Türkiye İstatistik Kurumu’nun (TÜİK) yayımladığı “Kültür Ekonomisi 2024” raporu, kültürel faaliyetlerin ekonomideki yerini güçlendirdiğini ortaya koydu. Kültür harcamaları bir yılda yaklaşık iki kat artarken, ihracat, istihdam ve katma değer göstergelerinde de çarpıcı yükselişler kaydedildi.
Ticarigm360.com – Haber Merkezi | Kasım 2025
Kültür Harcamaları 2024’te 408 Milyar TL’yi Aştı
2024 yılında Türkiye genelinde yapılan toplam kültür harcamaları 408 milyar 339 milyon TL olarak gerçekleşti. Bu rakam, 2023 yılına göre %83,3’lük bir artışa işaret ediyor. Kültür harcamalarının Gayrisafi Yurt İçi Hasıla (GSYH) içindeki payı ise %0,9 oldu. Bu oran, kültür sektörünün ekonomi içindeki yerini istikrarlı biçimde koruduğunu gösteriyor.
Genel Devletin Kültür Harcamalarındaki Payı %49,1
Toplam kültür harcamalarının neredeyse yarısı genel devlet tarafından gerçekleştirildi. 2024 yılında kamu kaynaklı kültür harcamaları 200 milyar 369 milyon TL‘ye ulaşırken, bu rakam bir önceki yıla göre %76,1’lik artış anlamına geliyor.
Devletin yaptığı harcamaların %67,8’i merkezi yönetim bütçesinden, geri kalanı ise yerel yönetimler ve diğer kamu kurumlarından karşılandı. En büyük payı ise %17,7 ile kültürel miras alanı aldı. Müzeler, arkeolojik alanlar, tarihi yapılar gibi kültürel miras ögelerine olan yatırım dikkat çekti.
Hanehalkı Kültür Harcamaları Rekor Seviyeye Ulaştı
2024 yılı içerisinde hanehalklarının kültür harcamaları da ciddi bir artış gösterdi. Önceki yıla kıyasla %91,5 artarak 203 milyar 807 milyon TL seviyesine ulaştı. En fazla harcama yapılan kalemler ise şu şekilde sıralandı:
- Bilgi işleme ekipmanları: %25,0
- Kültürel hizmetler (sinema, tiyatro vb.): %24,3
- Kitaplar: %18,1
Bu veriler, dijital kültürel içeriklere ve kültürel etkinliklere olan ilginin hızla arttığını gösteriyor.
Kültürel Sektörlerin Katma Değeri %73 Arttı
Kültürel faaliyetlerde bulunan işletmelerin ekonomiye kattığı faktör maliyetiyle katma değer, 2024’te %73,9 artışla 188 milyar 547 milyon TL olarak gerçekleşti. Bu artış, kültür sektörünün istihdam ve üretim kapasitesindeki genişlemeyi yansıtıyor.
Katma değer içindeki pay dağılımı:
- Kayıtlı medya üretimi ve çoğaltılması: %20,7
- Sinema, video, TV yapımı ve müzik yayımlama: %13,1
- Mimarlık faaliyetleri: %11,6
Kültürel Mal İthalatı Patladı, İhracat Sınırlı Kaldı
Kültürel dış ticaret verileri ise dikkat çekici bir tabloya işaret etti. 2024 yılında;
- Kültürel mal ihracatı: %8,1 artışla 9 milyar 876 milyon dolar
- Kültürel mal ithalatı: %166 artışla 7 milyar 336 milyon dolar
Toplam ihracat içindeki kültürel malların payı %4,2, ithalat içindeki payı ise %2,3 olarak gerçekleşti. En fazla dış ticareti yapılan kültürel alan ise el sanatları oldu. Bu durum, hem geleneksel üretimin hem de ihracat potansiyelinin kültürel miras üzerinden şekillendiğini gösteriyor.
Kültürel İstihdam 957 Bin Kişiye Ulaştı
Kültürel alanlarda istihdam edilen kişi sayısı, 2024 itibarıyla 957 bin olarak belirlendi. Bu rakam, bir önceki yıla göre %6,5’lik bir artış anlamına geliyor. Kültürel istihdamın toplam istihdam içindeki payı ise %2,9 olarak kayda geçti.
- Cinsiyete göre dağılım: %52,2 erkek – %47,8 kadın
- Eğitim durumuna göre dağılım:
- Yükseköğretim mezunları: %45,4
- Lise altı eğitimliler: %30,5
- Meslek lisesi ve dengi: %24,1
El Sanatları İstihdamın Üçte Birini Oluşturdu
Kültürel meslek alanları içerisindeki dağılıma bakıldığında;
- El sanatları çalışanları: %32,6
- Mimarlar, şehir plancıları, tasarımcılar: %19,2
- Yazarlar, gazeteciler, dilbilimciler: %8,2
Kadınların en az temsil edildiği kültürel meslek grubu sanat, kültür ve mutfak yardımcı profesyonelleri (%28,2), en fazla temsil edildiği grup ise diğer dil öğretmenleri (%77,7) oldu.
Sonuç: Kültür Ekonomisi Büyümeye Devam Ediyor
2024 verileri, kültür sektörünün hem ekonomik hem de toplumsal boyutta büyümeye devam ettiğini gösteriyor. Harcamalar, katma değer ve istihdamda yaşanan artışlar, sektörün stratejik önemini artırırken, özellikle hanehalkı harcamalarındaki yükseliş, kültürel tüketimin geniş toplum kesimlerine yayıldığını gösteriyor.
Bir Sonraki Bülten Ne Zaman Yayınlanacak?
TÜİK’in açıkladığına göre, Kültür Ekonomisi 2025 yılına ait veriler Aralık 2026‘da yayımlanacak.