Tarım ve Orman Bakanlığı, üst üste iki yıl işlenmeyen tarım arazilerinin yeniden üretime kazandırılmasına yönelik 2026 üretim yılı tespit çalışmalarını tamamladı. Kiralama kapsamına alınan araziler için ilan süreci başlarken, uygulamada mülkiyet devri yapılmayacak. Araziler yalnızca tarımsal üretim amacıyla sezonluk kiralanacak ve elde edilen kira bedeli arazi sahibine ödenecek.
Türkiye’de çeşitli nedenlerle uzun süre tarımsal üretimin dışında kalan arazilerin yeniden ekonomiye kazandırılmasına yönelik uygulamada yeni aşamaya geçildi.
Tarım ve Orman Bakanlığının 2026 üretim yılı kapsamında yürüttüğü tespit çalışmalarının tamamlanmasının ardından, üst üste iki yıl işlenmediği belirlenen ve kiralama kapsamında değerlendirilen tarım arazileri için ilan süreci başladı.
Uygulamayla hisselilik, mülkiyet sorunları, göç veya tarımsal faaliyetin bırakılması gibi nedenlerle atıl durumda kalan tarım arazilerinin yeniden üretime dahil edilmesi amaçlanıyor.
İşlenmeyen Tarım Arazilerinde İlan Süreci Başladı
Bakanlığın yürüttüğü çalışmalar kapsamında iki yıl üst üste işlenmediği tespit edilen tarım arazileri belirleniyor.
Kesinleşen arazilere yönelik kiralama talepleri ise İl Tarım ve Orman Müdürlükleri tarafından değerlendirilecek ve sonuçlandırılacak.
Sistemin temel amacı arazinin sahibini değiştirmek değil, kullanılmayan tarım alanlarının yeniden üretime kazandırılmasını sağlamak olacak.
Arazinin Mülkiyeti El Değiştirmeyecek
Uygulamayla ilgili en önemli ayrıntılardan biri mülkiyet konusunda ortaya çıkıyor.
Kiraya verilen tarım arazisinin mülkiyeti arazi sahibinde kalmaya devam edecek.
İki yıl üst üste işlenmediği belirlenen arazi yalnızca tarımsal üretimde kullanılmak üzere sezonluk olarak kiraya verilecek.
Dolayısıyla uygulama, arazinin satılması veya mülkiyetinin kiracıya devredilmesi anlamına gelmiyor.
Kira Bedeli Arazi Sahibine Ödenecek
Kiraya verilen araziden elde edilecek bedelin kime ödeneceği de uygulamanın dikkat çeken başlıkları arasında bulunuyor.
Arazi için belirlenecek kira bedeli malike, yani arazi sahibine ödenecek.
Böylece uzun süredir kullanılmayan bir tarım arazisinin yeniden üretime kazandırılması sağlanırken, mülk sahibinin de kiralama bedelinden yararlanması amaçlanıyor.
Kiracı Araziyi İstediği Gibi Kullanamayacak
Sezonluk kiralamayı gerçekleştiren kişi veya işletmeler açısından da kullanım sınırlamaları bulunacak.
Kiracı araziyi yalnızca belirlenen tarımsal üretim amacıyla kullanabilecek. Arazinin amacı dışında kullanılması veya vasfının değiştirilmesi mümkün olmayacak.
Bu düzenlemeyle tarım arazilerinin üretim dışındaki amaçlara yönelmesinin önüne geçilmesi hedefleniyor.
Kiralanan Araziler ÇKS’ye Kaydedilecek
Kiralama yoluyla yeniden tarımsal üretime kazandırılan araziler Çiftçi Kayıt Sistemi’ne (ÇKS) dahil edilecek.
Bu alanlarda gerçekleştirilecek üretim aynı zamanda Türkiye’nin tarımsal üretim planlaması kapsamında değerlendirilecek.
Böylece hangi arazide hangi tarımsal faaliyetin gerçekleştirildiğinin kayıt altına alınması ve üretim planlamasının daha sistematik yürütülmesi amaçlanıyor.
Kimler Kiralama Talebinde Bulunabilecek?
İlan sürecinin başlamasının ardından kesinleşen arazilere ilişkin kiralama taleplerinin İl Tarım ve Orman Müdürlükleri tarafından sonuçlandırılması öngörülüyor.
Bu nedenle kiralamaya açılan arazilerin bulunduğu illerde başvuru yapmak isteyenlerin ilgili müdürlüklerin yayımlayacağı ilan ve başvuru koşullarını takip etmesi gerekecek.
Her bir arazi açısından konum, büyüklük, kullanım özellikleri ve belirlenecek kira bedeli gibi ayrıntılar kiralama sürecinde önem taşıyacak.
Amaç Atıl Tarım Arazilerini Yeniden Üretime Kazandırmak
Uygulamanın temel hedeflerinden biri Türkiye’de mevcut tarım alanlarının daha etkin kullanılması.
Özellikle miras nedeniyle oluşan hisseli mülkiyet yapıları, göç, mülkiyet anlaşmazlıkları veya çiftçilerin tarımsal faaliyeti bırakması gibi nedenlerle bazı araziler uzun süre üretim dışında kalabiliyor.
İki yıl üst üste işlenmeyen arazilerin sezonluk kiralama modeliyle yeniden kullanılması sayesinde mevcut tarım alanlarından daha fazla yararlanılması hedefleniyor.
Bakanlığın uygulamayla aynı zamanda gıda arz güvenliğinin güçlendirilmesine ve tarımsal üretimin sürdürülebilirliğine katkı sağlamayı amaçladığı belirtiliyor.
Arazi Sahipleri Açısından Ne Değişecek?
Yeni dönemde en çok merak edilen konulardan biri uygulamanın tarım arazisi sahipleri üzerindeki etkisi olacak.
Sistemde temel olarak üç nokta öne çıkıyor: İki yıl üst üste işlenmediği tespit edilen ve süreç sonunda kiralama kapsamına giren arazi tarımsal üretim için sezonluk kiralanabilecek; arazinin tapusu ve mülkiyeti sahibinde kalacak; kira bedeli ise arazi sahibine ödenecek.
Dolayısıyla uygulama mülkiyet devrinden ziyade, uzun süre üretim dışında bırakılan tarımsal arazilerin geçici kullanım yoluyla yeniden üretime dahil edilmesine dayanıyor.
2026 üretim yılı tespitlerinin tamamlanmasının ardından başlayan ilan ve kiralama süreciyle birlikte uygulamanın sahadaki kapsamı da daha görünür hale gelecek.