokunun yüksek olduğu İzmir’de krediye yönelik farkındalığın beklenen seviyeye ulaşmadığını belirtiyor.
Gayrimenkul ve Yatırım Danışmanı Banu Özgen Yılmaz, özellikle eski ve deprem riski taşıyan yapıların yenilenmesi için sunulan finansman imkanlarının önemli fırsatlar sunduğunu ifade ederek, vatandaşların bu desteklerden yeterince haberdar olmadığını söyledi.
Kentsel Dönüşüm İçin Uzun Vadeli Finansman İmkanı
Kentsel dönüşüm sürecini hızlandırmak amacıyla sunulan kredi paketlerinin, bina yenilemek isteyen kat malikleri açısından önemli avantajlar içerdiğini belirten Yılmaz, uzun vadeli ödeme seçeneklerinin dönüşüm kararlarını kolaylaştırabileceğini dile getirdi.
Kredi programı kapsamında belirli şartları sağlayan vatandaşlara 180 aya kadar vade, ilk yıl ödeme erteleme imkanı ve uygun finansman koşulları sunuluyor. Uzmanlar, özellikle yüksek maliyetler nedeniyle dönüşüm kararını erteleyen bina sakinleri için bu tür desteklerin önemli bir alternatif oluşturduğunu ifade ediyor.
İzmir’de Yaşlı Yapı Stoğu Dikkat Çekiyor
İzmir’in yapı stoğu açısından Türkiye’nin en riskli kentlerinden biri olduğuna dikkat çeken sektör temsilcileri, özellikle kıyı bölgelerinde 40 ila 50 yılı aşan çok sayıda binanın bulunduğunu belirtiyor.
Deprem kuşağında yer alan şehirde yapı güvenliğinin öncelikli gündem olması gerektiğini vurgulayan uzmanlar, birçok binada teknik inceleme yapılmamasının riskleri artırdığı görüşünde.
Kentsel dönüşüm süreçlerinin başlaması için risk tespiti yapılmasının kritik önem taşıdığı belirtilirken, bina sakinlerinin olası yıkım kararlarından çekinerek teknik inceleme süreçlerini geciktirebildiği ifade ediliyor.
Kentsel Dönüşümde Uzlaşma Süreci Önem Kazanıyor
Uzmanlara göre dönüşüm projelerinin önündeki en büyük engellerden biri kat malikleri arasında yaşanan görüş ayrılıkları.
Birçok projede hukuki süreçler, müteahhit seçimi, sözleşme şartları ve finansman planlaması nedeniyle süreçlerin uzayabildiği belirtiliyor.
Bu nedenle teknik, hukuki ve finansal danışmanlık hizmetlerinin dönüşüm projelerinde giderek daha fazla önem kazandığı ifade ediliyor.
Uzmanlar, kat maliklerinin haklarını doğru şekilde öğrenmesi ve sözleşme süreçlerini profesyonel destekle yürütmesinin ileride yaşanabilecek sorunların önüne geçebileceğini vurguluyor.
İstanbul Krediye Daha Fazla İlgi Gösteriyor
Kentsel dönüşüm finansmanına ilişkin dikkat çeken noktalardan biri de şehirler arasındaki başvuru farklılığı oldu.
İzmir’in başlangıçta pilot bölgeler arasında yer almasına rağmen İstanbul başta olmak üzere birçok şehirde kredi kullanımının daha yaygın hale geldiği belirtiliyor.
Uzmanlar, deprem riskinin yüksek olduğu bölgelerde farkındalığın artırılması gerektiğini ve vatandaşların mevcut finansman imkanları hakkında daha fazla bilgilendirilmesinin önem taşıdığını ifade ediyor.
Kentsel Dönüşümde Profesyonel Rehberlik Talebi Artıyor
Son yıllarda dönüşüm projelerinin karmaşık hale gelmesi nedeniyle vatandaşların profesyonel destek arayışı da artmış durumda.
İmar durumunun incelenmesi, teknik projelerin değerlendirilmesi, müteahhit yeterliliklerinin analiz edilmesi ve kredi süreçlerinin yönetilmesi gibi birçok başlıkta danışmanlık hizmetlerine olan talep yükseliyor.
Sektör temsilcileri, doğru planlanan dönüşüm projelerinin hem güvenli yaşam alanları oluşturduğunu hem de gayrimenkullerin değerini artırdığını belirtiyor.
Yatırımcıların Rotasında Kuzey Kıbrıs da Var
Gayrimenkul piyasasında dikkat çeken bir diğer gelişme ise yatırımcıların yurt dışı alternatiflerine yönelmesi oldu.
Yüksek faiz ortamı ve ekonomik belirsizlikler nedeniyle birçok yatırımcının farklı pazarları değerlendirmeye başladığı belirtiliyor.
Özellikle Kuzey Kıbrıs’ın son dönemde Türk yatırımcıların radarına girdiği ifade edilirken, bölgedeki konut projeleri, kira getirisi potansiyeli ve uzun vadeli yatırım fırsatları ilgi görüyor.
Uzmanlar, yatırım kararı alınırken lokasyon, proje geliştiricisinin geçmişi, kira potansiyeli ve finansal sürdürülebilirlik gibi kriterlerin dikkatle değerlendirilmesi gerektiğini vurguluyor.
Deprem Güvenliği ve Finansman Desteği Birlikte Değerlendirilmeli
Sektör uzmanlarına göre önümüzdeki dönemde hem deprem riski hem de ekonomik koşullar nedeniyle kentsel dönüşüm daha da önemli hale gelecek.
Dünya Bankası destekli finansman modelleri gibi uzun vadeli kaynakların dönüşüm süreçlerine katkı sağlayabileceği belirtilirken, vatandaşların güvenli yapılaşma konusunda bilinçli hareket etmesi gerektiği ifade ediliyor.
Özellikle büyükşehirlerde eski yapı stokunun yenilenmesi, hem can güvenliği hem de şehirlerin geleceği açısından kritik öneme sahip olmaya devam ediyor.