Türkiye genelinde hız kazanan kentsel dönüşüm çalışmaları, özellikle İstanbul’da kiralık konut krizini derinleştirdi. Dönüşüm nedeniyle evlerini boşaltmak zorunda kalan binlerce vatandaş, yeni bir konut bulmakta zorlanırken; artan talep, kiraları rekor seviyelere taşıdı.
Kiralık Konut Arzı Daraldı, Fiyatlar Tırmandı
Sahibinden.com ile Bahçeşehir Üniversitesi Ekonomik ve Toplumsal Araştırmalar Merkezi’nin (BETAM) yayımladığı son rapora göre, Türkiye genelinde reel kira fiyatları yıllık bazda yüzde 2,1 gerilerken, İstanbul’da tam tersine yüzde 3,4’lük artış yaşandı.
Raporda, ülke genelinde ortalama kira bedelinin 24 bin TL seviyesine çıktığı, İstanbul’da ise bazı semtlerde bu rakamın 34 bin TL’ye kadar ulaştığı vurgulandı.
Kentsel Dönüşüm Kiracıları Zorluyor
Kentsel dönüşüm kapsamında evlerinden çıkan vatandaşlar, yeni bir konut bulmakta ciddi sıkıntı yaşıyor. Devlet tarafından sağlanan 8 bin TL’lik kira yardımı, mevcut piyasa koşullarında yetersiz kalıyor. Yüksek kira bedelleri nedeniyle birçok aile daha küçük metrekareli evlere ya da şehir merkezinden uzak semtlere taşınmak zorunda kalıyor.
Aynı zamanda dönüşüm sürecindeki hak sahipleri, müteahhit firmalara yapılan ödemeler nedeniyle de ciddi bir ekonomik baskı altında kalıyor.
“Piyasada Kiralık Ev Yok” Uyarısı
İstanbul Emlakçılar Derneği Başkanı Aslan Karatekin, piyasada ciddi bir arz sıkıntısı yaşandığını belirterek şu değerlendirmede bulundu:
“Kiralık konut piyasasında ciddi bir daralma var. Uzun süredir düşük kira ödeyen kiracılar evlerinden çıkmak istemiyor. Çünkü bugün aynı evi 30-35 bin TL’nin altında kiralamak neredeyse imkânsız.”
Karatekin, kira sözleşmelerinin uzun süreli olmasının da piyasadaki hareketliliği azalttığını, bu durumun fiyatları yukarı yönlü baskıladığını ifade etti.
Müteahhitler de Zorlanıyor
İnşaatçılar ve Gayrimenkul Geliştiricileri Derneği (İNDER) Başkanı Engin Keçeli ise dönüşüm sürecinde müteahhitlerin de kiralık konut bulmakta zorlandığını söyledi. Keçeli, “Devletin sağladığı kira yardımı ve yüklenicinin katkısı, güncel kira seviyeleri karşısında yetersiz kalıyor. Bu nedenle dönüşüm sürecine giren vatandaşlar çevrede uygun ev bulmakta büyük güçlük çekiyor” dedi.
Uzmanlara Göre Çözüm: Arzın Artırılması
Uzmanlar, sorunun kalıcı çözümü için kiralık konut arzının artırılması, kamu destekli kiralık konut projelerinin hızlandırılması ve yatırımcıların yeniden piyasaya çekilmesi gerektiğine dikkat çekiyor. Aksi halde, özellikle büyükşehirlerde kira baskısının artarak devam etmesi bekleniyor.