İstanbul’un ulaşım altyapısında milyarlarca dolarlık yeni yatırım için süreç başlıyor. Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Abdulkadir Uraloğlu, Gebze ile Halkalı arasında kurulacak ve Yavuz Sultan Selim Köprüsü üzerinden geçecek 120 kilometrelik çift hatlı demiryolu projesinde ilk tekliflerin 14 Ekim’de alınacağını açıkladı.
Yaklaşık 6 milyar dolarlık yatırım büyüklüğüne sahip projenin yapım çalışmalarına gelecek yıl başlanması hedefleniyor.
Yeni hat, İstanbul’un Anadolu ve Avrupa yakasını Yavuz Sultan Selim Köprüsü üzerinden demiryoluyla birbirine bağlarken Gebze’den başlayarak Halkalı’ya kadar uzanacak.
Proje, İstanbul’un demiryolu ulaşım kapasitesinin artırılmasının yanı sıra kentin doğu-batı eksenindeki ulaşım ve lojistik altyapısı açısından da önemli bir yatırım niteliği taşıyor.
İlk teklifler 14 Ekim’de alınacak
“Ulaşım ve Altyapıda Türkiye Yüzyılı Zirvesi” kapsamında gerçekleştirilen özel oturumda konuşan Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Abdulkadir Uraloğlu, İstanbul’un yeni demiryolu projesine ilişkin takvimi açıkladı.
Uraloğlu, Gebze’den başlayarak Halkalı’ya kadar uzanacak ve Yavuz Sultan Selim Köprüsü’nü kullanacak çift hatlı demiryolunun ilk tekliflerinin 14 Ekim’de alınacağını söyledi.
Projenin yaklaşık yatırım büyüklüğünü ise 6 milyar dolar olarak açıkladı.
| Proje | Açıklanan bilgi |
|---|---|
| Hat | Gebze-Halkalı |
| Uzunluk | 120 kilometre |
| Demiryolu | Çift hat |
| Boğaz geçişi | Yavuz Sultan Selim Köprüsü |
| Yaklaşık yatırım | 6 milyar dolar |
| İlk teklifler | 14 Ekim 2026 |
| Yapım başlangıcı hedefi | 2027 |
Yavuz Sultan Selim Köprüsü’nden tren geçecek
Projenin en önemli özelliklerinden biri İstanbul Boğazı geçişinin Yavuz Sultan Selim Köprüsü üzerinden gerçekleştirilecek olması.
Gebze’den başlayacak demiryolu hattının köprü üzerinden Avrupa Yakası’na geçerek Halkalı’ya ulaşması planlanıyor.
Hat çift demiryolu olarak inşa edilecek.
Böylece İstanbul’un iki yakası arasındaki demiryolu geçiş kapasitesinin artırılmasına yönelik yeni bir altyapı oluşturulacak.
Kilometre başına yaklaşık 50 milyon dolarlık yatırım
Bakan Uraloğlu tarafından açıklanan yaklaşık yatırım büyüklüğü ve hat uzunluğu birlikte değerlendirildiğinde projenin ölçeği daha net ortaya çıkıyor.
Yaklaşık 6 milyar dolarlık yatırımın 120 kilometrelik hatta karşılık gelmesi, ortalama olarak kilometre başına yaklaşık 50 milyon dolarlık yatırım büyüklüğüne işaret ediyor.
Bu rakam yalnızca toplam yatırım büyüklüğünün hat uzunluğuna bölünmesiyle elde edilen yaklaşık bir göstergedir; projenin gerçek kilometre maliyetini ifade etmez.
Köprü geçişi, tüneller, viyadükler, istasyonlar, kamulaştırmalar, sinyalizasyon ve diğer altyapı unsurlarının maliyetleri hat boyunca önemli farklılıklar gösterebilir.
İnşaata 2027’de başlanması hedefleniyor
İlk tekliflerin 14 Ekim’de alınmasının ardından projenin ihale ve finansman süreçlerinin ilerletilmesi bekleniyor.
Uraloğlu, yatırımın yaklaşık 6 milyar dolarlık büyüklüğe sahip olduğunu belirterek projeye 2027 yılında başlanmasının hedeflendiğini açıkladı.
Dolayısıyla 14 Ekim tarihi doğrudan inşaat başlangıcı değil, projenin teklif sürecindeki önemli aşamalardan biri olacak.
İhale sürecinin sonuçlanmasının ardından uygulama takviminin daha net hale gelmesi bekleniyor.
Marmaray günde 600-700 bin yolcu taşıyor
Bakan Uraloğlu, yeni demiryolu projesini anlatırken İstanbul’un mevcut Boğaz demiryolu geçişindeki yoğunluğa da dikkat çekti.
Açıklanan verilere göre Marmaray’da günlük yaklaşık 300 tren seferi gerçekleştiriliyor.
Bu seferlerle günde 600 bin ile 700 bin arasında yolcu taşınıyor.
Bu rakamlar İstanbul’un iki yakası arasındaki demiryolu ulaşım talebinin büyüklüğünü ortaya koyuyor.
Yavuz Sultan Selim Köprüsü üzerinden kurulacak yeni demiryolu bağlantısı da İstanbul’un uzun vadeli demiryolu altyapısının geliştirilmesinde önemli projelerden biri olacak.
İstanbul’da raylı sistem 400 kilometreye ulaşacak
İstanbul’un mevcut raylı sistem ağına ilişkin rakamları da paylaşan Uraloğlu, şehirde yaklaşık 380 kilometrelik raylı sistem hattı bulunduğunu söyledi.
Yapımı devam eden projelerin tamamlanmasıyla bu uzunluğun yaklaşık 400 kilometreye ulaşması bekleniyor.
Ancak İstanbul’un nüfusu ve ulaşım talebi dikkate alındığında mevcut yatırımların ötesinde yeni raylı sistemlere ihtiyaç duyulduğu belirtiliyor.
İstanbul’un 600 kilometre daha metroya ihtiyacı var
Uraloğlu’nun açıklamasındaki dikkat çekici rakamlardan biri de İstanbul’un gelecekteki metro ihtiyacı oldu.
Bakan, İstanbul’da 600 kilometre daha metro hattına ihtiyaç bulunduğunu söyledi.
Mevcut ve yapımı devam eden hatların toplamının yaklaşık 400 kilometreye ulaşacağı dikkate alındığında açıklanan ihtiyaç, İstanbul’un raylı sistem altyapısında uzun vadede çok büyük bir yatırım potansiyeline işaret ediyor.
Yeni metro hatları yalnızca ulaşım sürelerini değil, istasyon çevrelerindeki gayrimenkul ve ticari alanların gelişimini de etkileyebiliyor.
Yeni demiryolu lojistik açısından neden önemli?
Gebze-Halkalı demiryolu projesinin TicariGM360 açısından önemli taraflarından biri hattın İstanbul’un iki büyük sanayi ve lojistik koridorunu birbirine bağlama potansiyeli.
Gebze ve çevresi Türkiye’nin önemli sanayi, üretim, depolama ve lojistik merkezlerinden biri konumunda.
Halkalı ve İstanbul’un Avrupa Yakası ise hem şehir içi lojistik hem de Trakya ve Avrupa yönündeki ulaşım bağlantıları açısından stratejik önem taşıyor.
Yavuz Sultan Selim Köprüsü üzerinden sağlanacak demiryolu bağlantısı bu nedenle yalnızca yolcu ulaşımı açısından değil, demiryolu altyapısının lojistik kapasitesi bakımından da yakından takip edilecek.
Projenin yük taşımacılığına ilişkin operasyonel kapsamı ve kapasitesi ise ihale ve proje detaylarının netleşmesiyle daha açık biçimde değerlendirilebilecek.
Sanayi ve lojistik gayrimenkullerini de etkileyebilir
Büyük ulaşım yatırımları, güzergâh çevresindeki sanayi ve lojistik gayrimenkul piyasalarını da etkileyebiliyor.
Gebze, Tuzla ve İstanbul’un kuzey koridorundaki sanayi alanları ile Avrupa Yakası’ndaki lojistik merkezleri açısından yeni demiryolu bağlantısının sağlayacağı erişilebilirlik önemli olacak.
Özellikle demiryoluna entegre olabilecek lojistik merkezleri, depolar, intermodal taşımacılık tesisleri ve sanayi bölgeleri açısından projenin güzergâh ve bağlantı noktaları yatırımcıların yakından izleyeceği başlıklar arasında yer alacak.
Ancak gayrimenkul etkisinin daha somut değerlendirilebilmesi için istasyon, terminal, bağlantı ve yük taşımacılığı altyapısına ilişkin ayrıntıların açıklanması gerekecek.
İstanbul Havalimanı’nda hedef 200 milyon yolcu
Uraloğlu’nun İstanbul altyapısına ilişkin açıklamaları yalnızca demiryolu yatırımlarıyla sınırlı kalmadı.
İstanbul Havalimanı’nda yıllık 200 milyon yolcu kapasitesi hedeflendiğini açıklayan Bakan, havalimanındaki pist sayısının da gelecekte artırılacağını söyledi.
Açıklamaya göre İstanbul Havalimanı’nda mevcut durumda 4 ana ve 2 yardımcı olmak üzere toplam 6 pist bulunuyor.
İlerleyen dönemde 2 ana ve 1 yardımcı pist daha eklenmesiyle toplam pist sayısının 9’a çıkarılması planlanıyor.
Yeni terminallerin de ilerleyen aşamalarda yapılması öngörülüyor.
2026’da yaklaşık 87 milyon yolcu bekleniyor
Bakan Uraloğlu, İstanbul Havalimanı’nın geçen yılı 84,5 milyon yolcuyla tamamladığını, 2026 yılının ise yaklaşık 87 milyon yolcu seviyesinde tamamlanmasının beklendiğini belirtti.
Uzun vadeli hedef ise yıllık 200 milyon yolcu.
Bu hedef mevcut yolcu hacminin iki katından daha yüksek bir kapasiteye işaret ediyor.
Havalimanındaki kapasite artışının yeni pist ve terminal yatırımlarıyla desteklenmesi planlanıyor.
İstanbul’un ulaşım altyapısında milyarlarca dolarlık yatırım dönemi
Açıklanan projeler İstanbul’un ulaşım altyapısında önümüzdeki yıllarda yeni bir yatırım dönemine işaret ediyor.
Bunların arasında en yakın takvime sahip büyük projelerden biri, 14 Ekim’de ilk tekliflerin alınacağı yaklaşık 6 milyar dolarlık Gebze-Halkalı demiryolu projesi olacak.
120 kilometrelik çift hatlı demiryolunun Yavuz Sultan Selim Köprüsü üzerinden İstanbul’un iki yakasını birbirine bağlaması planlanıyor.
Projenin 2027’de başlamasının hedeflenmesi, İstanbul’un kuzey ulaşım koridorundaki altyapı yatırımlarının yanı sıra sanayi, lojistik ve ticari gayrimenkul piyasaları açısından da yeni bir dönemin başlangıcı olabilir.
İhale sürecinin ilerlemesiyle birlikte yatırımın kesin maliyeti, yapım süresi, güzergâh detayları ve operasyonel kapasitesine ilişkin yeni bilgilerin açıklanması bekleniyor.