Kişisel Verileri Koruma Kurulu (KVKK), milyonlarca çalışanı ve işvereni ilgilendiren önemli bir karara imza attı. Kurul, çalışanların parmak izi, yüz tanıma sistemi, retina taraması ve benzeri biyometrik veriler kullanılarak mesai takibinin yapılmasının Kişisel Verilerin Korunması Kanunu’na aykırı olduğuna hükmetti.
Resmi Gazete’de yayımlanan ilke kararıyla birlikte iş yerlerinde yaygın olarak kullanılan biyometrik giriş-çıkış sistemleri yeniden tartışma konusu oldu.
Açık Rıza Bulunsa Bile Yeterli Görülmedi
KVKK’nın yayımladığı kararda dikkat çeken en önemli noktalardan biri, çalışanın açık rızasının bulunmasının tek başına yeterli kabul edilmemesi oldu.
Kurul, biyometrik verilerin özel nitelikli kişisel veri kapsamında değerlendirildiğini belirterek, mesai kontrolü amacıyla bu verilerin işlenmesinin ancak kanunlarda açık bir düzenleme bulunması halinde mümkün olabileceğini vurguladı.
Bu nedenle çalışanların onay vermesi durumunda bile parmak izi veya yüz tanıma sistemleriyle mesai takibi yapılmasının hukuki dayanağının bulunmadığı ifade edildi.
Parmak İzi ve Yüz Tanıma Sistemleri Kararın Kapsamında
Kararda, mesai kontrolü amacıyla kullanılan birçok biyometrik veri türü açık şekilde sıralandı.
Bunlar arasında:
- Parmak izi
- Retina taraması
- Yüz geometrisi
- El geometrisi
- Ses tınısı analizleri
gibi kişiyi doğrudan tanımlayabilen biyometrik veriler yer aldı.
Kurul, bu tür verilerin işlenmesinin çalışanların temel hak ve özgürlükleri açısından hassasiyet taşıdığına dikkat çekti.
İşverenlere Alternatif Sistem Tavsiyesi
KVKK, işverenlerin mesai takibini biyometrik veriler yerine daha az müdahaleci yöntemlerle gerçekleştirmesi gerektiğini belirtti.
Kurul tarafından önerilen alternatif yöntemler arasında şifreli kart sistemleri, PIN kodlu giriş uygulamaları, RFID ve NFC tabanlı personel kartları ile geleneksel imza yöntemleri bulunuyor.
Bu sistemlerin hem iş yerlerinin ihtiyaçlarını karşılayabileceği hem de çalışanların kişisel verilerinin korunmasına daha uygun olduğu değerlendiriliyor.
Mesai Takibinde Kullanılabilecek Alternatif Yöntemler
| Sistem | Kullanım Şekli |
|---|---|
| Şifreli Personel Kartı | Kart okutma yöntemi |
| PIN Kodlu Sistemler | Şifre ile giriş |
| RFID Kartlar | Temassız personel kartı |
| NFC Kimlik Kartları | Yakın alan iletişim sistemi |
| İmza Föyü | Geleneksel imza yöntemi |
| Kağıt Devam Çizelgesi | Manuel kayıt sistemi |
| Denetçi Gözetiminde Giriş | Fiziki kontrol yöntemi |
İş Dünyasında Yeni Dönem Başlayabilir
Uzmanlar, kararın özellikle biyometrik geçiş sistemlerini kullanan özel sektör işletmeleri açısından önemli sonuçlar doğurabileceğini belirtiyor.
Kararın ardından birçok kurumun personel devam kontrol sistemlerini gözden geçirmesi ve alternatif çözümlere yönelmesi bekleniyor.
Özellikle büyük ölçekli şirketler, fabrikalar ve kurumsal işletmelerde kullanılan parmak izi tabanlı sistemlerin geleceği konusunda yeni değerlendirmeler yapılabileceği ifade ediliyor.
Kişisel Verilerin Korunması Daha Fazla Önem Kazanıyor
Son yıllarda dijitalleşmenin hız kazanmasıyla birlikte kişisel verilerin korunmasına yönelik düzenlemeler de sıkılaşıyor.
KVKK’nın son kararı, çalışanların özel nitelikli verilerinin işlenmesinde ölçülülük ilkesinin önemini bir kez daha ortaya koyarken, işverenlerin veri işleme süreçlerinde daha dikkatli hareket etmesi gerektiğini gösteriyor.