Türkiye, enerjide dışa bağımlılığı azaltma stratejisini artık yalnızca yurt içi arama ve üretim faaliyetleriyle sınırlı tutmuyor. Irak’tan Somali’ye, Libya’dan Umman’a, Azerbaycan’dan Macaristan’a kadar genişleyen yeni enerji ortaklıklarıyla Türkiye Petrolleri Anonim Ortaklığı’nın küresel ölçekte daha güçlü bir enerji şirketine dönüştürülmesi hedefleniyor.
Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar’ın açıkladığı stratejiye göre TPAO’nun mevcut günlük hidrokarbon üretimi yaklaşık 330 bin varil petrol eş değeri seviyesinde bulunuyor. Sakarya Gaz Sahası’ndaki üretim artışıyla bu rakamın 2028’de 600 bin varile yaklaşması, sonraki aşamada ise günlük 1 milyon varillik üretim kapasitesine ulaşılması planlanıyor.
Türkiye Enerji Yatırımlarını Sınırların Ötesine Taşıyor
Türkiye’nin yeni enerji stratejisi yalnızca petrol ve doğal gaz kaynaklarına erişmeyi değil, aynı zamanda teknik bilgi, teknoloji ve sermaye birikimini de uluslararası pazarlara taşımayı amaçlıyor.
Bakan Bayraktar, Türkiye’nin artık sadece enerji kaynağı arayan bir ülke olmadığını, üretim yapan, yatırım gerçekleştiren, uluslararası ortaklıklar kuran ve enerji piyasalarında daha güçlü rol üstlenen bir yapıya dönüştüğünü ifade etti.
Bu çerçevede TPAO’nun farklı kıtalarda yürüttüğü arama, üretim ve ortaklık projeleri yeni dönemin merkezinde yer alıyor.
TPAO’nun Günlük Üretimi 330 Bin Varil Seviyesinde
TPAO’nun yurt içi ve yurt dışındaki toplam hidrokarbon üretimi günlük yaklaşık 330 bin varil petrol eş değerine ulaşmış durumda.
Planlamaya göre Sakarya Gaz Sahası’ndaki doğal gaz üretiminin artmasıyla birlikte şirketin günlük toplam üretiminin 2028 yılında 600 bin varile yaklaşması bekleniyor.
Uzun vadeli hedef ise TPAO’yu günlük 1 milyon varil üretim kapasitesine sahip uluslararası ölçekte faaliyet gösteren bir enerji şirketine dönüştürmek.
Bu amaç doğrultusunda yeni ruhsatlar, üretim sahaları ve uluslararası ortaklık fırsatlarının değerlendirildiği belirtiliyor.
Kerkük’te BP ve ConocoPhillips ile Ortaklık
TPAO’nun uluslararası büyüme stratejisindeki en önemli adımlardan biri Irak’ta atıldı.
Şirket, BP Energy Company of Kirkuk Limited’in yüzde 15 hissesini satın alarak Kerkük bölgesindeki enerji sahalarında BP ve ConocoPhillips ile ortak konuma geldi.
Söz konusu sahalarda ilk aşamada 3 milyar varilin üzerinde rezerv bulunduğunun değerlendirildiği belirtilirken, ortaklığın temel hedefini mevcut üretimin artırılması ve yeni rezerv potansiyelinin ortaya çıkarılması oluşturuyor.
Somali’de Derin Deniz Sondajı Başladı
Türkiye’nin Afrika’daki enerji faaliyetlerinin önemli merkezlerinden biri de Somali oldu.
Oruç Reis sismik araştırma gemisinin Somali açıklarında gerçekleştirdiği 234 günlük çalışmanın ardından yeni aşamaya geçildi.
Türkiye’nin yeni nesil sondaj gemisi Çağrı Bey, Somali açıklarında yer alan Curad-1 kuyusunda derin deniz sondajına başladı.
Bu çalışma, Türkiye’nin yurt dışında gerçekleştirdiği ilk derin deniz sondajı olması açısından da önem taşıyor.
Libya, Umman ve Pakistan’da Yeni Enerji Hamleleri
Türkiye’nin uluslararası enerji yatırımları Afrika ve Orta Doğu’nun farklı bölgelerinde de genişliyor.
Libya ile imzalanan anlaşmalar kapsamında kara ve deniz ruhsat sahalarında yeni arama faaliyetlerinin önü açılırken, Pakistan’da da sismik araştırma çalışmalarına başlanması planlanıyor.
Oruç Reis gemisinin muson döneminin ardından Pakistan’a giderek sismik veri toplaması bekleniyor.
Umman’da ise Blok 80 sahasına ilişkin imtiyaz anlaşmaları imzalandı. Bunun yanında Gine Bissau, Angola ve Liberya’da olası yeni enerji operasyonlarına ilişkin çalışmalar yürütülürken, Suriye ile de enerji alanındaki iş birliği fırsatlarının değerlendirildiği belirtiliyor.
Avrupa’da Macaristan ve Bulgaristan Hamlesi
Türkiye’nin enerji yatırımları yalnızca Afrika, Orta Doğu ve Asya ile sınırlı değil.
Macaristan’da MOL ile yapılan anlaşma kapsamında Buzsak sahasında veri değerlendirme çalışmalarına başlanırken, Tamasi sahasında da çalışmalar sürüyor.
Bulgaristan’da ise Karadeniz’de bulunan Khan Tervel sahasında Shell ile ortak arama faaliyetleri yürütülüyor.
Bu projelerin Türkiye’nin Avrupa enerji piyasalarıyla entegrasyonunu güçlendirmesi ve bölgesel arz güvenliğine katkı sağlaması hedefleniyor.
Azerbaycan’dan 15 Yıllık Doğal Gaz Anlaşması
Türkiye’nin enerji arz güvenliğini güçlendirmeye yönelik en önemli anlaşmalardan biri de Azerbaycan ile gerçekleştirildi.
Planlamaya göre 2029 yılından itibaren 15 yıl boyunca Türkiye’ye toplam 33 milyar metreküp doğal gaz sağlanacak.
Kazakistan ile yapılan mutabakatlarla birlikte Türkiye’nin Orta Asya enerji kaynaklarına yönelik iş birliklerinin de genişletilmesi hedefleniyor.
Türkiye’nin Küresel Enerji Hamleleri
| Bölge / Ülke | Proje veya İş Birliği | Öne Çıkan Hedef |
|---|---|---|
| Irak – Kerkük | BP ve ConocoPhillips ortaklığı | Üretimi artırmak ve yeni rezervleri ortaya çıkarmak |
| Somali | Curad-1 derin deniz sondajı | Yeni petrol ve doğal gaz kaynakları aramak |
| Libya | Kara ve deniz ruhsatları | Yeni arama sahaları geliştirmek |
| Umman | Blok 80 | Arama ve üretim faaliyetleri |
| Pakistan | Sismik araştırma | Yeni hidrokarbon potansiyelini belirlemek |
| Macaristan | MOL ortaklığı | Buzsak ve Tamasi sahalarında çalışma |
| Bulgaristan | Khan Tervel | Shell ile ortak Karadeniz araması |
| Azerbaycan | Uzun vadeli doğal gaz anlaşması | 15 yılda 33 milyar metreküp gaz tedariki |
| Kazakistan | Enerji mutabakatları | Orta Asya’daki enerji varlığını güçlendirmek |
Türkiye Enerji Denkleminde Daha Güçlü Bir Rol Hedefliyor
Türkiye’nin son dönemde hızlandırdığı uluslararası enerji projeleri, enerji arz güvenliğini yalnızca ithalat anlaşmalarıyla sağlamak yerine üretim sahalarında doğrudan pay sahibi olmayı esas alan yeni bir modele işaret ediyor.
TPAO’nun üretim kapasitesinin artırılması, yurt dışı sahalarda yeni ortaklıkların kurulması ve derin deniz sondaj kabiliyetlerinin farklı coğrafyalara taşınmasıyla birlikte Türkiye’nin enerji piyasalarındaki konumunun güçlendirilmesi hedefleniyor.
Günlük 1 milyon varillik üretim hedefinin gerçekleşmesi halinde TPAO’nun ölçeği önemli ölçüde büyürken, Türkiye’nin küresel enerji projelerindeki ağırlığının da artması bekleniyor.