Ticarigm360 – Haber Merkezi | Kasım 2025
Finansal istikrar için likidite yeterlilik oranı dönemi başlıyor
Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu (BDDK), tasarruf finansman sektöründe likidite risklerini azaltmak amacıyla yeni bir dönemi başlatıyor. Resmî Gazete’de yayımlanan tebliğ ile birlikte tasarruf finansman şirketleri, 1 Ocak 2026’dan itibaren “likidite yeterlilik oranı” esasına göre denetlenecek.
Yeni düzenleme, şirketlerin nakit giriş ve çıkışlarını daha şeffaf biçimde takip etmeyi, sistem genelinde sürdürülebilir nakit yönetimi oluşturmayı hedefliyor. Böylece hem şirket hem de müşteri tarafında finansal güvenin artırılması amaçlanıyor.
Likidite Yeterlilik Oranı Nasıl Hesaplanacak?
Yeni tebliğe göre tasarruf finansman şirketlerinin likidite düzeyi, “likidite yeterlilik oranı” adı verilen yeni bir ölçütle değerlendirilecek.
Oran, basitçe nakit girişinin nakit çıkışına bölünmesi yoluyla hesaplanacak.
| Unsurlar | Açıklama |
|---|---|
| Formül | Nakit Girişi / Nakit Çıkışı |
| Hesaplama Dönemi | Günlük olarak ölçülüp haftalık ortalaması alınacak |
| Asgari Limit | Haftalık ortalama oran %100’ün altına inemeyecek |
| Yetki | BDDK, gerekli gördüğü şirketlerde daha yüksek oran belirleyebilecek |
Bu oran, şirketin 30 günlük süre içinde elindeki nakit varlıklarla yükümlülüklerini karşılama gücünü ölçmeyi amaçlıyor.
Nakit Giriş ve Çıkış Kalemleri Detaylandırıldı
Tebliğ kapsamında şirketlerin nakit akış hesaplaması için 30 günlük dönem esas alındı.
Nakit Girişleri
-
Finansman alacakları
-
Katılımcılardan gelen tasarruf ödemeleri
-
Organizasyon ücreti tahsilatları
-
Fiziki altın, kira sertifikaları ve katılım fonları gibi likit varlıklar
Bu kalemler, Kurul tarafından belirlenen dikkate alma oranları uygulanarak hesaplamaya dahil edilecek.
Nakit Çıkışları
-
Müşterilere yapılacak tahsisat ödemeleri
-
Sözleşmeden cayma veya fesih sonrası iade edilecek tasarruf ve organizasyon ücretleri
-
Diğer kısa vadeli yükümlülükler
Hariç Tutulan Giderler
Düzenleme, nakit akışı analizinde bazı kalemlerin dışarıda tutulacağını da açıkça belirtiyor.
-
Tasfiye olacak alacaklar
-
Ödenmesi 90 günden fazla geciken tasarruf ödemeleri
-
TFRS’ye göre finansal borç sayılmayan işletme, personel ve amortisman giderleri
Bu kalemler, şirketin günlük likiditesini doğrudan etkilemediği için oranın dışında bırakılacak.
Raporlama, Bildirim ve İzleme Süreci
Yeni sistem yalnızca hesaplamayı değil, aynı zamanda düzenli raporlama ve acil bildirim yükümlülüklerini de beraberinde getiriyor.
Acil Bildirim Zorunluluğu:
Haftalık yeterlilik oranının %120’nin altına düşmesi durumunda, şirket nedenleri ve alınacak önlemleri derhal BDDK’ya bildirmek zorunda.
Yoğun İzleme Durumu:
Oranın üst üste altı hafta boyunca %200’ün altına düşmesi halinde ise durum detaylı raporla Kurum’a iletilecek.
Uyumsuzluğun Giderilmesi:
Asgari oranın altına düşen şirket, durumu en geç iki hafta içinde düzeltmekle yükümlü. Ayrıca bir takvim yılı içinde bu uyumsuzluk, altı defadan fazla tekrarlanamayacak.
Finansal Güveni Güçlendiren Düzenleme
BDDK, bu adımla tasarruf finansman sektöründeki likidite riskini minimize etmeyi hedefliyor. Türkiye’de yaklaşık 40’a yakın tasarruf finansman şirketi faaliyet gösteriyor ve bu şirketler, on binlerce katılımcının tasarruflarını yönetiyor.
Yeni sistem sayesinde hem katılımcıların ödemeleri hem de şirketlerin yükümlülükleri güvence altına alınacak.
Uzmanlar, bu adımı “tasarruf finansman sektörünün kurumsallaşmasında önemli bir dönüm noktası” olarak nitelendiriyor.
Finans analistlerine göre, düzenleme özellikle sektördeki şeffaflık, likidite yönetimi ve risk kontrolü alanlarında standart oluşturacak. Böylece tasarruf finansman sistemine duyulan güvenin artması bekleniyor.
Yürürlük Tarihi: 1 Ocak 2026
Tebliğ, 1 Ocak 2026 tarihinde yürürlüğe girecek.
Bu tarihe kadar şirketlerin kendi likidite modellerini, bilgi sistemlerini ve raporlama süreçlerini yeni düzenlemeye uyumlu hale getirmeleri gerekiyor.