Türkiye Fikri Mülkiyette Dünya Zirvesinde: Kadın Buluşçu Oranında Dünya Lideri.
Dünya Fikri Mülkiyet Örgütü (WIPO) tarafından yayımlanan 2025 Dünya Fikri Mülkiyet Göstergeleri Raporu, Türkiye’nin inovasyon, patent ve tasarım alanlarında küresel ölçekte tarihi bir başarıya ulaştığını ortaya koydu.
Rapora göre Türkiye, Patent İşbirliği Antlaşması (PCT) kapsamında kadın buluşçu oranında yüzde 26,1 ile dünya lideri oldu.
Ayrıca 10 bin 4 yerli patent başvurusu ile dünyada 10’uncu, yerli marka başvurularında 6’ncı ve tasarım alanında 3’üncü sıraya yerleşti.
Bakan Kacır: “Türkiye, Fikri Mülkiyette Küresel Lig Oyuncusu Oldu”
Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mehmet Fatih Kacır, sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada Türkiye’nin fikri mülkiyet alanında küresel başarı elde ettiğini vurguladı:
“Türkiye, fikrî mülkiyette küresel ligde yeni bir başarıya imza attı. WIPO’nun 2025 raporu; patentten tasarıma, markadan kadın buluşçulara kadar ülkemizin yükselişini açıkça ortaya koyuyor.
Yerli patent başvurularında dünyada 10. ülkeyiz. Yerli patent artış hızında dünyanın en hızlı yükselen ilk üç ülkesi arasındayız.
Uluslararası patent başvurularında, kadın buluşçu oranında yüzde 26,1 ile dünya lideriyiz.”
Kacır, ayrıca “Yerli tasarım başvurularında dünya 3’üncüsüyüz, marka başvurularında ise Avrupa’da ilk iki sıradayız” diyerek Türk girişimcilerin başarısını övdü.
Türkiye Patent Başvurularında Rekor Kırdı
Rapora göre Türkiye, 2024 yılında yerli patent başvurularında yüzde 18,4 artış, tescillerde ise yüzde 38,9 büyüme kaydetti.
Bu oranlar, dünya ortalamasının çok üzerinde bir gelişmeye işaret ediyor.
2024 yılı verilerine göre:
-
🇨🇳 Çin: 1.672.001 patent başvurusu
-
🇺🇸 ABD: 270.295
-
🇯🇵 Japonya: 237.169
-
🇰🇷 Güney Kore: 195.786
-
🇮🇳 Hindistan: 63.217
-
🇩🇪 Almanya: 40.085
-
🇷🇺 Rusya: 21.502
-
🇫🇷 Fransa: 12.751
-
🇬🇧 İngiltere: 11.105
-
🇹🇷 Türkiye: 10.004
Türkiye, bu listeyle tarihinde ilk kez dünya patent liginde ilk 10’a girdi.
Kadın Buluşçularda Dünya Lideri: Yüzde 26,1
Türkiye’nin en dikkat çekici başarısı, kadın buluşçu oranında geldi.
PCT (Patent Cooperation Treaty) kapsamında yapılan başvurularda kadın buluşçu oranı yüzde 26,1 seviyesine ulaşarak dünya birinciliği elde edildi.
Bu oran, OECD ortalaması olan %14,3’ün neredeyse iki katı.
Uzmanlara göre bu tablo, Türkiye’de kadın girişimciliği ve Ar-Ge ekosistemine yapılan yatırımların karşılığını verdiğini gösteriyor.
Marka Başvurularında Avrupa Zirvesine Tırmandı
2024 yılında 366 bin 543 sınıf ile Türkiye, dünyada 6’ncı, Avrupa’da ise 2’nci sıraya yerleşti.
Yerli marka tescillerinde ise 284 bin 781 sınıf ile Avrupa lideri, dünya 4’üncüsü oldu.
Türkiye’nin önünde yalnızca Çin, ABD ve Hindistan bulunuyor.
Bu yükseliş, yerli üretici ve KOBİ’lerin markalaşmaya verdiği önemin arttığını ortaya koyuyor.
Tasarımda Dünya 3’üncüsü
Türkiye, 2024 yılında 41 bin 875 yerli tasarım başvurusu ile dünya genelinde 3’üncü sıraya yükseldi.
Sektörel dağılımda:
-
Mobilya ve ev eşyaları: %25,8
-
Reklamcılık: %19,2
-
Tekstil ve aksesuar: %13,4
Bu sonuçla Türkiye, GSYH’ye oranla tasarım yoğunluğunda dünya 4’üncüsü, nüfusa göre 5’inci oldu.
Patent Uzmanları ve Ofis Performansı Artıyor
Türkiye’de patent uzmanı sayısı 181’e ulaştı ve bu alanda dünya 10’unculuğuna yükseldi.
Ayrıca Türk Patent ve Marka Kurumu (TÜRKPATENT), dünya patent ofisleri sıralamasında 23’üncülükten 18’inciliğe çıkarak tarihinde ilk kez ilk 20’ye girdi.
Türkiye’nin Küresel İnovasyon Haritasındaki Yeri
WIPO raporuna göre Türkiye:
-
Kadın buluşçu oranında: 1. sıra (Dünya Lideri)
-
Yerli patent başvurusu sayısında: 10. sıra
-
Yerli marka başvurularında: 6. sıra (Avrupa’da 2.)
-
Tasarım başvurularında: 3. sıra
-
Patent artış hızında: Dünya 3.’sü
Bu verilerle Türkiye, inovasyon ve fikri mülkiyet alanında küresel güç haline gelen ülkeler arasında konumunu pekiştirdi.