İspanya’da yükselen kiralar, tahliyeler ve konuta erişim sorunu Madrid’in merkezinde yeni bir protesto dalgasına dönüştü. 87 yaşındaki Maricarmen’in 70 yıldır yaşadığı kiralık evden mahkeme kararıyla tahliye edilmesinin ardından düzenlenen gösteriler, Puerta del Sol’da çadır eylemine dönüştü. İspanya Başbakanı Pedro Sánchez ise hükümetin 29 Eylül Salı günü Bakanlar Kuruluna konutla ilgili yeni bir kanun hükmünde kararname götürmek için “zamana karşı” çalıştığını açıkladı.
İspanya’nın uzun süredir gündemindeki konut krizi, Madrid’de kitlesel protestolara sahne oluyor.
Kiracı örgütlerinin çağrısıyla 26 Eylül’de Madrid’de gerçekleştirilen büyük konut gösterisinin ardından protestocular kentin sembolik noktalarından Puerta del Sol’da (Sol Meydanı) kamp kurdu.
Yüzlerce kişi geceyi meydanda geçirirken eylemciler, hükümetten kiracıların korunmasına yönelik daha güçlü düzenlemeler talep ediyor. Eylemi organize eden Sindicato de Inquilinas, hükümetin hazırladığı konut düzenlemesinde taleplerinin karşılanmaması halinde protestoların devam edeceğini açıkladı.
87 Yaşındaki Maricarmen’in Tahliyesi Protestoların Sembolü Oldu
Eylemlerin merkezinde 87 yaşındaki Maricarmen Abascal’ın tahliyesi bulunuyor.
Maricarmen, Madrid’deki aynı kiralık konutta yaklaşık 70 yıl yaşadıktan sonra 23 Eylül’de mahkeme kararıyla evden çıkarıldı. Olay İspanya’daki barınma tartışmalarının sembollerinden biri haline geldi.
EFE’nin aktardığı bilgilere göre Maricarmen eski tip kira sözleşmesi kapsamında aylık 500 avro ödüyordu. Konutun sahibi Urbagestión ile yaşanan uyuşmazlık sonrasında tahliye süreci tamamlandı.
Tahliyenin ardından Madrid’de gerçekleştirilen gösteriye katılım konusunda farklı rakamlar açıklandı: Organizatörler yaklaşık 300 bin kişinin, hükümetin Madrid temsilciliği ise yaklaşık 25 bin kişinin katıldığını bildirdi.
Madrid’in Kalbine Çadırlar Kuruldu
26 Eylül’deki gösterinin ardından eylemciler Puerta del Sol’a dönerek kamp kurdu.
Meydanda yaklaşık 100 çadırın bulunduğu bildirilirken, eyleme özellikle gençlerin yanı sıra çeşitli sivil toplum örgütleri destek veriyor.
Kiracılar Sendikası meydanda konut ve kira sorunlarına ilişkin bilgi noktası oluştururken protestocular için yiyecek ve içecek de temin edildi.
Eylemcilerin talepleri arasında kira sözleşmelerinde kiracılara daha uzun vadeli güvence sağlanması bulunuyor.
Sendika özellikle süresiz kira sözleşmesi veya otomatik yenileme mekanizmasının yeni düzenlemeye dahil edilmesini istiyor.
Sánchez: Konut Kararnamesi İçin Zamana Karşı Çalışıyoruz
Konut krizinin siyasi gündemdeki ağırlığı da protestolarla birlikte arttı.
İspanya Başbakanı Pedro Sánchez, 27 Eylül’de yaptığı açıklamada hükümetin yeni konut düzenlemesini 29 Eylül Salı günü Bakanlar Kuruluna götürmek için çalıştığını söyledi.
Sánchez hükümetin “zamana karşı” çalıştığını belirtirken, düzenlemenin daha sonra parlamentoda onaylanabilmesi için diğer siyasi gruplardan da destek istedi.
Bu noktada önemli bir ayrım bulunuyor: Düzenleme henüz yürürlüğe girmiş değil. Hükümetin hedefi, taslağı salı günü Bakanlar Kuruluna götürmek. İçeriğinin ve parlamentodaki sürecinin nasıl sonuçlanacağı henüz kesinleşmiş değil.
Kiracıların Talebi: Sözleşmeler Daha Güvenceli Olsun
Madrid’deki eylemcilerin taleplerinden biri, ev sahiplerinin kira sözleşmesini yenilememesi durumunda bunun gerekçelendirilmesine ilişkin yeni kurallar getirilmesi.
Organizatörler ayrıca haklı bir neden olmaksızın yenilenmeyen sözleşmelerde kiracıya tazminat ödenmesini talep ediyor.
Kiracılar Sendikası Madrid Sözcüsü Alicia del Río ise hükümetin düzenlemesinde süresiz kira sözleşmesi veya otomatik yenileme mekanizmasının bulunmaması halinde eylemlerin devam edeceğini söyledi.
Dolayısıyla hükümetin hazırladığı düzenleme ile protestocuların talep ettiği bütün maddelerin aynı olduğu sonucuna varmak için henüz erken.
Konut Krizi İspanya’da Siyasi Tartışmanın Merkezinde
Sánchez hükümeti eylül ayı başında da kamuya ait uygun fiyatlı kiralık konutların artırılmasına yönelik yeni adımlar açıklamıştı.
7 Eylül’de tanıtılan CASA47 kamu konut sisteminde ilk aşamada 800 konutun kullanıma sunulduğu, kısa süre içerisinde 1.500 konutun daha sisteme dahil edilmesinin planlandığı açıklandı.
Bu sistemde kiracıların gelirlerinin yüzde 30’undan fazlasını kiraya ayırmaması ve sözleşmelerin başlangıçta 14 yıl süreli olması öngörülüyor. İspanya hükümeti ayrıca 2026-2030 Konut Planı için 7 milyar avroluk kaynak açıkladı.
Buna karşın Madrid’deki protestolar, kiracı örgütlerinin mevcut önlemleri yeterli görmediğini ve daha güçlü kira güvenceleri talep ettiğini gösteriyor.
Puerta del Sol’da 15 Yıl Sonra Yeniden Çadırlar
Madrid’deki eylemin gerçekleştirildiği Puerta del Sol’un İspanya’nın yakın siyasi tarihinde sembolik bir yeri bulunuyor.
Aynı meydan, 15 Mayıs 2011’de başlayan 15-M hareketinin kitlesel protestolarının merkezi olmuş ve haftalar süren çadır eylemlerine sahne olmuştu.
15 yıl sonra meydanda yeniden konut sorunu nedeniyle çadırların kurulması, İspanya’daki barınma tartışmasının ulaştığı toplumsal boyutu ortaya koyuyor.
Madrid’deki eylemlerin bundan sonraki seyri açısından kritik tarih 29 Eylül Salı olacak. Hükümetin konut kararnamesinin nihai içeriği ve özellikle kiracıların talep ettiği sözleşme güvencelerine ilişkin maddelerin düzenlemede yer alıp almayacağı, protestoların devamında belirleyici olacak.