Taşınmaz değer artışlarının kamuya aktarılmasına ilişkin usul ve esaslar belirlendi
Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı, imar planı değişikliklerinden kaynaklanan taşınmaz değer artışlarının kamuya kazandırılmasına yönelik önemli bir düzenlemeyi yürürlüğe koydu.
“Değer Artış Payı Uygulama Yönetmeliği”, bugün itibarıyla Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girdi.
Yönetmelik, taşınmaz maliklerinin talebiyle yapılan imar planı değişikliklerinden doğan değer artışlarının tespit edilmesi, kesinleştirilmesi ve kamuya aktarılması süreçlerini düzenliyor.
Yönetmelikte Neler Yer Alıyor?
Yeni düzenleme;
-
Başvuru koşullarını,
-
Değerleme raporlarının hazırlanma süreçlerini,
-
Kıymet takdir komisyonlarının çalışma usullerini,
-
Payın ödenmesi ve dağıtımına ilişkin esasları kapsıyor.
Amaç, imar planı değişikliklerinden doğan beklenmedik değer kazançlarının adil şekilde paylaşılması ve kamu yararına aktarılmasını sağlamak.
Plan Değişikliği Şartları
Uygulama imar planında değer artışına konu olabilecek değişiklikler,
-
Ada bazında en az 1000 m² yüzölçümlü alanlarda,
-
Nüfus, yoğunluk, kat adedi veya fonksiyon artıran düzenlemeler,
-
Parsel bazında konut dışı fonksiyon değişiklikleri olarak tanımlandı.
Ayrıca riskli yapılarda yüzde 20’nin üzerindeki yoğunluk artışları da değer artış payına tabi olacak.
Değer Artış Payı Nasıl Hesaplanacak?
Taşınmazın plan değişikliği öncesi ve sonrası piyasa değeri, en az iki yetkili gayrimenkul değerleme kuruluşu tarafından hazırlanacak raporlarla belirlenecek.
Kıymet Takdir Komisyonu, bu raporların ortalamasından aşağı olmamak üzere nihai değer artışını tespit edecek.
📌 Önemli: Plan değişikliği talebinde bulunan malikler, değerleme raporu bedelini kendileri ödeyecek.
Bedelin, planın askı süresi başlamadan önce 15 gün içinde belirlenen hesaba yatırılması zorunlu.
Ödeme yapılmazsa plan değişikliği iptal edilerek eski plana dönülecek.
Değer Artış Payı Alınmayacak Durumlar
Bazı alanlar ve işlemler yeni düzenlemeden muaf tutuldu. Bu kapsamda:
-
Riskli alanlar ve rezerv yapı alanları,
-
Kamu yatırımları ve kamuya ait taşınmazlar,
-
Mazbut ve mülhak vakıflara ait alanlar,
-
Emsale etki etmeyen yükseklik düzenlemeleri,
-
İdare tarafından resen yapılan plan değişiklikleri,
değer artış payı uygulamasına tabi olmayacak.
Süreç Nasıl İşleyecek?
Kıymet takdir komisyonları en az beş uzmandan oluşacak ve kararlar tüm üyelerin katılımıyla alınacak.
Raporlarda tutarsızlık tespit edilirse, ek değerleme raporu talep edilebilecek.
Eğer yapılan inceleme sonunda taşınmazda herhangi bir değer artışı tespit edilmezse, dosya “DAP’a konu değildir” notuyla kapatılacak.
Şeffaf ve Adil Paylaşım Hedefi
Yeni yönetmelikle birlikte imar planı değişiklikleriyle ortaya çıkan rant artışlarının kamuya kazandırılması hedefleniyor.
Bu sayede hem şehir planlamasında adalet sağlanacak hem de kamu yatırımlarına ek kaynak yaratılacak.