Batı Akdeniz İhracatçılar Birliğine bağlı firmalar temmuzda 291 milyon dolarlık dış satımla tüm zamanların en yüksek aylık ihracatına ulaştı. Haziranda 274 milyon dolarla kırılan rekorun bir ay sonra yenilenmesi, bölgenin yaz döneminde güçlü bir üretim ve sevkiyat temposu yakaladığını gösterdi. Temmuz ihracatı geçen yılın aynı ayına göre yüzde 33 arttı; BAİB bu performansla Türkiye’deki 13 ihracatçı birliği arasında en yüksek oranlı artışı kaydetti. Ocak–temmuz toplamı 1 milyar 763 milyon dolar, yıllık artış ise yüzde 10,28 oldu.
2019’un yıllık seviyesi yedi ayda aşıldı
BAİB Başkanı Mehmet Ali Can, 5 Ağustos itibarıyla yıllık ihracatın 1 milyar 793 milyon dolara ulaştığını ve 2019’da kaydedilen 1 milyar 791 milyon dolarlık dönemin rekor seviyesinin yedi ay beş günde geçildiğini açıkladı. Aylık ortalama yaklaşık 250 milyon dolarlık performansın korunması halinde yıl sonunda 3 milyar dolara ulaşılması hedefleniyor. Bu rakam kesinleşmiş bir tahmin değil; ürün sezonu, dış talep, kur, navlun ve finansman koşullarına bağlı bir beklenti olarak okunmalı.
Ürün gruplarında üçlü yapı
Temmuz ayında 73 milyon dolarla yaş meyve ve sebze ihracatı ilk sırada yer aldı. Madencilik ürünleri 55 milyon dolar, kimyevi maddeler ve mamulleri 30 milyon dolar ihracat gerçekleştirdi. Yedi aylık dönemde yaş meyve ve sebze ihracatı yüzde 25 artışla 564 milyon dolara çıktı; biber tek başına 179 milyon dolarlık dış satım üretti. Bu yapı, soğuk zincir depolarından mermer stok sahalarına, kimyasal ürün lojistiğinden paketleme tesislerine kadar birbirinden farklı gayrimenkul ve altyapı ihtiyacı yaratıyor.
Almanya ilk, ABD ikinci pazar
Ocak–temmuz döneminde Almanya 157 milyon dolarla Batı Akdeniz’in en büyük ihracat pazarı oldu. ABD 133 milyon dolarla ikinci sırada yer alırken Rusya, Çin ve Romanya diğer önemli pazarları oluşturdu. Pazar çeşitliliği, tek bir rota veya müşteri grubuna bağımlılığı azaltma imkânı sunuyor; buna karşılık farklı ürün standardı, transit süre ve depolama koşullarını aynı anda yönetme zorunluluğu getiriyor. İhracatçıların yüzde 3’lük döviz dönüşüm desteği ile günlük 5 milyar TL’ye yükseltilen reeskont kredi limitine yoğun ilgi gösterdiği belirtildi.
TicariGM360 değerlendirmesi
Batı Akdeniz’deki ihracat artışının gayrimenkul karşılığı, Antalya limanı ve hava kargo bağlantıları, organize sanayi bölgeleri, soğuk hava depoları, mermer işleme sahaları ve kara yolu terminallerinde izlenecek. Temmuz rekoru tek başına yeni tesis yatırımı ilanı değil; mevcut altyapının daha yoğun kullanıldığına ilişkin güçlü bir faaliyet göstergesi. Kalıcı alan talebi için firma bazında kapasite yatırımları, yeni ruhsatlar, depo kiralamaları ve liman hacimleri birlikte takip edilmeli. Üst üste iki aylık rekor, bölgedeki sanayi ve lojistik varlıkları için kısa vadeli görünümü belirgin biçimde güçlendiriyor.
Bölgesel altyapıda izlenecek eşikler
Yıl sonu hedefi için sonraki aylarda 250 milyon dolar civarındaki ortalamanın korunması gerekiyor. Yaş meyve ve sebzede sezon etkisi, madencilikte Çin ve ABD talebi, kimyada girdi maliyetleri aylık sonuçları değiştirebilir. Lojistik varlıklar bakımından Antalya Limanı yük hacmi, soğuk hava tesisi yatırımları, OSB tahsisleri ve depo kiralama işlemleri ihracat verisini tamamlayan göstergeler olacak. Bu veriler birlikte güçlenirse rekorun geçici sevkiyat artışından kalıcı kapasite ihtiyacına dönüştüğü daha güvenli biçimde söylenebilir.