Akaryakıt ve LPG piyasasında lisansa tabi faaliyetler için uygulanan vergi teminat sistemi yeniden düzenlendi. 31 Temmuz 2026 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan 594 sıra numaralı Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği, 531 sıra numaralı Tebliğin teminat hükümlerini değiştirerek uyumlu mükelleflerle hakkında belirli vergi inceleme raporları bulunan işletmeler arasında belirgin bir ayrım kurdu.
Düzenlemeye göre, önceki yıla ait gelir veya kurumlar vergisi beyannamesinde vergiye uyumlu mükellef indiriminden yararlanma hakkı bulunanlar, verilmesi gereken teminatın beşte birini sunmaya devam edecek. Buna karşılık hakkında sahte veya muhteviyatı itibarıyla yanıltıcı belge düzenleme ya da kullanma yönünden vergi inceleme raporu bulunan mükelleflerin teminatı, raporun vergi dairesi kayıtlarına girdiği tarih ile rapordaki hususların kesinleştiği tarih arasındaki dönemde beş kat uygulanacak.
Vergi dairesi, ilgili raporun kayda girmesinin ardından mükellefe yazılı bildirim yapacak ve teminatın 30 gün içinde tamamlanmasını isteyecek. Kapsam; petrol piyasasında dağıtıcı, madeni yağ veya bayilik lisansı bulunanlar ile LPG piyasasında dağıtıcı veya otogaz bayilik lisansı sahiplerini içeriyor. Münhasıran ihrakiye bayiliğine ilişkin istisna korunuyor.
Düzenleme, akaryakıt istasyonu ve LPG tesisi gibi işletmeye bağlı ticari taşınmazlarda doğrudan bir imar ya da mülkiyet değişikliği yaratmıyor. Buna karşın teminatın işletme sermayesi üzerindeki etkisi, kiracının finansal gücü, kira ödeme kapasitesi ve işletmenin devri sırasında yapılan mali inceleme bakımından önem taşıyor. Özellikle istasyon portföylerinde yalnız taşınmaz değerinin değil, lisans sahibi işletmenin vergi uyum geçmişinin de ekonomik dengeyi etkileyebileceği görülüyor.
Akaryakıt istasyonu satışları ve uzun süreli kiralamalarda taşınmaz, lisans ve işletme sözleşmeleri çoğu kez birlikte değerlendiriliyor. Teminat tutarındaki ani artış, mülkiyetin değerini otomatik olarak değiştirmese de faaliyetin devamlılığına ayrılan kaynağı büyütebilir. Bu nedenle piyasa etkisi, istasyonun lokasyonu ve satış hacmi kadar lisans sahibinin mali yapısı ve sözleşmelerdeki temerrüt hükümleri üzerinden ortaya çıkabilir. Tebliğ, vergi inceleme raporunun kesinleşmesini beklemeden geçici dönemde daha yüksek teminat öngörmesi nedeniyle zamanlama riskini de öne çıkarıyor.
Uygulamada en kritik aşama, vergi inceleme raporunun kayda giriş tarihi ile kesinleşme arasındaki dönemin nasıl yönetileceği olacak. Teminat artışının nakit, banka teminat mektubu veya kabul edilen diğer araçlarla karşılanma biçimi; istasyon işletmecilerinin finansman maliyetini ve sözleşme yükümlülüklerini farklılaştırabilir.
Tebliğin yürürlüğe girmesiyle birlikte mevcut lisans sahiplerinin bildirim süreçleri, vergi dairesi yazısının tebliğ tarihi ve 30 günlük sürenin hesabı uygulamada belirleyici olacak. Düzenlemenin etkisi tüm işletmelerde aynı değil; beş katlık yük yalnız tanımlanan rapor durumunda ve kesinleşmeye kadar olan ara dönemde devreye giriyor.
TİCARİ GAYRİMENKULE ETKİSİ
Teminat yükünün risk profiline göre değişmesi, akaryakıt istasyonu kiracılarının işletme sermayesi ve sözleşme riskinin taşınmaz değerlemesine dolaylı yansımasını artırıyor.