Küresel gayrimenkul piyasasında yeni bir dönem başlıyor. Artık ev alırken fiyat, lokasyon ve manzara kadar “iklim riski” de belirleyici hale geldi. ABD’den Avrupa’ya, Avustralya’dan İngiltere’ye kadar birçok ülkede konut piyasaları sel, yangın, sıcak dalgaları ve sigorta krizi gibi iklim kaynaklı risklerle yeniden şekilleniyor.
Yatırımcıların %80’i Artık “İklim Riskini” Dikkate Alıyor
ABD’nin en büyük emlak platformlarından Zillow, çevre odaklı sivil toplum kuruluşu First Street Foundation işbirliğiyle yayımladığı analizde, potansiyel ev alıcılarının %80’inden fazlasının iklim değişikliğini satın alma kararlarında kritik bir unsur olarak değerlendirdiğini açıkladı.
Zillow, platformdaki ilanlarda yangın, sel, aşırı sıcak, kötü hava kalitesi gibi riskleri harita üzerinde renklerle gösteren bir sistem geliştirmişti. Ancak emlak danışmanları, bu şeffaflık özelliğinin “satışlara zarar verdiğini” belirterek şikâyette bulundu. Şirket, gelen tepkiler üzerine risk puanlarını gizlemek ve kullanıcıları First Street’in sayfalarına yönlendirmek zorunda kaldı.
Uzmanlara göre bu durum, emlak piyasasının iklim krizine karşı kırılgan yapısını açıkça ortaya koyuyor.
ABD: Yangınlar, Kasırgalar ve Yükselen Sigorta Maliyetleri
2025 başlarında Los Angeles’ta çıkan orman yangınları, iklim krizinin emlak piyasası üzerindeki yıkıcı etkisini yeniden gündeme taşıdı.
Yangınlarda 28 kişi hayatını kaybetti, 10 binden fazla ev küle döndü. Toplam hasarın 30 milyar doları bulduğu felakette, bilim insanları yangınların iklim değişikliği nedeniyle %35 daha olası hale geldiğini açıkladı.
Kaliforniya, 2010 öncesinde inşa edilen evlerin sahiplerine yangın riskini ve alınan önlemleri açıklama zorunluluğu getiren ilk eyalet oldu. Ancak bu adımlar bile konut fiyatlarındaki dalgalanmayı durduramadı.
Benzer şekilde Florida da Atlantik kasırga sezonunda rekor düzeyde sigorta artışlarıyla karşı karşıya. Florida İklim Anketi’ne göre, eyalette yaşayanların %36’sı aşırı hava olayları nedeniyle taşınmayı düşündüğünü veya taşındığını belirtiyor.
Avrupa: Aşırı Sıcaklar Emlak Değerlerini Düşürüyor
İklim değişikliğinin etkileri Avrupa’da da hissediliyor. SSRN tarafından yayımlanan araştırma, 2009–2024 yılları arasında İspanya’daki 47 şehirde satış ve kira fiyatlarını inceledi.
Sonuçlar çarpıcı:
-
Sıcaklığın 35°C’yi aştığı her gün, satış fiyatlarında metrekare başına 1,40 euro, kira fiyatlarında ise 0,0059 euro düşüş yaşanıyor.
-
Bu düşüş, ülke genelinde yılda 117,6 milyon euro değer kaybına denk geliyor.
Ancak dikkat çekici bir bulguya göre, daha serin bölgelerde artan sıcaklıklar tam tersine metrekare başına 2,80 euro fiyat artışına yol açıyor.
İngiltere’de ise 6,3 milyon ev, artık nehir, deniz veya yüzey sularından kaynaklanan sel riskinin bulunduğu bölgelerde yer alıyor.
İngiltere: Sigorta Krizi ve Kırılgan Konut Piyasası
İngiltere’de gayrimenkul danışmanları, iklim değişikliğinin artık ev değerlemelerini doğrudan etkileyen bir faktör haline geldiğini söylüyor.
Emlak uzmanı Rachel Ollington, “Artık alıcılar ikinci bir ziyaret planlamadan önce sigorta maliyetlerini kontrol ediyor, sel verilerini inceliyor” diyerek alıcı davranışlarının tamamen değiştiğini belirtiyor.
Yükselen sigorta primleri, aşırı hava olaylarından sonra sigorta şirketlerinin poliçeleri geri çekmesi ve kapsam dışı hasarlar, birçok satışın iptal olmasına neden oluyor. Bu durum, piyasalarda “zincirleme satış krizi” olarak tanımlanıyor.
2024 yılında İngiltere’de hava olaylarına bağlı konut hasar tazminatları 585 milyon sterline (yaklaşık 610 milyon euro) ulaşarak tüm zamanların rekorunu kırdı.
Avustralya: Sel Riski Evlerin Değerini 42 Milyar Dolar Düşürdü
İklim Konseyi’nin son raporuna göre, Avustralya’daki yüksek sel riski altındaki evler, risk faktörü olmasaydı toplamda 42,2 milyar Avustralya doları (yaklaşık 23,8 milyar euro) daha değerli olacaktı.
Sel tehdidinin artması, birçok bölgede sigortalanamayan evlerin sayısını hızla yükseltiyor. Bu da hem ipotek almayı zorlaştırıyor hem de mülk değerlerinde kalıcı düşüşlere yol açıyor.
Gayrimenkulün Yeni Gerçeği: “İklim Bilinçli Yatırım”
Uzmanlara göre iklim değişikliği, önümüzdeki 10 yılda konut piyasasının ekonomik dengelerini kökten değiştirecek.
Artık alıcılar ev seçerken sadece fiyat ve konum değil, yangın, sel, sigorta erişimi ve enerji verimliliği gibi kriterleri de değerlendirecek.
Bu yeni dönemde “iklim bilinçli gayrimenkul yatırımı”, hem sürdürülebilir şehir planlaması hem de kişisel finansal güvenlik açısından belirleyici olacak.
Ticarigm360.com – Haber Merkezi | Aralık 2025 | Kaynak: Ekonomim