Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı, yatırımcıların finansmana erişimini kolaylaştırmaya yönelik yeni bir düzenlemeyi hayata geçirdi. Resmî Gazete’de yayımlanan tebliğ değişikliğiyle “Öncelikli Finansman Belgesi” uygulaması başlatılırken, Teknik ve Stratejik Öncelik Belgesi için yatırım ve sermaye kriterleri yeniden belirlendi. Öncelikli Finansman Belgesi’nde asgari yatırım tutarı 100 milyon TL, TSP Belgesi’nde ise 1 milyar TL olacak.
Türkiye’de büyük ölçekli ve stratejik yatırımların finansmana erişiminde yeni bir dönem başladı.
Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı tarafından yapılan düzenlemeyle Öncelikli Finansman Belgesi sisteme dahil edilirken, Teknik ve Stratejik Öncelik (TSP) Belgesi için geçerli olacak başvuru şartları da yeniden düzenlendi.
Yeni sistemde aracı bankalar üzerinden kredi kullanmak isteyen yatırımcıların öncelikle Bakanlığın değerlendirmesinden geçerek TSP Belgesi veya Öncelikli Finansman Belgesi almaları gerekecek.
Başvurular Bakanlığın elektronik portalı üzerinden gerçekleştirilecek.
Öncelikli Finansman Belgesi için alt sınır 100 milyon TL
Yeni düzenlemenin en dikkat çekici başlıklarından biri yatırım büyüklüklerine ilişkin getirilen sınırlar oldu.
Öncelikli Finansman Belgesi için başvuracak yatırımcıların projesinin en az 100 milyon TL yatırım büyüklüğüne sahip olması gerekecek.
Teknik ve Stratejik Öncelik Belgesi’nde ise çok daha yüksek bir yatırım eşiği uygulanacak.
| Finansman Belgesi | Asgari Yatırım Tutarı |
|---|---|
| Öncelikli Finansman Belgesi | 100 milyon TL |
| Teknik ve Stratejik Öncelik (TSP) Belgesi | 1 milyar TL |
TSP Belgesi için hesaplanacak toplam yatırım tutarına öngörülen Ar-Ge harcamaları da dahil edilebilecek.
TSP Belgesi için 50 milyon TL sermaye şartı
TSP Belgesi almak isteyen yatırımcıların yalnızca proje büyüklüğü kriterini karşılamaları yeterli olmayacak.
Şirketlerin son mali yıl bilançosundaki özkaynak veya ödenmiş sermaye tutarının en az 50 milyon TL olması gerekecek.
Böylece TSP başvurularında hem yatırım projesinin büyüklüğü hem de yatırımcının mali yapısı dikkate alınacak.
Yeni sistemde öne çıkan üç temel rakam şöyle:
100 milyon TL, Öncelikli Finansman Belgesi için asgari yatırım tutarı.
1 milyar TL, TSP Belgesi için Ar-Ge harcamaları dahil asgari yatırım büyüklüğü.
50 milyon TL, TSP başvurusunda yatırımcının son mali yıl bilançosunda bulunması gereken asgari özkaynak veya ödenmiş sermaye tutarı.
İmalat sanayisine yönelik yatırımlar kapsama alındı
Öncelikli Finansman Belgesi’ne imalat sanayine yönelik yatırım teşvik belgesine sahip şirketler başvurabilecek.
Belirlenen teşvik programları kapsamında gerçekleştirilecek yatırımlarda ilave değerlendirme yapılmadan Öncelikli Finansman Belgesi düzenlenebilecek.
Diğer yatırımlarda ise değerlendirme kriterleri devreye girecek.
Bu kapsamdaki başvuruların belge alabilmesi için yapılan değerlendirmeden en az 50 puan elde etmesi gerekecek.
Program limiti dolarsa en yüksek puanlı yatırımlar öne çıkacak
Yeni sistem finansman programlarındaki kaynakların dağılımına ilişkin bir sıralama mekanizması da getiriyor.
Program limitlerinin dolması durumunda bütün başvuruların aynı şekilde değerlendirilmesi yerine, projeler aldıkları puanlara göre sıralanacak.
Bu durumda en yüksek puan alan yatırımlardan başlanarak finansman süreci yürütülecek.
Dolayısıyla özellikle program limitlerinin yoğun talep nedeniyle dolduğu dönemlerde yatırımın değerlendirme puanı finansmana erişimde daha önemli hale gelecek.
Stratejik ve yüksek teknolojili yatırımlara TSP Belgesi
Teknik ve Stratejik Öncelik Belgesi’nin kapsamı ise Türkiye’nin stratejik üretim kapasitesini artırmaya yönelik büyük ölçekli yatırımlara odaklanıyor.
TSP kapsamında Türkiye Yüzyılı Kalkınma Hamlesi, proje bazlı devlet yardımları, kritik ham maddelerin işlenmesi ve stratejik yüksek teknoloji alanlarındaki yatırımlar değerlendirilecek.
Böylece yüksek katma değer oluşturması, teknolojik kapasiteyi geliştirmesi veya stratejik ürünlerde Türkiye’nin üretim gücünü artırması hedeflenen projeler finansman sisteminde ayrı bir değerlendirme sürecinden geçebilecek.
Stratejik stok yatırımları da proje büyüklüğüne eklenebilecek
Düzenlemedeki önemli yeniliklerden biri stratejik stok yatırımlarına ilişkin oldu.
Teknik Komite tarafından uygun bulunması halinde nihai ürünler ve ara girdilere yönelik stratejik stok yatırımları, projenin toplam yatırım büyüklüğü hesabına dahil edilebilecek.
Bu düzenleme özellikle üretim sürekliliği açısından kritik öneme sahip ham madde, ara girdi veya ürünlerde stok kapasitesi oluşturmayı hedefleyen büyük ölçekli projeler açısından önem taşıyor.
Aynı kredi için ikinci faiz desteği alınamayacak
Yeni düzenleme yatırımcıların finansman desteklerini aynı kredi üzerinde birleştirmesine ilişkin sınırlamalar da içeriyor.
Finansman programından yararlanan yatırımcılar, kullandıkları kredi nedeniyle ortaya çıkan faiz veya kâr payı ödemeleri için ilgili yatırım teşvik belgesi üzerinden ayrıca faiz/kâr payı desteği alamayacak.
Böylece aynı finansman maliyetinin birden fazla destek mekanizması üzerinden desteklenmesinin önüne geçilecek.
Şirketler yalnızca bir finansman programına başvurabilecek
Bir yatırımcı için birden fazla finansman programı kapsamında süreç yürütülmesi durumunda da tercih yapılması gerekecek.
Şirketler bu durumda yalnızca bir finansman programına müracaat edebilecek.
Bu nedenle yatırımcıların proje yapısı, finansman ihtiyacı ve sağlanan avantajları karşılaştırarak kendileri açısından en uygun programı belirlemeleri önem kazanacak.
Yatırım finansmanında yeni kriterler
Düzenlemeyle birlikte yatırım teşvik sistemi ile finansmana erişim arasındaki bağlantının daha belirgin hale geldiği görülüyor.
Özellikle 100 milyon TL ve üzerindeki imalat sanayi yatırımları için oluşturulan Öncelikli Finansman Belgesi ile daha geniş bir yatırımcı grubunun finansman programlarına erişimi hedeflenirken, 1 milyar TL ve üzerindeki stratejik yatırımlar TSP Belgesi üzerinden ayrı bir kategoride değerlendirilecek.
Kritik ham maddelerden yüksek teknoloji yatırımlarına kadar stratejik sektörlerin TSP kapsamına alınması da finansman kaynaklarının Türkiye’nin üretim ve teknoloji politikalarındaki önceliklere yönlendirilmesini amaçlayan önemli bir adım olarak öne çıkıyor.